T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/388 Esas
KARAR NO: 2019/3
DAVA: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2018
KARAR TARİHİ: 03/01/2019
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... tarihli .../... sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kurulu, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının hür türlü tespit işlemlerini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak davacı ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğü, diğerleri yönünden müvekkilinin sorumlu olduğunu, itiraza konu icra takibine dayanak teşkil eden çekin de 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılarak Hazineye devredilmesine karar verilen kurum ve kuruluşlar ile bu kurum ve kuruluşlara bağlı olan şirketlerde yapılan sayım ve döküm çalışmaları esnasında elde edilen çeklerden olduğunu, çek bedelinin tahsili amacıyla ... tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının yapılan takibe söz konusu çek karşılığında herhangi bir hizmet alınmadığı gerekçesi ile itiraz ettiğini, bu nedenlerle yapılan takibin iptaline, takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesine tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde özetle; Davacı Maliye Hazinesi tarafından keşidecisinin davalı olduğu 30/06/2016 tarihli 5.500,00 TL bedelli çek dayanak kılınarak davalı hakkında 29/06/2017 tarihinde 5.500,00 TL asıl alacak, 292,71 TL işlemiş faiz, 251,23 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.043,94 TL'nin tahsili amacıyla genel haciz yolu ile icra takibinin 29/06/2017 tarihinde başlatıldığı, davalıya örnek 7 ödeme emrinin 05/07/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça ... tarihinde özetle; takibe dayanak çeki kızının eğitimi için keşide ettiğini kızının eğitim yılı başında bronşit olması sebebiyle eğitim almadığını okul yönetimine çekin iadesi başvurduğunu ancak kendisini oyaladıklarını Kemer İlçe Eğitim Müdürlüğüne bunun için başvuruda bulunduğunu oradan da cevap gelmediğini çekin karşılığı eğitimi kızının almadığını belirterek borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Kemer İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve cevabi yazısı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce ... tarihinde yapılan yargılamasında davacı vekiline davalı tarafın çeki vermesine ilişkin ...A.Ş ile davalı arasında yazılı sözleşme bulunup bulunmadığı hakkında beyanda bulunmadığı bulunuyor ise bir suretini sunmak üzere iki haftalık kesin süre verilmiş verilen kesin süre içerisinde beyan dilekçesi ibraz edilmemiştir.
Mahkememizce ... tarihinde yapılan yargılamasında davacı vekiline kapatılan kurumun ticari defter ve belgeleri ibraz etmesi için iki haftalık kesin süre verilmiş kesin sürede defterler ibraz edilmediği için dosyada bilirkişi incelemesi yapılamamıştır.
İbraz süresi içinde çeki muhatap bankaya ibraz etmeyen hamil, keşideci de dahil olmak üzere çekten sorumlu olan kişilere kambiyo ilişkisiden kaynaklanan başvuru hakkını kaybeder (TTK.m. 808 ).
İbraz süresi geçmiş olan bir çek, kambiyo senedi niteliğini yitirmekle birlikte, uyuşmazlıklarda yazılı delil başlangıcı olarak kullanılabilir. Bu durumda çek hamili, on yıllık genel zaman aşımı süresi içinde "doğrudan doğruya temel borç ilişkisine dayalı olarak çeki kendisine veren kişiye karşı bir alacak davası veya takip açma "yoluna gidebilir. Bu husus Yargıtay kararlarında şu şekilde vurgulanmaktadır: " Çek T.T.K.'nun 708. Maddesinde belirlenen süre içinde muhatap bankaya ibraz edilmez ise, bu çekle artık müracaat hakkı kullanılmaz. Böyle bir çek adi senede dahi dönüşmez. Bu durumdaki çek ancak, H.U.M.K.nun 282. Maddesi anlamında yazılı delil başlangıcı niteliğinde bir belge olup, davada temel ilişkiye dayanılmış ise, alacağın diğer yan delillerle kanıtlanması gerekir.
Somut olayda; takibe dayanak süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekte davacının izafeten talepte bulunduğu kapatılan ...A.Ş lehtar, davalı ise keşideci konumundadır. Davacı bu durumda ancak temel ilişkiye dayanarak alacak isteminde bulunabilir. TTK'nın 732. maddesinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılamaz. Davacı dava dilekçesinde de, açıkca sebepsiz zenginleşmeye dayanıp, temel ilişkiye dayanmadığından davanın reddine (Aynı yöndeki içtihat için bknz Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 05/10/2017 tarih 2016/12374 E., 2017/6660 K. Sayılı kararı) dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı taraf harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı asilin yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.03/01/2019
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır