T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/509 Esas
KARAR NO: 2023/16
DAVA: İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 06/08/2018
KARAR TARİHİ: 11/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... ... Ltd. Şti olan ... Bankası ... Şubesine ait 30.06.2018 keşide tarihli ... numaralı 20.500,00 TL bedelli çekin son hamilinin müvekkili olduğunu, bu çekin arkasına nama yazılı ciro ile ... Ltd. Şti firmasına gönderilmek üzere çekin ... kargo firmasına teslim edildiğini, dava konusu çekin diğer 7 adet çekle birlikte kargo dağıtımındayken 01.06.2018 tarihinde kargo aracından çalındığını, müvekkili şirket yetkilisi ...' in şikayetçi olduğunu, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edildiğini, tensip zaptı ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, bu çekin davalı tarafından ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, davalının ağır kusurlu olduğunu nitekim çek çalındıktan sonra atılan ilk cironun ... Profil şirketine ait olduğunu, bu şirketin ... tarihi itibari ile terkin edildiğini, yine ...... Şirketinin 31.03.2018 tarihi itibariyle ile terkin edildiğini, davalının Vergi kaydının ise 05.06.2018 tarihi olduğunu, yani çekler çalındıktan bir kaç gün sonra işe başladığını, söz konusu durumdan davalının ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunun sabit olduğunu, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve istirdat talep etmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Ltd. Şti olan ... Antalya Şubesine ait 31.10.2018 keşide tarihli ... numaralı 35.000,00 TL bedelli çekin ve keşidecisi ... A.Ş olan ... Şubesine ait 28.08.2018 keşide tarihli ... numaralı 8.000,00 TL çekin yasal hamilinin müvekkili olduğunu, çeklerin 7 adet çekle birlikte 01.06.2018 tarihinde kargo aracında çalındığını, çalışan çeklere ilişkin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edildiğini, tensip zaptı ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, söz konusu çeklerin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında ve İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı tarafından takibe konu edildiğini, davacıdan sonra davalıdan önce arada cirosu bulunan şirketlerin çek keşide tarihlerinden önce ticaret sicilden terkin edildiklerini, davalının ise çekler çalındıktan kısa bir süre sonra 05.06.2018 tarihinde işe başladığını, davalının kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu, çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve çeklerin istirdatını talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen cevabi yazıda davalı ... adına bir adet ticari işletme kaydı bulunduğu, firmanın son tescilinin ... tarihi olduğu bildirilmiştir.
Kocaeli Vergi Dairesinden gelen ... tarihli cevabi yazıda ... Şirketinin 31.03.2018 tarihi itibariyle resen terk edildiğinin bildirildiği görüldü.
Talimat yoluyla alınan tanık ... beyanında;" ben ... Kargo'da kargo dağıtım elamanı olarak çalışıyorum, olay günü yine kargoları dağıtıyordum, kullandığım araç kapalı kasa kamyonetti, davaya konu çeklerin içinde bulunduğu zarf ve bir takım başka zarflar şoför koltuğunun yan tarafındaki koltukta karton içerisinde duruyordu, ben aracı park edip hemen aracın yanındaki işyerine kargo teslim için gittim, en fazla birkaç dakika dükkanda durmuşumdur, bu sırada kim olduğunu bilmediğim şahıs veya şahıslarca aracın içinde bulunan karton çalınmış, ben bu hususta şikayette de bulundum, hatırladığım kadarıyla çeklerin içinde bulunduğu zarfta kıymetli evrak olduğuna dair herhangi bir ibare yoktu, normal kargo gibiydi, bildiklerim bunlardan ibaretti" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Alınan ... tarihli grafoloji uzmanı bilirkişi raporunda özetle; Keşidecisi ... ... Ltd. Şti olan 31.10.2018 keşide tarihli ... çek numaralı 35.000,00 TL değerindeki çekin ikinci ciranta hanesine tekabül eden "... Sanayi Ticaret Ltd. Şti" içerikli ciranta yazılarının daksil yardımıyla kapatılması suretiyle çek üzerinde tahrifat yapıldığı tespit edilmiştir.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalının ikinci sınıf mükellef olduğu, tacir olduğu, 05.06.2018 tarihinde işe başladığı ancak ticari defterlerinin süresinde tasdik ettirilmediği, asıl dava ve birleşen davadaki çeklerin kayıtlı olmadığı, asıl davadaki 20.500,00 ve birleşen davadaki 8.000,00 TL lik çeklere ilişkin 16.06.2018 tarihli 111.350,00 TL lik irsaliyeli fatura ile 18.07.2018 tarihli 8.120,00 TL lik fatura düzenlediği ancak ... Şirketinin 31.03.2018 tarihinde Beyoğlu Vergi Dairesinden resen terk olduğu, yine ... şirketinin ... tarihi itibariyle terkin edildiği, yine ... şirketinin 31.03.2018 tarihinde terkin edildiği, ... şirketinin 30.04.2018 tarihinde terkin edildiği tespit edilmiştir.
GEREKÇE;
Asıl ve birleşen dosyada dava; Çekin kaybolması nedeniyle üçüncü kişiye karşı açılan istirdat davasıdır.
Davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde menfi tespit ve istirdat talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2007/12076 esas sayılı emsal ilamında belirtildiği üzere istirdat ve menfi tespit davasının neticeleri farklı olduğundan ve birlikte talep edilemeyeceğinden davacı vekiline eldeki davadaki talebin çek istirdadına ilişkin bir dava mı olduğu yoksa menfi tespit talebine ilişkin bir dava mı olduğu açıklattırılmış olup davacı vekili 28/.../2022 tarihli duruşmada öncelikli taleplerinin istirdat olduğunu, Mahkemece bu talep kabul edilmeyecek olduğu takdirde menfi tespit talep ettiklerini açıklamıştır.
Eldeki davada davacının meşru hamil olup olmadığı davalının çekleri iktisabında ağırlı kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığı ihtilaf konusudur.
Asıl ve birleşen dosyadaki çeklerin incelenmesinde ; Asıl davadaki ... keşide tarihli ... numaralı 20.500,00 TL bedelli çekde davacı kaşesinin bulunduğu, imza bulunduğu, ancak tahrifat yapıldığı basit bir inceleme ile tespit edilebilecek niteliktedir. Yine birleşen davaya konu 31.10.2018 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çekte davacının kaşesinin ve imzasının bulunduğu, yine 25.08.2018 keşide tarihli 8.000,00 TL bedelli çekte davacının kaşesinin ve imzanın bulunduğu sabittir.
Davaya konu çeklerin davacının rızası dışında elinden çıktığı dosya kapsamında dinlenen kargo firmasının çalışanı tanık ...' nun beyanından, kargo teslim tutanaklarından ve ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasından sabittir.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; Davalı hakkında birden çok çek yönünden soruşturma bulunduğu sabittir. Asıl ve birleşen dosyadaki çeklerin davalı uhdesinde bulunması, çeklerdeki davacıdan sonra davalıdan önce imzası bulunan şirketlerin hepsinin çeklerin keşide tarihinden önce vergi dairesinden terkin edildikleri dosyaya celp edilen müzekkere cevaplarından sabittir. Yine çeklerin incelenmesinde çeklerde davacı cirosunda tahrifat yapıldığı çıplak gözle yapılan incelemede dahi anlaşılabilir durumdadır. Yine asıl davaya konu çek yönünden davacıdan sonra ilk ciro ...... Şirketine ait olup sonra ...... Şirketinin cirosu bulunmaktadır. Ardından ise çekin davalıya geçtiği sabittir. Soruşturma dosyasında yapılan incelemede ... şirketinin yetkilisi ...' nun çekteki imzayı kabul etmediği sabittir. Yine soruşturma dosyasında ...... Şirketinin yetkilisinin imzayı kabul etmediği gibi söz konusu tarihte davalı ...' a yetki verdiği sabittir. Yine ...' ın da soruşturma dosyasında vermiş olduğu ... tarihli dilekçede ... isimli şirkette genel müdürlük yaptığını ifade ettiği görülmüştür.
