T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/198 Esas
KARAR NO: 2019/295
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/03/2018
KARAR TARİHİ: 14/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili adına kayıtlı olan ... plakalı ... marka otobüs, davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu poliçe ile 22/09/2015 tarihinden 05/05/2016 tarihine kadar maddi manevi tazminat yönünden 100.000 TL ye kadar genişletilmiş kasko ile güvence altına alındığını, davacı müvekkil adına kayıtlı olan otobüsün şoför Necip Koç'un sevk ve idaresinde iken, otobüsün kasisten geçmesi neticesinde yolculardan ...'ın yaralanması olayının meydana geldiğini, bu olay neticesinde yaralanan ... tarafından davacı müvekkil aleyhinde maddi manevi tazminat talepli olarak dava açıldığını ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E., ... K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 25.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı müvekkil ve araç sürücüsünden tahsiline karar verildiğini, söz konusu ilama bağlı manevi tazminat alacağı nedeniyle davacı, müvekkil hakkında Antalya ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası üzerinden ilamlı icra takibi başlatıldığını, dosya borcunun ödenmesi aşamasında davalı sigorta şirketine ve Antalya acentasına durumun yazılı ve mail yolu ile bildiridiğini ve dosya borcununun ödenmesinin talep edildiğini, aracının bağlanmaması için dosya borcunun müvekkili tarafından icra dosyasına faizleri ile birlikte toplamda 41.300 TL manevi tazminat, işlemiş faizler ve vekalet ücreti ödemesi yapıldığını, müvekkili tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasına yapılan manevi tazminat ödemesi sebebi ile genişletilmiş kasko poliçesi gereği davalı sigorta şirketine manevi tazminatın ödenmesi için başvuruda bulunulduğunu, herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu durum üzerine davacı müvekkil tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasına ödenen manevi tazminat ve ferilerinin kendilerine ödenmesi için davalı sigorta şirketi aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe konu ana para, faiz ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, davalının haksız ve kötü niyetli olduğunu, kasko poliçesinde açık bir şekilde manevi tazminat hususunun açık bir şekilde düzenlenmiş olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi gereken manevi tazminatın müvekkile iadesini, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Hiçbir surette davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde Genişletilmiş Sigorta Kasko Poliçesi ile 05.05.2015/2016 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, manevi tazminat talebi için poliçeden dolayı sakatlanma/ölüm halinde manevi azami sorumluluk limitinin 25.000,00 TL olup sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde İMM teminat limitları (maddi-bedeni kaza başına tazminat toplamı) içrisinde hüküm ifade eder, iş bu poliçenin özel şartlarında, ilgili aracın şehirlerarası yollarda kaza yapması durumunda ilgili hasar teminat dışı bırakılmıştır. Bu nedenle öncelikle dava konusu kazanın nerde olduğunun tespitinin gerektiğini, poliçeye müstenit müşterek müteselsil sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, kaza masraf ve vekalet ücreti sorumluluklarının da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limitinin maktuen ödenecek bir rakam olmadığını, ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartlarında manevi tazminat taleplerinin ancak ek sözleşme ile sigorta kapsamı içine alınabileceğinin belirtildiğini, öncelikle dosyanın kusur tespiti için Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini, ... plakalı araç normal seyrinde devam ederken dava konusu kazanın yaşanmasına sebep olan ve Karayolları Genel Müdürlüğü denetiminde olması gereken kasisin standartlara uygun olup olmadığının araştırlması gerektiğini, müvekkil şirketin dava açılmasına sebebiyet vermesinin söz konusu olmayacağını, müvekkil şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra dosyasının tetkikinden: Alacaklı ... vekili tarafından borçlu ... Sigorta a.Ş aleyhine toplam 43.499,65 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, örnek 7 ödeme emrinin 26/02/2018 tarihide davalı borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ... tarihli dilekçesi ile borcun tümüne ve takibe itiraz ettiği, icra müdürlüğünün 06/03/2018 tarihli kararı ile takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Hukukçu Bilirkişi Av.... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1-Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin icra takibinin kendilerine tebliğ edildiği tarih esas alınarak teblğ tarihini izleyen 9.günde temerrüde düştüğü,
2-Temerrüt tarihi ile dava tarihi arasında 16 gün bulunduğu,
3-Davalının dava tarihi itibariyla 25.000,00 TL manevi tazminat, 3.000,00 TL vekalet ücreti 1.675,55 TL harç, 231,10 TL gider olmak üzere toplam 29.906,65 TL asıl borç ve 119,62 TL faizden ve ayrıca 35,90 TL icraya başvurma harcı, 1.360,75 TL tahsil harcı (%4.55) 3.588,79 TL veklet ücretinden (%12) sorumlu olduğu (olacağı) görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Davacının işleteni olduğu ... plakalı aracın 01.03.2016 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle yapılan yargılama sonucu hükmedilen manevi tazminat ve yargılama giderlerinin ödenmesi talebiyle İMSS sigortacısı hakkında yapılan icra takibine itiraz edilmesi nedeniyle eldeki itirazın iptali davası açılmıştır. Zarara neden olan 01.03.2016 tarihli kaza, sigorta süresi içinde meydana gelmiştir. Araç, kasko poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet sigortası (İMSS) kapsamında manevi tazminat açısından 100.000 TL ve hukuksal koruma için 5.000 TL limitle teminat altına alınmıştır. Sigortacının poliçe kapsamındaki sigorta bedeli ödemesi için temerrüde düşürülmesi gerekir. Tazminata ilişkin dava dosyası detaylı olarak incelenmiş ancak davalının temerrüdüne ilişkin bir belgeye rastlanmamıştır. Eldeki dava dosyasında, davacı vekili 01.08.2017 tarihli e-maili ile sigortacıyı rizikodan haberdar etmiş ve mahkemece hükmedilen tazminatın ödenmesini istemiştir. Davacı tarafından icra takibine yapılan tehiri icra teminat ödemesi ise 21.07.2017 tarihinde yapılmıştır.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. sayılı ilamına dayalı alacak kalemleri, 33.350,11 TL Takip Tutarı üzerinden Antalya ...İcra Müdürlüğü ... sayılı icra takibine konu edilmiştir.
Takip tutarının 30.326,65 TL ‘si asıl alacak, 3.023,46 TL’si işlemiş faizdir.
Takip borçlusu davacı, icra dosyasına 21.07.2017 tarihinde tehiri icra için teminat olarak 41.300 TL ödeme yapmıştır. Bu miktar daha sonra, 19.01.2018 tarihinde, alacaklıya reddiyat yapılarak ödenmiştir.
İcra Müdürlüğünce 90 günlük mehil verildiğinden dosya hesabı 21.07.2017 tarihine 90 gün eklenerek 21.10.2017 tarihine göre yapılmıştır.
Buna göre dosya hesabı;
33.350,11 TL Takip Tutarı
4.002,01 TL Vekalet Ücreti
3.034,86 TL Tahsil Harcı (%9,1)
845,00 TL Yasal Faiz (%9)
36,00 TL Başvuru ve Vekalet Harcı 104.10 TL Masraf
41.372,08 TL TOPLAM olarak hesaplanmıştır.
Davacının sigorta poliçesi doğrultusunda davalı İMSS sigortacısından talep edebileceği tazminat miktarının hesaplanması;
Bu hesaplamanın yapılabilmesi için öncelikle, alacağın muaacel hale gelip gelmediğinin tespitine ve borçlunun temerrüde düştüğü tarihin belirlenmesine ihtiyaç vardır. Yukarıda açıklanan mevzuat ve Yargıtay kararları doğrultusunda, TTK. 1427 uyarınca TTK. 1446. maddesine göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra alacak muaccel olur. Alacak, ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olacaktır. TTK. 1427/4 fıkrası uyarınca, borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer. Somut olayda, davacı tarafından yapılan ilk ihbarın 01.08.2017 tarihi olduğu kabul edildiğinde, 45 gün ilavesi ile 16.09.2017 tarihinde temerrüt gerçekleşecektir.
Mahkemece hükmedilen ve sigorta teminatı kapsamında yer alan 25.000,00 TL manevi tazminat, 16.09.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte talep edilebilecektir.
Yargılama giderlerine ilişkin taleple ilgili olarak, poliçede hukuksal koruma için 5.000 TL teminat limiti belirlendiği görülmektedir.Yargılama giderleri teminat limiti üzerinde olduğu için sigortacı teminat limiti kadar sorumlu olacaktır.
Bu belirlemelerden sonra hesap yapmak gerekirse;
25.000. 00 TL Manevi Tazminat
5.000.00 TL Yargılama Giderleri (Hukuksal Koruma Teminat Limiti)
30.000. 00 TL Asıl Alacak Toplamı
1.176.16 TL Yasal Faizi%9) (159 gün 16/09/2017 Temerrüt T. -22/02/2018 Takip Tarihi)
31.176,16 TL Takip Tutarı olacağı kanaatine varılmıştır.
Mahkemeniz ödenen paranın tamamının rücu edilebileceği şeklinde kanaate varırsa icra dosya hesabı;
41.300,00 TL Asıl Alacak
2.199,65 TL Yasal Faiz(%9) (216 gün 21/07/2017 Ödeme Tarihi-22/02/2018 Takip Tarihi)
43.499,65 TL takip tutarı hesaplanmıştır.
Dava, genişletilmiş kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak sigortalı tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine açılan itirazın iptali davasıdır.
Somut olayda, davacının işleteni olduğu ... plakalı aracın 01.03.2016 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle (sigortalı olduğu dönemde) yapılan yargılama sonucu aleyhine manevi tazminat ve yargılama giderine hükmedilmiştir.Araç genişletilmiş kasko sigorta sözleşmesine göre manevi tazminat açısından 100.000,00 TL ve hukuksal koruma için 5.000,00 TL limitli teminat altına alınmıştır.Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09.06.2017 tarihinde verilen kararı ile 25.000,00 TL manevi tazminata, manevi tazminat yönünden 3.000,00 TL, maddi tazminat yönünden 1.980,00 TL vekalet ücretine, 317,45 TL yargılama gideri ve 29,20 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçerek kesinleştiği, yargılama sırasında davanın sigorta şirketine ihbar edilmediği anlaşılmıştır.
Sözkonusu Mahkeme ilamının Antalya ... İcra Müdürlüğünde takibe konulduğu, ilamın tehir-i icra talepli temyiz edilmesi nedeniyle 41.300,00 TL teminat bedelinin yatırldığı, ilamın kesinleşmesi üzerine bu paranın tamamının 19.01.2018 tarihinde alacaklıya ödendiği, bunun üzerine sigortalı alacaklı ... tarafında kasko poliçesine istinaden sigorta şirketi aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğü yukarıda özetlenen dosyası ile 41.300,00 TL asıl alacak ve işlemiş faizi ile birlikte toplam 43.499,65 TL üzerinden 22.02.2018 tarihinde ilamsız icra takibine geçildiği, itiraz üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.
Davacı icra takibinden önce 01.08.2017 tarihli e-mail ile sigortacıyı rizikodan haberdar etmiş ve mahkemece hükmedilen tazminatın ödenmesini istemiştir.
Sigortacının tazminat ödeme borcunu düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 1427/1. maddesi "Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur" hükmünü öngörmektedir.
Davacının 01.03.2016 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle gerçekleşen rizikoyu yargılama sonuna kadar ihbar etmidiği, 09.06.2017 tarihli mahkeme kararından sonra 01.08.2017 tarihinde e-mail yoluyla ihbar ettiği; bu itibarla ihbardan sonraki 45 günlük sürenin 16.09.2017 tarihinde dolduğu görülmektedir.Bu halde davacı sigorta kapsamında kalan taleplerine 16.09.2017 tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep edebilecektir.
Sonuç olarak davacının 25.000,00 TL hükmedilen tazminat ve sigorta poliçe ile teminat altına alınan 5.000,00 TL yargılama gideri için toplam 30.000,00 TL asıl alacak ve 1.176,16 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere, takip tarihi itibariyle toplam 31.176,16 TL tutarında alacaklı olduğu tespit edilmiş, bu nedenle davanın kısmen kabulü ile; Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından 30.000,00 TL asıl alacak ve 1.176,16 TL işlemiş faize yapmış olduğu itirazın reddine, alacağın miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından 30.000,00 TL asıl alacak ve 1.176,16 TL işlemiş faize yapmış olduğu itirazın REDDİNE,
Yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 2.129,64 TL harçtan peşin alınan 742,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.386,77 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 3.741,15 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma, 742,87 TL peşin harç olmak üzere toplam 778,77 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 195 TL tebligat ve posta gideri ile 800,00 TL bilirkişi ücretinin davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 713.12 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.14/05/2019
Katip ...
e imzalı
Hakim ...
e imzalı