T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/40 Esas
KARAR NO: 2021/703
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 17/01/2018
KARAR TARİHİ: 09/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkil kurumca hizmet alım işinin davalılara ihale edilmesi neticesinde; davalılar ... ... Taşımacılık Otomotiv Gıda Tekstil İnşaat San ve Tic Ltd Şti- ... Gıda Besicilik Taş-Tem-Güv-İnş San ve Tic Ltd Şti Ortak Girişimi ve ... ... Tur Taş Oto Gıda Tekstil İnş San ve Tic Ltd Şti işçileri eliyle söz konusu hizmetin yürütüldüğünü, ancak davalı şirketlerde çalıştığını beyan eden işçi ... tarafıdan müvekkile karşı açılan Antalya ... İş Mahkemesinin ... K sayılı dosyasında kendisine ödenmeyen, kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık izin ücret alacakları, hafta tatili çüalışma ücretinin faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ettiğini, kararı istinaf ettiklerini, henüz neticelenmediğini, söz konusu mahkeme ilamının Burdur İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, 23.260,65 TL tutarındaki işçi alacağının müvekkil kurumca dava dışı işçiye ödendiğini, davalılarla yapılan sözleşmelerde “yüklenici firmanın söz konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları”nın düzenlendiğini, hizmet alımı genel şartnamesi kapsamında da Yasada tüm sorumluluğun yüklenicilerde olduğunun belirtildiğini, davalılar tarafından ödenmesi gereken miktarların müvekkil tarafından ödenmesi suretiyle hem mükerrer ödeme yapıldığını hem de yasa gereği işçinin hak ve alacaklarını garanti altına almak amacıyla müştereken ve müteselsilen ifadeleri nedeniyle ödemek zorunda kaldığından müvekkilin davalılara rücu hakkı bulunduğunu, Burdur İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasında yapılan toplam ödeme tutarı olan 23.650,65 TL'nin 30/11/2017 tarihinden (ödeme zamanından) itibaren işleyecek gecikme faizi ile birlikte rücuen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Gıda Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Yetki itirazında bulunduklarını yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi K.Maraş Asliye Hukuk(Ticaret) Mahkemesi olduğunu, talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı Kurumun talebinin; Borçlar Kanuna uyarınca “sebepsiz zenginleşme” veyahut “istirdat” hükümleri kurallarına dayandığını, alacağın taraflar arasında akdedilen “Birim Fiyat Hizmet Alımı Tip Sözleşmelerine” dayandığı kabul edildiğinde dahi 5(Beş) yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, gerek taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve Antalya ...İş Mahkemesi’dosyası nazara alındığında, talep edilen söz konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, akdedilen sözleşmeler kapsamında davacı tarafından yapılan ödemeler içerisinde sadece maaş ve sigorta primleri bulunmakta olup davacı kurum tarafından, müvekkil şirketlere kıdem, ihbar tazminatı ve sair işçilik alacaklarını kapsayacak şekilde bir ödeme yapılmadığını, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların yersiz ve yasal dayanaktan yoksun olduğundan davanın bu nedenlerle de reddine karar verilmesini, yetkili mahkemenin K.Maraş Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeni ile yetkisizlik kararı verilmesini, haksız davanın reddin karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Taşımacılık Otomotiv Gıda Tekstil İnş San ve Tic Ltd Şti'ye dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği, bu sebeple HMK. 128 maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakaların tamamını inkar etmiş sayılacağı anlaşıldı.
Nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, hafta tatili ücret alacağı, yıllık izin ücreti ana para alacaklarının rücu kapsamında toplam net 15.599,58-TL olarak, işlemiş faiz, yargılama giderlerinin 2.041,17-TL olarak, toplam icra dosyasına konu ve rücu kapsamındaki alacak miktarının net 17.640,75-TL olarak hesaplandığı,
1-Davalı ... ... -... Ortaklığı açısından; ana para + işlemiş faiz + yargılama gideri olarak toplam net 9.023,20-TL hesaplandığı,
2-Davalı ... ... Şirketi açısından; ana para + işlemiş faiz + yargılama gideri olarak toplam net 8.617,55-TL hesaplandığı,
İşbu alacaklara, alacakların kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faizin uygulanabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mali müşavir ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Dava tarihinden itibaren;
Hâkimliğinizce davacı Asat Genel Müdürlüğünün değişik tarihlerde, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ödeme tarihlerine kadar hesaplanan yargılama giderleri faiz ve vekâlet ücreti toplamı olan 24,968,79 TL'nı davalı alt yüklenici işverenlere tamamının 17.01.2018 dava tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte rücu edileceği yönünde bir kanaat oluşması halinde aşağıdaki Tablo-8 (F) sütununda hesaplanan tutarlar üzerinden rücu edebileceği,
¸ Buna göre davacı Asat Genel Müdürlüğünün 17.01.2018 dava tarihinden itibaren;
1- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. ve ... Gıda Besicilik
Taş. Tem. Güv. İnş. Tic, Ltd. Şti.'ne müştereken ve müteselsilen 12.353,69 TL,
2- Davalı ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti.'ne 12.615,10 TL,
Rücu edebileceği hesaplanmıştır.
Ödeme Tarihlerinden itibaren:
Hâkimliğinizce davacı Asat Genel Müdürlüğünün değişik tarihlerde, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ödeme tarihlerine kadar hesaplanan yargılama giderleri faiz ve vekâlet ücreti toplamı olan 24.968,79 TL''nı davalı alt yüklenici işverenlere ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte rücu edileceği yönünde bir kanaat oluşması halinde aşağıdaki Tablo-9 (B, C, D) sütunlarında hesaplanan tutarlar üzerinden rücu edebileceği,
¸ Buna göre;
1- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. ve ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv, İnş. Tic, Ltd. Şti.'ne müştereken ve müteselsilen
30.11.2017 ödeme tarihinden itibaren 11.508,57 TL,
01.02.2018 ödeme tarihinden itibaren 389,74 TL,
31.05.2018 ödeme tarihinden itibaren 455,39 TL olmak üzere toplam 12.353,69 TL,
2- Davalı ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti'ne
30.11.2017 ödeme tarihinden itibaren 11.752,08 TL,
01.02.2018 ödeme tarihinden itibaren 397,98 TL,
31.05.2018 ödeme tarihinden itibaren 465,03 TL olmak üzere toplam 12.615,10 TL
Rücu edilebileceği hesaplanmıştır
Alt işverenlerin iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan sıfatında olup-olmadıkları yönünden:
Hâkimliğinizce davacı Asat Genel Müdürlüğünün değişik tarihlerde, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ödeme tarihlerine kadar hesaplanan yargılama giderleri faiz ve vekâlet ücreti toplamı olan 24.968,79 TL'nı davalı alt yüklenici işverenlere iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan sıfatında olup-olmadıkları yönünde bir değerlendirme yapılarak; iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan alt işverenlere ödeme tarihlerinden itibaren, olmayanlara dava tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte rücu edileceği yönünde bir kanaat oluşması halinde; İşimiz dosyada davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti.'nin İş Mahkemesinde de davalı sıfatında olduğu, diğer davalı ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan sıfatında olmadığı, buna göre,
1- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti.'ne
30.11.2017 ödeme tarihinden itibaren 11.508,57 TL,
01.02.2018 ödeme tarihinden itibaren 389,74 TL,
31.05.2018 ödeme tarihinden itibaren 455,39 TL olmak üzere toplam 12.353,69 TL,
2- Davalı ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti'ne
17.01.2018 dava tarihinden itibaren 12.615,10'TL rücu edilebileceği hesaplanmış" denilmiştir.
Bilirkişinin ... tarihli ek raporunda özetle:
Dava tarihinden itibaren:
Hâkimliğinizce davacı Asat Genel Müdürlüğünün değişik tarihlerde, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ödeme tarihlerine kadar hesaplanan yargılama giderleri faiz ve vekâlet ücreti toplamı olan 24.968,79 TL'nı davalı alt yüklenici işverenlere tamamının 17.01.2018 dava tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte rücu edileceği yönünde bir kanaat oluşması halinde aşağıdaki Tablo-8 (F) sütununda hesaplanan tutarlar üzerinden rücu edebileceği,
Tablo-8 (Dava tarihinden itibaren rücu)
¸ Buna göre davacı Asat Genel Müdürlüğünün 17.01.2018 dava tarihinden itibaren;
1- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks, İnş. San. Tic. Ltd.Şti. ve ... Gıda Besicilik
Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti.'ne müştereken ve müteselsilen 12.353,69 TL,
2- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. “ne 12.615,10 TL,
Rücu edebileceği hesaplanmıştır.
5.2. Ödeme Tarihlerinden itibaren:
Hâkimliğinizce davacı Asat Genel Müdürlüğünün değişik tarihlerde, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ödeme tarihlerine kadar hesaplanan yargılama giderleri faiz ve vekâlet ücreti toplamı olan 24.968,79 TL'nı davalı alt yüklenici işverenlere ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte rücu edileceği yönünde bir kanaat oluşması halinde aşağıdaki Tablo-9 (B, C, D) sütunlarında hesaplanan tutarlar üzerinden rücu edebileceği,
Tablo-9 (Ödeme tarihlerinden itibaren rücu)
¸
1- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. ve ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti.'ne müştereken ve müteselsilen
30.11.2017 ödeme tarihinden itibaren 11.508,57 TL,
01.02.2018 ödeme tarihinden itibaren 389,74 TL,
31.05.2018 ödeme tarihinden itibaren 455,39 TL olmak üzere toplam 12.353,69 TL,
2- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. 'ne
30.11.2017 ödeme tarihinden itibaren 11.752,08 TL,
01.02.2018 ödeme tarihinden itibaren 397,98 TL,
31.05.2018 ödeme tarihinden itibaren 465,03 TL olmak üzere toplam 12.615,10'TL
Rücu edilebileceği hesaplanmıştır.
Alt işverenlerin iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan sıfatında olup-olmadıkları yönünden:
Hâkimliğinizce davacı Asat Genel Müdürlüğünün değişik tarihlerde, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ödeme tarihlerine kadar hesaplanan yargılama giderleri faiz ve vekâlet ücreti toplamı olan 24.968,79 TL'nı davalı alt yüklenici işverenlere iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan sıfatında olup-olmadıkları yönünde bir değerlendirme yapılarak; iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan alt işverenlere ödeme tarihlerinden itibaren, olmayanlara dava tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte rücu edileceği yönünde bir kanaat oluşması halinde;
İşimiz dosyada davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti.' nin İş Mahkemesinde de davalı sıfatında olduğu, diğer davalı ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin iş mahkemesinde davalı veya ihbar olunan sıfatında olmadığı ancak iş ortaklığının ortağı olduğu, buna göre,
1- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. ve Davalı ... Gıda Besicilik Taş. Tem. Güv. İnş. Tic. Ltd. Şti” ne müşterek ve müteselsilen,
30.11.2017 ödeme tarihinden itibaren 11.508,57 TL,
01.02.2018 ödeme tarihinden itibaren 389,74 TL,
31.05.2018 ödeme tarihinden itibaren 455,39 TL olmak üzere toplam 12.353,69 TL,
2- Davalı ... ... Tur. Taş. Oto. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd.Şti.'ne
30.11.2017 ödeme tarihinden itibaren 11.752,08 TL,
01.02.2018 ödeme tarihinden itibaren 397,98 TL,
31.05.2018 ödeme tarihinden itibaren 465,03 TL olmak üzere toplam 12.615,10 TL rücu edebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının Antalya ... İş Mahkemesi'nin ... K sayılı kararı ile dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı işçi alacaklarının rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Davacı 23.06.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 24.968,79 TL ye çıkararak eksik harcı ikmal etmiştir.
Davacı şirket ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalı şirketlerin adi iş ortaklığı ve davalı ... ...Ltd. Şti 'nin yüklenici olduğu sözleşmede, dava dışı işçinin son işverenin ... ...Ltd. Şti 'nin olduğu, dava dışı işçinin ilamda hükmedilen alacağın davacı tarafından Burdur İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasına ödendiği ve takip dosyasının infaz edildiği taraflar arasında ihtilafsızdır.
Davacı şirket, icra dosyasına asıl işçi alacakları, yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti toplamı olarak 30.11.2017 tarihinde 23.260,65 TL ödeme yapmıştır. Yine 01.02.2018 tarihinde 787,72 TL, 30.05.2018 tarihinde 920,42 TL bakiye harç ve istinaf karar harcının ödendiği belirlenmiştir.
Taraflar arasında ihtilaflı olan husus, davacının yargılama sırasında ve yine takip dosyasına yaptığı ödemelerin ne kadarını davalılara rücu edebileceğidir.
4857 Sayılı İş Kanunu'nda 21/02/2019 tarih 7166 Sayılı Yasa'nın 11. ve 12. maddeleri ile yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesine ( 21/02/2019 tarihli 7166 Sayılı Kanunun; 11. maddesi ile 22/05/2003 tarihli ve 4857 Sayılı iş Kanunun 112. maddesine eklenen 6. Fıkrasının, 12. maddesi ile 4857 Sayılı Kanunu'na eklenen geçici 9.maddesi 1.cümlesinin 19/09/2019 tarihinde iptali edilmesine), 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 6. fıkranın ve 4857 Yasaya eklenen geçici 9.maddenin 1.fıkrasının iptal edilmiş olması nedeniyle, bu maddelerin uygulanma kabiliyetinin kalmamasına, rücu hakkının başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilmesi için ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği,
Yine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin emsal kararlarında belirtildiği üzere ( Örn. 2017/2795 E 2020/3459 K, 2017/2497 E-2020/2808 K sayılı ); Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ve tüm dosya mündericatına göre; yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda hazırlandığı tespit edilen bilirkişi ...'in kök ve kök rapordaki maddi hataların düzeltildiğ ek rapora itibar edilmiş, yine adi ortaklığın gerçek ve tüzel kişiliği bulunmadığı, bu nedenle davada husumet ehliyetinin olmadığı da dikkate alınarak, dava hakkında aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ortak girişim aleyhine açılan davanın ortak girişimin gerçek ve tüzel kişiliği bulunmaması nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-11.508,57 TL'nin 30/11/2017 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte, 389,74 TL'nin 01/02/2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte, 455,39 TL'nin 31/05/2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti ve ... Gıda Besicilik...Ltd Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
11.752,08 TL'nin 30/11/2017 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte, 397,98 TL'nin 01/02/2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte, 465,03 TL'nin 31/05/2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalı ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacının ... Gıda ...Ltd Şti yönünden fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
4-Alınması gerekli 1.588,93 TL harçtan, peşin alınan 397,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.191,69 TL harcın davalılar ... ... Taşımacılık Ltd Şti. tamamından, ... Gıda ... Ltd.şti.nin sorumluluğu 388,91 TL. ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 397,24 TL peşin harç ile 35,90 TL başvurma harcının davalılar ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti ve ... Gıda Besicilik...Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 850,00 bilirkişi ücreti, 413,40 tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 1.263,40 TL yargılama giderlerinden, davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 1.177,00 TL'sinin davalılardan, ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti tamamından, ... Gıda Besicilik...Ltd Şti'nin sorumluluğu 582,35 Tl. ile sınırlı olmak üzere Müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
7-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ... Turizm Taşımacılık Ltd Şti ve ... Gıda Besicilik...Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
8-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 4.080,00TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalı ... Gıda Besicilik...Ltd Şti'ye verilmesine,
9-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne davalıların yokluğunda karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.09/11/2021
Katip ...
Hakim ...
¸e-imzalı ¸e-imzalı