... şirketinin ticaret sicil kaydında ise ...' ın imza yetkisine ilişkin bir bildirimde bulunulmadığı gelen müzekkere cevaplarından anlaşılmıştır. Yine dava konusu çeklere ilişkin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı çek iptali davasında 14.06.2018 tarihinde tedbir kararı verildiği sabittir. Davalı ... her ne kadar 8.000,00 TL ve 20.500,00 TL bedelli çekleri fatura karşılığında aldığını beyan etmiş ise de faturaların tarihleri de bilirkişi raporundan sabit olduğu üzere 16.06.2018 ve 18.07.2018 tarihleridir. (Yani çeklerin üzerine Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından konulan tedbir tarihinden sonraya tekabül etmektedir.)
Eldeki davada yukarıda anlatıldığı üzere asıl ve birleşen dava yönünden davacının meşru hamil iken çekleri çeklerin rızası dışında elinden çıktığı ispatlanmıştır. Artık davacı tarafından ispatlanması gereken davalının çekleri iktisap anında kötü niyetli veya ağırlı kusurlu olduğu hususlarıdır. Soruşturma dosyası devam ettiğinden kötü niyet iddiasının henüz sübut bulamayacağı kabul edilse dahi davalının ağırlı kusurlu olduğunu kabulü halinde davacı davasını ispatlamış olacaktır. Bu yönden ise eldeki dosyada bulunan deliller değerlendirildiğinde soruşturma dosyasının sonucunun beklenmesinin gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalının ağır kusur yönünden ise çekleri aldığı tarihte çekler üzerinde tedbir kararı bulunması, çeklerin üzerinde çıplak gözle yapılan incelemede dahi tahrifatın anlaşılabilecek durumda olması yine 3 adet çekin aynı anda davalıda olması yine davacı ve davalı imzaları arasındaki tüm cirantaların Vergi Dairesinden terkin edilmiş olması , şirketlerin bir faaliyetinin bulunmaması karşısında artık davalının ağır kusurlu olduğu Mahkememizce kabul edildiğinden asıl ve birleşen davada hüküm fıkrasında belirtildiği şekliyle davaların kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davada davanın KABULÜ ile keşidecisi ... ... Ltd. Şti olan ... Bankası ... Şubesine ait 30.06.2018 keşide tarihli ... numaralı 20.500,00 TL bedelli çekin davalıdan isdirdatı ile davacıya verilmesine,
2-Birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyada davanın KABULÜ ile: keşidecisi ... Ltd. Şti olan ... Şubesine ait 31.10.2018 keşide tarihli ... numaralı 35.000,00 TL bedelli çekin ve keşidecisi ... A.Ş olan ... Şubesine ait 28.08.2018 keşide tarihli ... numaralı 8.000,00 TL çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
Asıl dava yönünden;
*Alınması gerekli 1.400,35 TL harçtan peşin olarak alınan 350,09 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.050,26 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
*Davacı tarafından yatırılan 350,09 TL peşin ve 35,90 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
*Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
*Davacı tarafından yapılan 900,00 TL bilirkişi ücreti, 574,85 TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 1.474,85 TL yargılama giderinin yarısına tekabül eden 737,42 TL yargılama giderinin asıl dava yönünden yapıldığının kabulü ile 737,42 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen dava yönünden;
*Alınması gerekli ...937,33 TL harçtan peşin olarak alınan 734,34 TL harcın mahsubu ile bakiye ...202,99 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
*Davacı tarafından yatırılan 734,34 TL peşin ve 35,90 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
*Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
*Davacı tarafından yapılan 900,00 TL bilirkişi ücreti, 574,85 TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 1.474,85 TL yargılama giderinin yarısına tekabül eden 737,42 TL yargılama giderinin birleşen dava yönünden yapıldığının kabulü ile 737,42 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 11/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır