T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/522 Esas
KARAR NO: 2022/798
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 03/09/2015
KARAR TARİHİ: 13/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 05/09/2007 tarihinde imzalanan sözleşme ile 120.000,00 TL bedeli ödemek suretiyle davalı kooperatife üye olduğunu, müvekkillerinin 10/11/2010 tarihli yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden çıkarıldığının yeni öğrenildiğini, müvekkillerine gönderilen ihtarnamelerde ödenen aidatların iade edileceğinin belirtilmesine rağmen 4 yıl geçmesine rağmen ödenmediğini iddia ederek, müvekkillerinin davalı kooperatif davalı kooperatif üyeliklerinin devam ettiğinin tespitini, haksız ve usulsüz kooperatif üyeliğinden çıkarma işleminin mahkemece kabul edilmesi halinde üyelik için müvekkileri tarafından kooperatife ödenen 120.000,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkillerine geri ödenmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacılar ile ... arasında düzenlenen hisse devir sözleşmesinde belirtilen devir bedeli 120.000 TL'nin davalı kooperatife ödenmediği, davalı defter ve kayıtlarında böyle bir tutarın yer almadığı, sözleşmeye davalının taraf olmadığı, davalıyı bağlamayacağı, ayrılan ortağa yasa ve ana sözleşme gereği ödediği aidatın tamamı değil ayrıldığı yılın bilançosu gereği payına düşen masraf mahsup edildikten sonra bakiyenin iadesinin söz konusu olacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacıların 10.11.2010 tarihinde davalı kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği, ihraç kararının iptali için davacıların yasal dava açma süresi içinde dava açmadığı gerekçesi ile ihraç kararının kesinleştiği, Davalı kooperatif ticari defterleri ve dava dosyası kapsamına göre, davacıların üyeliği için toplam 53.492,50.-TL. tutarında davalı kooperatife ödeme yapıldığı, Davacının, kooperatifteki alacağının 31.12.2010 tarihli bilançosuna göre belirlenmesi gerektiği, belirlenen 42.052,84.-TL. tutarındaki asıl alacağın ise 07.08.2011 tarihi itibariyle muaccel hale geldiği, davacı tarafın asıl alacağına muaccel hale geldiği tarihten dava tarihine kadar işlemiş yasal faiz miktarının 15.107,91.-TL. Olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; bilirkişiler kök raporunu tekrar etmiştir.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacılara gönderilen 23.08.2010 ... barkod nolu ihtarnamede 01.08.2010 tarihi itibariyle masraflar hariç 8.464 TL'nin 10 iş günü içinde ödenmesinin istendiği, dosya içerinde tebliğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığı, bu nedenle davacılara verilen 10 günlük ödeme sürenin son günün tespit edilemediği, davacılara 30.09.2010 ... barkod nolu 2. ihtarname gönderildiği, ihtarnamede borç tutarının yazılı olmadığı, davacılara 05.10.2010 tarihinde tebliğ edildiği, davacılara işbu yazı ile ana sözleşme m.14 “e uygun olarak verilen 1 aylık sürenin 05.11.2010 tarihinde sona erdiği, davalı kooperatifin 1 aylık sürenin sonunda 10.11.2010 tarih ve 11 nolu yönetim kurulu kararı ile davacıların üyelikten çıkarılması yönünde karar alındığı, söz konusu yönetim kurulu kararında davacılara ait borç tutarının 2010 Temmuz sonu itibariyle 3.181,00.-TL olduğu, ancak 23.08.2010 tarihli 1.ihtarda bu tutarın 8.464,00 TL. kooperatife borç bulunduğunun bildirildiği, davalı kdoperati.fin 07.08.2011 tarihli 2010 yılı olan genel kurul toplantı tutanağına göre gündemin 10. Maddesinde ...'ın durumunun görüşüldüğü ve üyelikten çıkarılmasına oy birliğiyle karar verildiği, davacılara Antalya 7. Noterliği'nin 27.09.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı 07.08.2011 tarihli genel kurul toplantı tutanağı gereği ortaklıktan çıkarma kararının tebliğ işlemi konulu yazı gönderildiği ve yazı ekinde genel kurul tutanağı ile Antalya 7. Noterliği'nin 14.09.2011 tarih ve ... yevmiye numarası ile onaylı kooperatif yazısının Türkçe ve İngilizce çevirisinin gönderildiği, yazının davacılara 11.10.2011 tarihinde tebliğ edildiği, ihraç yazısının 1.ve 2. İhtarda davacılara verilen ödeme süreleri beklendikten sonra keşide edildiğinin görüldüğü, ” Kooperatifler Kanunu m.16 ile ana sözleşme m.14 gereği davacıların işbu yazıyı tebliğ aldıkları tarihten itibaren 3 ay içinde dava açma haklarının bulunduğu ve bu sürenin 11.01.2012 tarihinde sona erdiği, ” Davalı kooperatif ana sözleşmesi m.14 gereği ortaklıktan çıkarmaya karar verme konusunda yönetim kurulunun yetkili kılındığı, hal böyle iken Kooperatifler Kanunu m.16/3 gereği davacılara ihraca ilişkin yönetim kurulu kararının gönderilmesi gerektiği, yazı ekinde 10.11.2010 tarih ve 11 nolu yönetim kurulu kararı veya 15.09.2010 tarih ve 8 nolu karar olmadığı, ” Hak düşürücü süre bakımından değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte ortalıktan çıkarmaya ilişkin 27.09.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı yazının Kooperatifler Kanunu m.16/3 düzenlemesine uygun olduğu sonucuna varılması ve Yargıtay kararında belirtildiği gibi “davacılar hakkında verilen ve kendisine tebliğ edilen şeklen varlık kazanmış ve tebliğ prosedürü tamamlanmış bir ortaklıktan ihraç kararı” nın bulunduğunun kabulü halinde davanın süresinde açılmamış olacağı, ihraç kararının kanunda belirtilen şekildeki içerikle gönderilmediğinde nbahisle hak düşürücü sürenin başlamayacağı yönünde kanaat oluşması halinde davacılara gönderilen iki ihtarnameden 1.ihtarda borç tutarının bildirildiği 2.ihtarda borç tutarının boş bırakıldığı, bu nedenle ihraç kararının verilebilmesi için Koop.K. m.27 ile ana sözleşme m.14 “te belirtilen koşulların oluşmayacağı, davacıların, ortaklık devri nedeniyle ... “a ödedikleri 120.000,00.-TL.'yi, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Kooperatifler Kanunu m.17 ve davalı ana sözleşmesi m. 15 dikkate alındığında davalıdan talep edemeyeceği, bununla birlikte sermaye ve diğer alacaklarının kooperatifin bilançosuna göre hesaplanacak çıkma payı alacağının davalıdan talep edilebileceği , davacının ortaklıktan ihracının geçerli olacağı kanaatine varılacak olunur ise davacıların dava tarihi itibari ile 57.160,.65TL alacaklı olacakları, hak düşürücü süre bakımından değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte ortalıktan çıkarmaya ilişkin 27.09.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı yazının Kooperatifler Kanunu m.16/3 düzenlemesine uygun olduğu sonucuna varılması ve Yargıtay kararında belirtildiği gibi “davacılar hakkında verilen ve kendisine tebliğ edilen şeklen varlık kazanmış ve tebliğ prosedürü tamamlanmış bir ortaklıktan ihraç kararı” nın bulunduğunun kabulü halinde davanın süresinde açılmamış olacağı, ihraç kararının kanunda belirtilen şekildeki içerikle gönderilmediğinde nbahisle hak düşürücü sürenin başlamayacağı yönünde kanaat oluşması halinde davacılara gönderilen iki ihtarnameden 1.ihtarda borç tutarının bildirildiği 2.ihtarda borç tutarının boş bırakıldığı, bu nedenle ihraç kararının verilebilmesi için Koop.K. m.27 ile ana sözleşme m.14 “te belirtilen koşulların oluşmayacağı, davacıların, ortaklık devri nedeniyle ... “a ödedikleri 120.000,00.-TL.'yi, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Kooperatifler Kanunu m.17 ve davalı ana sözleşmesi m. 15 dikkate alındığında davalıdan talep edemeyeceği, bununla birlikte sermaye ve diğer alacaklarının kooperatifin bilançosuna göre hesaplanacak çıkma payı alacağının davalıdan talep edilebileceği , davacının ortaklıktan ihracının geçerli olacağı kanaatine varılacak olunur ise davacıların dava tarihi itibari ile 57.160,65TL alacaklı olacakları sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava kooperatiften çıkartılan ortağın ödenen bedelin tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
Davacı ... Esas sayılı dosya ile öncelikle ihraç kararının iptalini istemiş olmakla, eldeki dosya tefrik edilerek ihraç kararının iptaline ilişkin talep yönünden hakkında hak düşürücü süre nedeni ile usulden red kararı verilmiş, bu karar davanın esasına etki edeceğinden bekletici mesele yapılmış olup, Antalya B.A.M. 11. HD.' nin ... karar sayılı ilamı ile kesinleşmiş olup, davacıların ihracı kesinleşmiştir. Davacıların alacak talebi yönünden Kooperatif Kanunu 17. Md. Ve Yapı Kooperatifi Ana Sözleşmesi' nin 15. Maddesi uyarınca koopetiften ihraç edilen ortak ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ihracın kesinleştiği yılın bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf listesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkına sahiptir. Ancak kooperatif ana sözleşmesinin 15/2. Maddesinde " ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21. Madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal ödenir " hükmü yer almaktadır. Ayrılan ortağın doğrudan üyelik payı yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın yapmış olduğu ödemelerin derhal kendisine iade edilmesi, genel gider payının düşülmemesi gerekir. ( Aynı yönde Yargıtay 23 HD. 2014/10844 E 2015/430 K)
Anlatılanlara göre düzenlenen her iki bilirkişi raporunda da davacıların üyeliği için toplam 53.492,50 TL tutarında ödeme yaptığı anlaşılmış olup, davalı kooperatif vekili son celseki beyanlarında davacıların üyeliği yerine yeni bir üyelik tesis edildiğini beyan etmiş olduğundan masraf listesi düşülmeksizin yapılan ödemelerin davacıların ihraç edildiği genel kurul tarihi itibari ile işleyecek faizi ile birlikte iadesi gerekir. Buna göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE; 53.492,50 TL nin 07/08/2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 3.654,07 TL harçtan peşin alınan 2.049,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.604,77 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvurma harcı ve 2,.049,30 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.400,00 TL bilirkişi ücreti, 950,35 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.350,35 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre 1.047,70 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.641,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 13/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır