T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/179 Esas
KARAR NO: 2022/513
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2019
KARAR TARİHİ: 02/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ile satıcısı ve maliki ... olduğu beyan edilen (satış tarihinde) ... Plakalı ... model araçla ilgili 28.09.2018 tarihinde harici satış sözleşmesi imzalandığını, satış sözleşmesin de davalı tarafda sözleşmeyi satıcının vekili olarak vekil açıklaması ile imzaladığını, yapılan satış sözleşmesinde alıcı olarak müvekkilin çalışanı ... ası yazılmış olup müvekkili davacının da şahit olarak belirtilmiş olduğunu, daha sonra aracın satış bedeli konusunda ödemenin gecikmesi üzerine müvekkili şirket ... Elektrik Elektronik Makanik Otomasyon Mühendislik San. Ve Tic. Ltd.Şti.‘nin lehdarı olduğu, ... ... Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... Ltd.Şti. olan 20.04.2019 Keşide tarihli 106.386,00-TL çek ile yine lehdarı olduğu ... ... Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... Ltd.Şti. olan 20.04.2019 Keşide tarihli 106.386,00-TL çek ile ... ... Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... Ltd.Şti. olan 25.03.2019 Keşide tarihli 60.000,00-TL iki adet çek satıcıya verilmek üzere davalı ...’a teslim edildiğini, teslim edildiğine dair müvekkil ile şüpheli arasında evrakta tanzim edilmiş olduğunu, çeklerin teslim aşamasında satıcı haşim aracın plakasının değiştiğini beyan etmiş olup bu sebeple teslim evrakına aracın plakası olarak bildirilen ... kaydı yazılmış olduğunu, ilgili aracın şuan da da plakası ... olup, ... Petrol ünvanlı bir şirket üzerine geçirilmiş olduğunu, çekleri teslim alan davalı çekleri satıcıya teslim ettikten sonra satışın iptal olması üzerine satıcı ... çeklerden 106.386,00-tl değerinde ki çeki 19.11.2018 tarihinde davalı ...’a müvekkil davacıya geri teslim edilmek üzere teslim etmiş ve buna yönelik belgede imlamış olduğunu, müvekkili davacı ilgili çekleri satıcıdan doğrudan kendisine göndermesini defalarca talep etmesine rağmen satıcı müvekkile ilgili çekleri göndermemiş kendince bu şekilde davalı ile sadece 106.386,00-tl lik çekin geri iadesi için teslim tutanağı düzenlemiş olduklarını, davalıdan çek defalarca talep edilmiş ancak çek hiçbir şekilde teslim edilmemiş olduğunu, davalıya çeki teslim etmesi için karşıyaka 5.noterliği’nin 03.12.2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile çek istenmiş olduğunu, müvekkile ait çeklerin teslim edilmemesinden sonra müvekkil defalarca davalı ve diğer üçüncü kişiler ile bağlantıya geçmiş, telefon konuşması yapmış olup, kişiler bu konuşmalarda çeşitli alacak bahaneleri ile müvekkile çekleri geri vermeyeceklerini beyan etmiş olduklarından, 20.03.2019 vade tarihli çekte bankaya ibraz edilerek tahsil edilmiş olduğunu, dolandırıldığını anlayan müvekkilinin izmir cumhuriyet başsavcılığına şikayette bulunmuş olup konu şikayet ... soruşturma numasında devam etmekte olduğunu, öncelikle dava konusu çekin vadesinin 20.04.2019 olması çekin geri verilmeyerek hırsızlanması ve geçersiz sözleşmeden kaynaklı borç olamayacağıda dikkate alınarak çekle ilgili teminatsız olarak bankaya ibrazında ödenmemesi için ihtiyati tebdir kararı verilmesini, aksi durumda ise icra takibi ile müvekkilin giderilemez zararı doğması muhtemel olduğü için İİK 72 gereğince icra takibinden önce teminatlı olarak çekle ilgili ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çekin bilgileri ... Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... Ltd.Şti. olan 20.04.2019 keşide tarihli 106.386,00-TL olup, çekin bankaya ibrazından sonra çek aslının mahkemeniz kasasına getirtilmesi için tedbir kararı verilmesini, dava konusu çeki haksız olarak elinde bulunduran davalı tarafa ilgili çekten kaynaklı olarak borçlu olmadığımızın tespitini talep ve dava etmiştir.
YANIT :
Davalıya usulüne uygun olarak davetiyenin tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunduğu cevap dilekçesinde özetle; 20/04/2019 keşide tarihli 106.386 TL lik çekin bahsi geçen araç satışı iptaliyle ... talebi üzerine iş ortağı olarak bildirdiği ... ...'a elden teslim edildiğini, daha sonra bu çekin iş ortağı olarak ...'un tanıttığı ... ... tarafından kendisine olan borcunun belli bir kısmına binaen tutanak tutularak teslim edildiğini, çek teslim tutanağının bulunduğunu ve dilekçesi ekinde olduğunu, tarafına yapılan bütün suçlamaların asılsız olup kabulünün mümkün olmadığını, ...'un şahsına borcu olduğunu ve bahsi geçen çeki borcuna istinaden verdiğini ispat etmek adına gerekli evrakları da mahkemeye sunacağını belirtmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. Taraflar arasında çekin araç satışı için davalıya verildiği hususu ihtilafsızdır. Davalı yan daha sonra satış gerçekleşmediğinden çeki iade ettiğini davacıya göndermiş olduğu ihtarnamede beyan etmiş olmakla iade ettiğini ispat yükü altındadır. Davalı çeki davacıya iletmesi için ...'e teslim ettiğini, ...'in ise ... de alacakları bulunduğundan bu çeki cirolayıp yeniden davalıya verdiğini savunmuştur. Buna ilişkin de davacının imzası olmayan protokol sunmuştur. Davalı kendisine davacı tarafından araç alımı için verilen çeki dava dışı ...'in, davacının bilgisi ve rızası ile hakka dayalı şekilde aldığını ispat etmesi gerekir. Aksi takdirde senedi iade ettiği kabul edilemeyecektir. Zira davalı senedi bizzat ...'e davacının hak sahibi olduğunu bilerek ve ona iade edilmek üzere vermiştir. Davalının soruşturma aşamasında verdiği beyanlar, yargılama aşamasındaki beyanları ve ihtarname içeriği çelişki içermekte olup, ispat külfeti çekin satış nedeniyle bedelsiz kaldığı taraflarca kabul edildiğinden yer değiştirmiş ise de, davalı çeki haklı ve meşru bir biçimde elinde tuttuğunu ispatlayamamıştır. Bu bakımdan davacının ciranta olan davalıya borçlu bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yargılama sırasında çekin üçüncü kişice ibraz edilip ödendiği, banka cevabi yazılarından anlaşılmış olsa da, çek yönünden yapılmış bir takip bulunmadığından davaya istirdat davası olarak olarak devam edilmemiş ( Kuru, Arslan, Yılmaz ;İcra İflas Hukuku, 21. Baskı syf 222 vd, istirdat davasının iki şartından biri paranın takip sırasında ödenmiş olmasıdır) menfi tespit hükmü kurmakla yetinilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile; davacının ... Kızılay Şubesi'ne ait ... seri numaralı, keşidecisi ... Ltd Şti. Lehtarı davacı olan çekten, davacının Ciranta olan davalıya borçlu bulunmadığının tespitine,
2-Alınması gerekli 7.267,22 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.096,44 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 170,78 peşin harç,59,30 TL başvurma harcı ve 139,30 TL tebligat, müzekkere masrafı olmak üzere toplam 369,38 TL yargılama giderlerinin davalıldan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 14.056,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 02/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır