T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/226 Esas
KARAR NO: 2018/860
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 03/04/2018
KARAR TARİHİ: 12/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin ... dava tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilin ... Kooperatifi üyesi iken ... tarih ve .../... nolu kararı ile haksız ve usulsüz olarak üyelikten ihracına karar verildiğini, davalı kooperatifçe üyelikten çıkarıldığına dair, usul ve kanuna uygunlsurette bir tebligat yapılmadığını, bu usulsüz işlemden, davalı kooperatif tarafından davacı müvekkile gönderilen Antalya ...Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamen ile ve ihtarname içeriğinden haberdar olduğunu, kooperatifin müvekkillerin üyeliklerinin sonlandırmasına ilişkin yönetim kurulu kendilerine tebliğ olunmadığını, ihtarname içeriğinde ise, aidat dahil hiçbir yükümlülüğü yerine getirmediği şeklinde soyut bir gerekçe ileri sürülerek üyeliğinin feshedildiğinin bildirildiğini, davalı kooperatifin müvekkilin üyelikten ihracına ilişkin kararı usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacı kooperatifin müvekkil tarafından kooperatif üyelik aidatları ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmediği yönündeki soyut gerekçenin hukuken kabulü mümkün olmadığını, tüm aidatlarını düzenli olarak ödediğini ve kooperatif üyeliğinin kendisine yüklediği bütün yükümlülükler yerine getirdiğini, davalı kooperatifin hiçbir ticari faaliyeti olmadığını, kooperatifin hiçbir borcu olmadığını ve üyelere aidat ve yükümlülük yüklenmesine dair alınan kararların haksız olduğunu, davalı kooperatifin bir kısım yöneticilerinin, üyeler arasında ayrımcılık yaptıklarını, zimmetlerine para geçirdiklerini ve usulsüz harcamalar yaptıklarına dair haklarında açılmış ve halen ... Ağır ceza Mahkemesinde görülen davanın mevcut olduğunu, sırf müvekkilin ve birkaç kooperatif yönetimine muhalif addedilen üyelere yönelik alınmış kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu,... Ağır Ceza Mahkemesinde görülmekte olan davaya esas Çevre ve Şehircilik Bakanlığı müfettişlerince hazırlanan raporda belirtildiği üzere müvekkilin ve ihraç olunduğu belirtilen üyeler eskiden beri kooperatifin üyeleri olduğunu, şimdilerde üye olduğu belirtilen üyelerin üyelikleri usulsüz ve haksız olduğunu, bu hususun kooperatif defter ve belgelerinin celbi ve yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit olunacağını, yıllarca müvekkilin ve eski üyelerin binlerce lira masraf ve emekleri ile oluşturulan ranttan müvekkillerin istifade ettirilmemesi amacıyla yapılan üyelikten ihraca yönelik işlemler ve alınan kararlar, hakkaniyete, adalete ve hak ve nisfet ilkesine açıkça aykırı olduğunu, bu nedenlerle davacı müvekkilin davalı tarafça kooperatif üyeliğinden ihracı dair karar ve işleminin iptaline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı kooperatif üzerine bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı Kooperatife dava dilekçesi tebliğ edildiği, dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi vermediği görüldü.
Taraflara defter ve belgelerin incelenmesi için gün verildiğini ve belirlenen günde dosyanın tevdi edildiği, bilirkişiden davacı ve davalının iddiaları doğrultusunda inceleme yapılarak, davacının kooperatif üyeliğinden çıkarılma işleminin usulüne uygun olup olmadığı, davacının kooperatife karşı yükümlülüklerine yerine getirip getirmediği hususlarında rapor tanzim edilmesinin istenildiği,... tarihli bilirkişi raporunda özetle;
1-Davalı kooperatifin defter tasdiklerini süresi içinde yaptırdığını, davacımn davalı kooperatif kayıtlarında üye olarak yer aldığını,
2-Davacıya üyelikten ihraç tebligatımn ... tarihinde yapıldığını, davacımn dava açma tarihinin ... olduğunu,
3-Davalı tarafından davacıya gönderilen tek ihtarnamenin inceleme için sunulduğunu, davacıya gönderilen ihtarnameler ile alman yönetim kurulu kararlarına göre, davacının parasal yükümlülüğü nedeni ile değil ... nin aldığı karar doğrultusunda otobüs hattını alıp almama konusunda kararın bildirmediği için ihraç edildiği, ihraç nedeninin ana sözleşme hükümlerine uymadığı sonuç ve kanaatine varıldığını beyan etmiştir.
Davalıya ... tarihli duruşma zaptının 1 nolu ara kararı uyarınca tebligat çıkartıldığı, tebligatın ... tarihinde tebliğ edildiği, ancak verilen kesin süre içerisinde herhangi bir belge sunmadıkları anlaşıldı.
GEREKÇE:
Dava kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin kararın iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamında davacının davalı kooperatifin ... tarihli .../... nolu yönetim kurulu kararı ile davalı kooperatiften ihracına karar verildiği, Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı kooperatifin davacının ihraç edildiğine ilişkin kararın içeriğini davacıya ... tarihinde bildirdiği anlaşılmıştır.
... tarihli .../... sayılı yönetim kurulu kararının incelenmesinde;" aşağıdaki listede adı yazılı olan üyelerin üyelik sorumluluklarını yerine getirmediği, aidatlarını ödemedikleri, koperatif kararı olan otobüs alımlarına katılmadıkları, ihtarla bildirilen kararlara uymadıklarından ihraçlarına karar verilmiştir ."şeklinde karar alındığı görülmüştür.
... yevmiye nolu ihtarnamenin incelenmesinde; yönetim kurulu kararının bir örneğinin davacıya tebliğ edilmediği, ancak neden ihraç edildiklerinin, hangi kararla hangi tarihte ihraçlarına karar verildiklerinin açıklandığı görülmüştür.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde; Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir.
Yargıtay 23. HD nin 2015/5315 esas sayılı ilamında da belirtildiği üzere ; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde çıkarma kararının, ortağa tebliğinden itibaren üç ay içinde iptali için dava açılmaması halinde bu kararın kesinleşeceği hükme bağlanmıştır. Dava açmaya ilişkin bu süre, hak düşürücü niteliktedir. Mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Ancak, sürenin başlayabilmesi için kararın tebliği zorunludur. Bu tebliğin noter kanalıyla da yapılması şart değildir. Ortağın haricen öğrenmesi, hatta kararın yüzüne karşı verilmesi sonuca etkili bulunmamaktadır. Süre her halükarda tebliğden başlamaktadır. Bu hususta çekişme olduğu takdirde tebliğin yapıldığını ihraç kararı veren kooperatif ispat etmek durumundadır. Somut olayımızda ihraca ilişkin kararın nedeninin ve hangi kararla ihraç edildiğinin davacıya tebliğ edildiği görülmüşse de; ihraca ilişkin yönetim kurulu kararının onaylı bir örneğinin davacıya tebliğ edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle eldeki davanın süresinde açıldığı kabul edilmiştir.
Davalı kooperatif in ana sözleşmesinin incelenmesinde; 14. Maddede ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin olarak yönetim kurulunun yetkili kılındığı , yine bu maddede ortaklıktan çıkarılma hallerinin yazdığı, maddenin 2. Fıkrasında " ortakların parasal yükümlülüklerini 30 gün geciktirmeleri halinde yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden 10 gün içerisinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine yönetim kurulunca ikinci ihtarnamenin gönderileceği, ikinci ihtarnameyi takip eden 30 gün içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin ortaklıktan çıkarılacağı, çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu kararı ile ortaklar defterine kaydedileceği, kararın onaylı örneğinin çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içerisinde notere tevdi edileceği " nin yazdığı anlaşılmıştır. Dosyanın incelemesinde davacı ortağa gönderilen ilk ihtarname olan ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamede ; aidatlarla ilgili bir talebin bulunmadığı, ... aldığı karar doğrultusunda otobüs hattını alıp almama konusunda kararını bildirmesi ve alınacak araçta pay sahibi olmak istiyorsa araç alımı için yükümlülüğünü yerine getirmesinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Davacıya ikinci ihtarnamenin gönderildiğine ilişkin ihtarname ve tebligat parçalarını sunması için davalıya kesin süre ihtaratlı tebligat gönderilmesine rağmen , davalının tebligat uyarınca herhangi bir cevap vermediği , ihtarname ve tebligatları sunmadığı anlaşılmıştır. İhtarname gönderildiğini ve tebliğin yapıldığını ihraç kararı veren kooperatif ispat etmek durumundadır. Ancak ilk ihtarnameden de anlaşılacağı üzere ihraç nedeninin ana sözleşme hükümlerine uymadığı sabit olduğundan davacının davasında haklı olduğu olduğu sabit bulunarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜ İLE,
Davalı Kooperatif yönetim kurulunun ... tarihli, davacının üyelikten çıkartılmasına ilişkin kararın iptaline,
Harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 492,50- TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 12/12/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı