T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/27 Esas
KARAR NO: 2018/459
DAVA: Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 10/01/2018
KARAR TARİHİ: 12/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Belediyesi Toptancı Hal Müdürlüğünden ... tarafından alınan sebzelerin hal kayıt sistemine bildirimin yapılmadığından dolayı ... tarafından adına kesilen 3.625,00 TL ve 472,50 TL tutarındaki cezalı hal rüsumuna " kendisinin nakliye işi yaptığını, bildirim yükümlüğününün malı alan kişinin yapması gerektiği" sebebleri ile Hakem Heyetine bavrulduğunu, Antalya Merkez İl Hakem Heyetinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile " Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Haller Hakkında Yönetmeliğin 41. Maddesi gereğince bildirim yükümlülüğünün malın sahibine ait olması gerektiği, bu sebeple ...' e kesilen cezalı hal rüsumunun iptal edilmesi" ne karar verildiğini,
Öncelikle Antalya Merkez İl Hakem Heyeti bu uyuşmazlığın çözümünde görevli olmadığını, zira idari eylem ve işlemlerden doğan,idarenin kesin ve yürütülebilir işlemlerinin iptali için açılan iptal davalarının çözüm yerinin idari mahkemeler olduğunu,
5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 8 inci mad.8. fıkrasında " anılan kanun hükümlerine aykırı olarak işlenen fiillere konu mallar için hal rüsumunun tespitinin yapıldığı yerdeki toptancı halinde bir gün önceki gün o mallar için oluşan bîrim fiyatlarının en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin yüzde yirmi beşi oranında Belediye Encümenince karar verileceği”, hükmünün yer aldığını,
... tarihli ve 2H330 sayın Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin 27 ncı maddesinde cezalı hal rüsum tutanağının nasıl tutulacağı ve 47. Maddesinde cezalı hal rüsumunun nasıl hesaplanacağı ve tahakkuk ettirileceğinin düzenlediğini, Aynca mezkur yönetmeliğin 47, Maddesinin 5. fıkrasında “Hal rüsumunun cezalı olarak alınmasına yetkili personelce düzenlenen ceza tutanağına istinaden ilgili belediye encümenince karar verilir . Belediye Encümenince verilen karar İle tahakkuk işlemi gerçekleştirilir" hükmü ile 6.ncı fıkrasında " cezalı hal rüsum tutanakları, tutanağın düzenlendiği günü takip eden ilk gün gerekçeli olarak Belediye Encümeni Kararı alınır" hükmünün bulunduğunu,
İdarı para cezası Tutanağında görüldüğü üzere ... nolu araç ...' in Yol Kontrol Noktasında yakalanarak ... tarihinde 3.625,00 TL para cezası yine aynı tarihte 472,50 TL cezalı hal rüsumunun kesildiğini, ...' in ... Belediye Başkanlığına ... tarihli yani tutanak tutulduktan sonra dilekçesi ile asıl mal sahibinin ... olduğuna dair sevk İrsaliyesi ,mala ait bildirim vs. gibi belgeleri ibraz ettiğini, denetim sırasında malın kime ait olduğunu gösterir herhangi bir evrak ibraz edilmediğini,
Kaldı ki ;cezalı hal rüsumunun nakliyeciye de kesilmesinde hukuki bir engelin olmadığını, bildirim yapılmaması ve gerçeğe aykırı {malın miktarı,değeri ,üretim şekli ve künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin olarak ) yapılması halinde uygulanacak temel yaptırım cezalı hal rüsumu olduğunu, cezalı hal rüsumunun mal sahipleri hakkında uygulanmamakta olduğunu, bununla birlikte cezalı hal rüsumunun malın taşınması ya da depolanması sırasında kesilmesi durumunda malları taşıyan nakliyeciler veya depolayanlar da mal sahibi ile birlikte müteselsil en sorumlu olduklarını, ...' in ... Belediye Başkanlığına verdiği ... tarih ve ... tarihli dilekçelerde ve cezalı hal rüsumu tutanağında görüldüğü gibi sebzelerin araca yüklendikten ve halden çıktıktan sonra yani hal kontrol noktasında taşıyanın sorumluluğundayken yakalandığı, cezalı hal rüsumundan malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanların mal sahibi ile birlikte mütesellilen sorumlu olduğunu, bunlardan hepsine veya birisine cezanın kesilmesinde hukuki bir engel bulunmadığını, Antalya Merkez İl Hal Hakem Heyetinin ... tarih ve .../... sayılı kesilen cezalı hal rüsumunun iptal edilmesine yönelik kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı yan usulüne uygun davatiye tebliğine rağmen dava dilekçesine cevap vermemiştir.
... İlçesi Belediye Encümeni'nin ... tarihli ... hakkında 5957 sayılı Sebzeve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 8.maddesinin 8. Fıkrasının verimiş olduğu yetkiye dayanarak 2 adet cezalı hal rüsumu tutanağı gereğince toplam 4097,50 TL cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararı, bu karara karşı ...'in Antalya Merkez İl Hakem Heyeti'ne yapmış olduğu şikayet üzerine , Hakem Heyeti'nin hal rüsum cezasının iptaline ilişkin vermiş olduğu...sayılı ... tarihli kararın ve tüm dosya mündericatının tetkikinden,
İhtilaf, Belediye Encümenince davalı için düzenlenen cezali hal rüsumunun İl Hal Hakem Heyetince incelenip iptal edilip edilemeyceğine ilişkin olup,
İl Hal Hakem Heyeti, 5957 sayılı kanunun 10/1.maddesi ve Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik madde 5/1 uyarınca "üreticiler ile meslek mensupları arasındaki" uyuşmazlıklara çözem makamıdır.
5957 Sy. Kanunun 8.maddesine göre beleyide encümenince cezalı hal rüsumu düzenlemesi halinde bu karara karşı 2576 s. Kanunun 6.maddesine göre Vergi Mahkemesine İtiraz mümkün olmakla davanın idari yargıda görülmesi gerekir.
5957 Sy., Kanunun 10/5 fıkrası gereğince İl Hal Hakem Heyeti Kararına karşı taraflar Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açma hakkına sahip olduklarından ve süresi içinde mahkememize dava açılmış olmakla,
Yasa ve Yönetmelik hükümleri uyarınca malların toptan satış bedelleri üzerinden hesaplanan hal rüsumunun cezalı olarak istenilmesi ve söz konusu tutarın belediyeye ait gelir niteliğinde olması nedeniyle Belediye Encümeni tarafından verilen cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararın itiraz mercii 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesi uyanıca idare mahkemeleri olup ( Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü .../... E-.../... K sayılı ... tarihli kararı ), İl Hal Hakem Heyeti'nin yasal olarak bakmakla görevli ve yetkili olmadığı halde kendisine yapılan şikayet üzerine Belediye Encümenince verilen cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararı inceleyip iptaline dair karar verdiği, dolayısı ile yasal dayanağı bulunmayan kararın iptali gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; Antalya İli Hal Hakem Heyetinin ... tarih ve ... karar nolu kararının İPTALİNE,
2-Alınması gerekli 35,90 TL harcın davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından 28,00 TL tebligat masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK.nun 333. Maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda 5957 Sayılı Kanunun 10/5 maddesi uyarınca KESİN OLARAK karar verildi, açıkça okundu. Anlatıldı.12/06/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı