T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/419 Esas
KARAR NO: 2022/105
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/03/2018
KARAR TARİHİ: 03/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı - karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Paslanmaz Alüminyum Krom Korkuluk Sistemleri işyerinde ticarethanesini işletmekte olduğunu, davalı şirketin muhtelif yerlerdeki işlerini yaptığını, 02.02.2017 tarihine kadar işlerini yaptığını ve teslim ettiğini, teslim etmiş olduğu işlerin bedelini alamayınca 02.02.2017 tarihinde sözleşme yaptığını, yapılan işlerin bedelinin davacıya ödenmediğini davacı ile davalı şirket arasında imzalanan 02.07.2017 tarihli sözleşmede de bunun kabul edildiğini, 02.02.2017 tarihli sözleşmeye göre 2015 ve 2016 yıllarında davalı şirketin yaptığı inşaatlarda davacının yaptığı işlerin bedeli olan 120.000TL'nin peşinat olarak kabul edildiğini, “02.02.2017 tarihli sözleşmenin hayata geçirilmediğini ve davacıya sözleşmeye göre verilmesi gereken Kepez ilçesi Varsak Ayanoğlu Mah. ... ada ... parselde kayıtlı A blok Kuzey-Doğu cepheli 2 numaralı dairenin de davacıya verilmediğini, davacının edimini kısmen ifa etmiş ise de davalının ediminin söz konusu olmadığını, 02.02.2017 tarihli sözleşmenin 29.12.2017 tarihinde fesih edildiğini, 02.02.2017 tarihli sözleşmede peşinat olarak verildiği kabul edilen fakat 2015-2016 yıllarında tahakkuk eden 120.000TL'nin 02.02.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesi ihtar edilmiş ve icra takibine konduğunu, davalı şirketin kötü niyetli itirazı ile takibin durduğunu, beyanla davacının davalıdan 120.000,00TL alacağının tespiti yapılarak davacıya 02.02.2017 tarihinden itibaren faizi ile ödenmesine, takip dosyasına yapılan itirazın kaldırılarak davalı tarafın kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT :
Davalı - karış davacı vekili cevap karşı dava dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde 2015 ve 2016 yıllarında yapmış olduğu işlerin karşılığının verilmediğini ve sözleşmede kararlaştırılan bağımsız bölümün devrinin de yapılmadığını ileri sürdüğünü, ancak davacının bu iddialarının gerçeği çarpıtmaya yönelik olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmede de görüleceği üzere 2015 ve 2016 yıllarına ilişkin olarak yapılan işlerin 200.000,00TL değerindeki Antalya ili Kepez İlçesi Varsak Ayanoğlu Mah. ... ada ... parselde yer alan A blok ... nolu bağımsız bölümün teminatı olarak kabul edildiğini, aynı zamanda bağımsız bölümünü devrinin yapılması davacının davalıya ait firmanın inşaatlarında 80.000,00TL değerinde iş yapmasına bağlandığını, ancak davacının 02.02.2017 tarihli sözleşmenin imzalanmasından sonra işe başlamadığını kendi üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve 21.1 > 2017 tarihinde ihtarname ile sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiğini, sözleşmede açıkça belirtildiği üzere davalının bağımsız bölümün satışını üstlendiğini davacının iddiasının aksine satışın hemen yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra davalının satışı gerçekleştirmek için davacının işe başlamasını beklediğini ancak davacının hiçbir iş yapmadığını, sözleşmeden de görüleceği üzere davacının bağımsız bölümünün devrini beklemekte haksız olduğunun aşikar olduğunu, 6098 sayılı TBK”nun eser sözleşmelerini düzenleyen 479. Maddesinde 'iş sahibinin bedel ödeme borcun eserin teslimi anında muaccel olur” hükmünün yer aldığını, zira taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulduktan sonra işe başlamaktan kaçınan davacının muaccel hale gelmeyen bağımsız bölümün devrini beklemesinin kanuna ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu doğrultuda taraflarınca davacıya ihtarname çekilerek taleplerinin haksız olduğu, eksik işlerin tamamlanması durumunda bağımsız bölümün devrinin yapılacağının bildirildiğini, ancak davacı tarafından davalı aleyhine icra takibine geçildiğini, davalı tarafından aralarındaki güven ilişkisi nedeniyle icra takibinin öğrenildiği tarihe kadar karşı tarafın işe başlamasının beklendiğini, ancak bu iyi niyetinin icra takibi ile sonuçsuz kaldığı gibi beklediği dönem boyunca da maddi yönden de zarara uğradığını, sözleşme tarihinde davalıya ait inşaat alanında hesaplanan yaklaşık 80.000TL'lik alüminyum işinin davacı tarafından yapılması hususunda anlaşıldığını, ancak sözleşmenin yerine getirilmesinin. imkansız hale geldiği anlaşıldığında söz konusu işlerin 01.07.2018 tarihli faturadan da görüleceği üzere ... Yapı Alüminyum Cephe sistemlerine 130.873,80TL'ye yaptırılmak zorunda kalındığını, söz konusu alüminyum işinin sözleşme tarihinden yaklaşık 1,5 yıl sonra tamamlandığını davalının hem zaman konusunda işlerinin gecikmesi nedeniyle hem de aradaki fark olan 50.873,80TL fazla para ödeyerek maddi yönden zarara uğradığını, davalının işi başkasına gördürmüş olması nedeniyle ödemiş olduğu fazla bedelin ve inşaat işlemlerinin tesliminde gecikmesi nedeniyle uğramış olduğu zararların ve işlemiş faizlerinin bilirkişi marifeti ile hesaplanarak gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini, aynı zamanda kabul edilmemekle birlikte davacının dava dilekçesinde belirttiği işler toplandığından değerinin 115.850,00TL olduğunu icra takibini ise 120.000,00TL'den başlatmasının da hukuka aykırı olduğunu, icra takibine konu asıl alacak miktarının kabul edilmemekle birlikte 115.850,00TL olması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Mahkememizce Antalya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelenmesinde özetle; alacaklının ... İnş.Taah Pet.Bilş.Teks.İth.İhr.San ve Tic. Ltd.Şti., borçlunun olduğu, TL üzerinden takibe geçildiği, davalının yapılan takibe itiraz etmesi üzerine takibin geçici olarak durduğu görülmüştür
Alınan 15/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından sözleşmenin yerine getirilmemesinden kaynaklı alacağına karşılık davalı aleyhine 06.01.2018 tarihinde Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyası ile 130.001,10 TL bedelle icra takibi başlatılmış olduğu, davacı tarafından sayın mahkemenizce verilen kesin süre içerisinde ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği, davacının gelen müzekkere cevaplarına göre esnaf olduğu, davacının ibraz edilen 2017-2018 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, davalının ticari defter kayıtlarında davacı ile ilgili herhangi bir kaydın olmadığı, davacı yan tarafından da ticari defterler ibraz edilmediğinden bu alacağı ile ilgili bir fatura düzenleyip düzenlemediği konusunda bir tespit yapılamadığı, ancak davalı şirketin ticari defterlerinde davacının herhangi bir alacağı görünmemesine karşın davalının sözleşmede satılacak olan “dairenin “120.000TL'si alıcı tarafından iş karşılığı yapılmış olup peşinat olarak kabul edilmiştir.” İfadesinden davacının bu tutar kadar iş yaptığı ve alacaklı olduğu, davacı ile davalı arasında yapılan 02.02.2017 tarihli sözleşmenin daire satışına ilişkin olarak yapılan bir sözleşme olduğu bu sözleşmede de davacının daha önce yaptığı işlerle ilgili 120.000,00TL alacağının olduğunun kabul edildiği ve bu tutarın satılacak olan dairenin peşinatı olarak kabul edildiğinin yazıldığı, davacının ihtarnamede sözleşmede belirtilen dairenin devri için kalan bakiye ödemesi ile ilgili olarak 80.000,00TL/lik işlerin kısmen yerine getirildiği belirtilmiş ise de bu işin ne kadarının yapıldığı ne kadarının yapılmadığının tespitini yapmanın uzmanlık alanımız dışında olduğu, ayrıca davalı tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan 01.07.2018 tarihli 130.873,80TL'lik faturadaki işlerin davacının yapacağı işlerle aynı olup olmadığının da değerlendirilmesinin yapılmasının da uzmanlık alanımız dışında olduğu, sözleşmede sadece ...Oto İnş. Ltd. Şti'nin inşaatlarında alüminyum işlerinin yapılacağından bahsedilmiş bu işlerin neler olacağı ne kadarlık bir iş olduğunun ise belirtilmediğinin görüldüğü, bu nedenle davalının karşı davası olarak zarara uğradığını belirterek sunduğu faturanın da bu açıdan değerlendirilmesinin tarafımızdan yapılamadığı, yine ayrıca davacının 80.000,00TL'lik alüminyum işini yapmamasından Ötürü işlerin aksadığı ve maddi zarar olduğu iddia edilmiş ise de bu tespitin ise ilk olarak yapılacak işin ne olduğu, inşaatın ne aşamada olduğu gibi hususların da uzman bilirkişilerce tespit edilmesi sonucu belirlenebilecek bir durum olduğu, bu nedenle davalının karşı davası ile ilgili olarak tarafımızca bir tespit ve değerlendirme yapılamadığı, davalı yanın karşı davasının kabul edilmemesi durumunda davacının takip tarihi itibari ile 120.207,12TL alacaklı olacağı, davacı yanın belirlenen alacak tutarına 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1. Maddesine göre takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz isteyebileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Alınan 14/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 02/02/2017 tarihli ... ile ...Oto. Eml.İnşa.Dek.Kuy.Tur.Gıda Pet.Tar.Hayv.San.ve Tic.Ltd.Şti. ile Kepez İlçesi Ayanoğlu mah. ...Ada ...Parsel üzerindeki İmzalı sözleşmede 17/10 / 2017 tarihinden önce başlanamayacağı yaklaşık 240 günlük bir bekleme süresi tespit edilmiştir. Alüminyum fiyatının geçen zaman içerisinden en az %20 zamlandığı tespit edilmiştir. Sözleşmede işe ne zaman başlanacağının belirtilmemesi ve geçen zaman içerisinde Alüminyumdaki fiyat hareketleri ve sözleşmede işin başlama ve bitiş tarihlerinin belli olmaması, Takdir yüce mahkemeye ait olmak üzere fesih nedeni sayılabileceği, ekteki sözleşmeye göre işin bedelinin 80.000,00 TL yi geçen bedel sözleşmenin dışında sayılacağı belirtilmiş olup, 80.000,00 TL Bedel için KDV dahil kabul edilmiştir. Bu sebeple 17/10/2017 tarihli 80.000,00 TL bir tutar, 21/12/2017 tarihinde Sözleşme fesih tarihi itibari ile dolar ve alüminyum kurlarında dalgalanma tespit edilmemiş ve yine 80.000,00 TL lik kabul edilmiştir. Sözleşme fesih tarihi olan 21/12/2017 tarihinden itibaren maksimum 45 gün içinde yeni bir yüklenici bulunabileceği Şubat 2018 tarihi itibari ile dolar ve Alüminyum kuru gözönüne alınarak yapılan hesaplamalarda kur farkından dolayı 88.000,00 TL hesaplanmış, ...Oto. Eml.İnşa.Dek.Kuy.Tur.Gıda Pet.Tar.Hayv.San.ve Tic.Ltd.Şti. nin sözleşme feshinden 8.000,00 TL lik kur fakından dolayı KDV Dahil zarar tespit edildiği bildirilmiştir.
Alınan 20/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu Antalya İli, Kepez İlçesi, Varsak Ayanoğlu Mah. ... Ada, ...nolu parselde bulunan ...isimli alışveriş merkezine gidilerek ...isimli siteye gidilerek dava konusu iş ile ilgili olarak dosyasında ve mahallinde yapılan incelemeler sonucunda; söz konusu taşınmazda inşaat ruhsatının 30/12/2016 tarihinde alındığı, 3 Blokta toplam 685 mt Camlı kare korkuluk, 132 mt emniyet şeritli korkuluk olduğu, yapılan imalatların 02/02/2017 tarihi itibariyle bedelinin 88.215,00 TL olduğu, Davacı/K.Davalı ile Davalı/K.Davacı arasındaki sözleşmede montajın ne zaman yapılacağının belirtilmediği, ancak montajının 17/10/2017 tarihinden önce yapılamayacağı, ayrıca ... ile ... Oto. Emli.İnşa.Dek.Kuy.Tur.Gıda Pet.Tar.Hayv.San.ve Tic.Ltd.Şti. ile yapılan sözleşmede imalatın 80.000 TL den fazla bedel tutması halinde, yapılan sözleşme dışında hesaplanacağının beyan edildiği tespit edildiği, yapılan imalatların 24/07/2018 tarihi itibariyle bedelinin 118.300,00 TL olduğu tespit edildiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Alınan 09/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Kepez İlçesi Ayanoğlu mah. ... Ada ... Parsel üzerindeki inşaat için, Mimari projelerden inşaat ruhsatının 30/12/2016 tarihinde ...numarası ile alındığı tespit edilmiştir. Ruhsat geçerlilik tarihi ruhsat alınma tarihinden itibarinden 5 yıldır.
02/02/2017 tarihli ... ile ... Oto. Eml.İnşa.Dek.Kuy.Tur.Gıda Pet.Tar.Hayv.San.ve Tic.Ltd.Şti. İle tarafların anlaştığı, uydu fotoğraflarından tespit edildiği üzere, 05/05/2018 tarihinde 3 bloğun inşaatının çatısının dahil tamamlandığı çevre düzenine yeni başlandığı, 06 Kasım 2018 tarihinde ise 3 bloğun çevre düzenine kısmen başlandığı tespit edildiği, bu tespitlere göre 3 bloklu 7 şer katlı inşaatın 22 ay gibi bir sürede uydu fotoğraflarına göre %90 üzerinde tamamlandığı anlaşılmaktadır. İnşaatın büyüklüğü dikkate alındığında ve İnşaat ruhsatı süresinin 5 yıl olması sebebiyle takdir mahkemenin olmak üzere inşaatın makul bir sürede tamamlandığı tespit edildiği bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava alacak davasıdır. Davacının iddiası 02.02.2017 tarihli sözleşme ile davalıdan daha önceki alacakları toplamı 120.000,00 TL peşinat olarak sayılı 80.000,00 TL lik alüminyum işleri yapılması karşılığında davalının yapmış olduğu taşınmazdan 200.000,00 TL bedelli bir daire alınmasına ilişkindir. Davacı sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, sözleşmenin feshi nedeni ile 120.000,00 TL nin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı ise davacının feshinin haksız olduğunu savunmuş ve davalının haksız feshi nedeni ile zarara uğradığı iddiası ile karşı dava açmıştır.
Öncelikle davacı tarafından yapılan feshin haklı olup olmadığı değerlendirilmelidir. Taraflar arasında sözleşme imzalandığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Sözleşme tarihi 02/02/2017 olup, fesih tarihi 21/12/2017 dir. Davacı Antalya 11. Noterliği' nin 21.12.2017 tarihli ihtarnamesi ile davalının sözleşmede kararlaştırılan daireyi kendisine teslim etmediğini, sözleşmenin hayata geçirilmediğini beyan ederek sözleşmeyi feshetmiştir. Davalı ise 29.12.2017 tarihli ihtarnamesi ile davacının taahhüt ettiği işleri yapmadığını, kendi kusurundan kaynaklanarak sözleşmeyi feshedemeyeceğini ihtar etmiş, taahhüt edilen işlerin yapılması halinde sözleşmeye konu taşınmazın tapusunu davacıya teslim etmeye hazır olduğunu bildirmiştir. Yapılan keşif ve sonrasında alınan inşaat bilirkişi raporu ve ek raporlar ile tarafların sözleşmenin yapıldığı sırada henüz bulunmayan bir inşaat için alüminyum işleri yapılması konusunda anlaştığı anlaşılmıştır. Davacı da inşaat işleri ile ilgili olduğundan inşaatın alüminyum işleri için ne kadar sürede tamamlanabileceği konusunda hayatın olağan akışına göre bir bilgisi bulunması gerektiği kabul edilmiştir. Bu nedenle bilirkişiden 20.05.2021 tarihli celsede alüminyum işleri için sözleşme tarihinden itibaren beklenebilecek makul süre sorulmuş, bilirkişi ek raporunda alüminyum işlerine en erken 17.10.2017 tarihinde başlanabileceğini bildirmiştir. Davalının henüz ortada olmayan bu iş için inşaatın hazır olduğu dönemde davacıya bilgi vermek ve işe başlaması için davet etmesi gerekir. Ancak davalı 17.10.2017 tarihinden davacının ihtarname gönderdiği tarihe dek böyle bir davette bulunduğunu iddia ve ispat etmemiştir. Davacıdan makul süreden sonra ifaya hazır şekilde beklemesi beklenemez. Davacı ihtar tarihine kadar ifa için çağırılmadığından, sözleşmenin hayata geçmediğinden bahisle sözleşmeyi feshetmekte haklıdır. Bu nedenle haksız fesih savunmasına itibar edilmemiştir. Sözleşme davacı yanca iş sahibinin temerrüdü nedeniyle haklı olarak feshedildiğinden davacının davalıdan tarafların mutabık olduğu 120.000,00 TL yi ve asıl alacağın faizini istemekte haklıdır. Faiz başlangıç tarihi yönünden yapılan değerlendirmede mali müşavir bilirkişinin 15.08.2019 tarihli raporunda yapılan hesaplamada ihtar tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilebileceği değerlendirilmiş ve buna göre hesaplama yapılmış ise de bu hesaplamaya itibar edilmemiştir. Zira iş sahibinin temerrüdü nedeniyle haklı feshedilen sözleşme nedeniyle yüklenicinin uğradığı zararın tazmini gerekir. Bu sözleşme yapılmamış olsa idi davacı yan 120.000,00 TL lik alacağını en geç sözleşme tarihi itibariyle talep edeceğinden sözleşme tarihi itibariyle faiz işletilmesi hakkaniyetli görülmüş ve resen yapılan hesaplamada sözleşme tarihinden hesaplanan faiz ile takip talebinde istenen faiz haklı görülmekle davanın tümden kabulüne karar verilmiş, İİK 67 şartları oluşmuş ve alacak likit olmakla davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede; davacının feshinde haklı olduğu kabulüne göre davalının fesih nedeni ile davacıdan uğradığı zararı isteme hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle karşı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-A)Asıl dava yönünden;
-Davanın kabulü ile davalı karşı davacı Antalya 1. İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,
-Hükmolunan alacağın (130.001,10 TL) %20 si tutarında icra inkar tazminatının davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine,
B-Karşı dava yönünden;
-Davanın reddine,
Asıl davada;
* Alınması gerekli 8.880,37 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
*Davacı - karşı davalı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 2.220,10 TL peşin harç ve 195,00 TL yargılama giderinin davalı- karşı davacıdan alınarak davacı- karşı davacıya verilmesine,
*Avukatlık Asgari Tarifesine göre hesap edilen16.300,10 TL vekalet ücretinin daval - karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Karşı davada;
*Alınması gerekli 80,70 TL harcın, peşin alınan 341,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye 260,85 TL harcın istek halinde davacı - karşı davalıya iadesine,
*Davacı- karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
*A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan alınarak davalı - karşı davacıya verilmesine,
*Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 03/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır