T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/123 Esas
KARAR NO: 2018/827
DAVA: İstirdat (Çek İstirdadından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/02/2018
KARAR TARİHİ: 29/11/2018
Davacı tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... şubesine ait ... tarihli ve 25.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çeki kaybettiğini, bu sebeple Kütahya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) .../... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını, çek üzerine ödenmemesi yönünde tedbir konulduğunu, ancak davalının tedbir konulan çek bedelini tahsil için takip başlattığını, mahkemece iş bu istirdat davasını açmak üzere kendisine süre verildiğini belirterek, tahsil için takibe konulan çekin davalıdan istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; çek aslının kaybolmadığını, çekin Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında mevcut olduğunu, çekin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, bu hususun icra dosyasında bulunan çekin ön ve arka yüzünden açıkça anlaşılacağını, müvekkilinin otomobil galerisi ile geçimini sağladığını, müvekkilinin 2007 model Ford marka aracın satış işlemi karşılığında dava konusu çeki aldığını, çekin ciro edileceği teklif edildiğinde, çekin hukuka aykırı bir şekilde alıcının elinde bulunup bulunmadığından emin olmak için ... Bankası ... Şubesinden çekin kontrol edildiğini, bu kontrol neticesinde çekte herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığının banka tarafından iletildiğini, bankanın ... Şubesi tarafından çekin taranarak sisteme kaydedildiğini, müvekkilinin satıcı ...'den haricen satın aldığı ... plakalı Ford marka aracı Serik ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile alıcı ... vekili ...'e dava konusu çek karşılığında sattığını, satış işlemi ile dava konusu çekin müvekkiline ciro edilerek çekin meşru hamilinin müvekkili haline geldiğini, davacının söz konusu çekte ne keşideci ne de ciranta olduğunu, takibin müvekkilinden önce gelen cirantalar ile keşideciye karşı yapıldığını, müvekkilinin davacı ile ticari ilişkisinin bulunmadığını belirterek, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce Kütahya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelemesinde; davacı tarafından açılan çek iptali davasında, çekin ortaya çıkması ve davacının çek istirdadı davası açması nedeniyle, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelenmesinde; alacaklı ... tarafından ... Bankası Ankara ... şubesine ait ... seri numaralı 30/10/2017 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, borçluların ..., ..., ..., ... ve ... olduğu, 25.000,00 TL bedelli çek, 46,75 TL değişen oranlarda reeskont avans faizi, 75,00 TL %0,3 komisyon, 2.500,00 TL %10 çek tazminatı olmak üzere toplam 27.621,75 TL üzerinden takibe geçildiği görülmüştür.
Mahkememizce... Bankası ... Şubesine müzekkere yazılmış ve cevabi yazısı dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde; Kütahya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından ... tarihinde ödeme yasağı konulmasına karar verilmiş olması nedeniyle ödeme yapılmadığı belirtilmiştir.
Davacı TANIĞI ... Beyanında: "Ben ...'u tanırım. Kendisi benim hem köylüm olur hemde kendisinden araç satın alacağım için para istedim oda bana 1 adet 12.500 TL lik çeki verdi yanlış hatırlamıyorsam çekin tarihi 30 Temmuz 2017 tarihiydi. Bu olayın ne zanan gerçekleştiğini tam olarak hatırlamıyorum o tarihte ... elinde dava konusu olan 25.000 TL lik çekte vardı o çekide bana vermek istedi ancak ben onu almadım hatta 12.500 TL lik çeki ben geri iade ettim çekin karşılığını almadım benim bilgim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı TANIĞI ... Beyanında: "Ben davacı ...'u tanırım. Tam tarihini hatırlamadığım bir gün ... Mahallesinde kahvede otururde ... ile ...'ın tartıştığını gördüm ne olduğunu sorduğumda aralarında alacak vereceğe ilişkin tartıştıklarını ...'e 25.000 TL bedelli çek vermek istediğini söylediler. Bende bunun üzerine sana evrak veriyo alacağın karşılığında daha ne istiyorsun dedim aralarındaki alacak ilişkisini bilmiyorum ... bana sende çeki cirola dedi. Benim herhangi bir alacak borç ilişkisi olmamasına rağmen ilgili çeki cirolayarak ... verdik ben davalı ...'ı tanımıyorum. Çekin ona nasıl geçtiğine dair bir bilgim yoktur ... çeki nasıl kullandığını bilmiyorum bilgim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı ... tarihli ... Celsedeki beyanında: "ben esnafım, büfe çalıştırıyorum, lokanta işleten (...) ...'a ekmek satmam sebebiyle dava konusu çeki aldım, lokanta ...'ın oğlu ... üzerine olduğundan ... çeki cirolayarak bana vermek istedi, ancak ben bu şekilde çeki kabul etmeyeceğimi söyledim, ...'yı tanıdığımdan çeki ... ciro ederse teslim alacağımı söyledim, bunun üzerine ... çeki cirolayarak bana teslim etti, ben çeki oğlumun yanına Manavgat'a geldiğimde kaybettim, kimseye ciro etmemiştim, ...'ü tanımıyorum, ... ile aramda herhangi bir ticari ilişki olmamıştır, ...'ten sonra gelen cirantalardaki isimleri de tanımıyorum, dava konusu çek bana aittir, ... hakkında suç duyurusunda bulunmadım, ben dava konusu çek bedelini takip dosyasına ödedim, davanın kabulü ile ödediğim bedelin istirdadını talep ediyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dava, TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur. Somut olayda, dava konusu çekin mevcut ciro silsilesi içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Davalı tarafın ancak TTK’nın 792. maddesinde öngörüldüğü üzere, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur. Buna ilişkin ispat yükü davacıda olup, davacının çeki elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda, davacı tarafça buna ilişkin bir delil sunulmamıştır. Ayrıca, somut olaya ilişkin soruşturma dosyasının olmadığı anlaşılmıştır. Bu durum karşısında, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu davacı tarafça ispat edilemediğinden, davanın reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 35,90 TL harçtan peşin olarak alınan 426,94 TL harcın mahsubu ile bakiye 391,04 TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı asil ...'un yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 29/11/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır