T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/195 Esas
KARAR NO: 2022/377
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/04/2019
KARAR TARİHİ: 21/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında bakliyat alımı hususunda anlaşma yapıldığını, satın alınan ürünlere karşılık 15.12.2018 tarihli 9.500,00.-TL., 22.12.2018 tarihli 42.000,00.-TL., 05.01.2019 tarihli 40.000,00.-TL., 12.01.2019 tarihli 33.500,00.-TL. bedelli çeklerin verildiğini, daha sonra mal iadesi yapıldığını, bu nedenle 93.848,68.-TL.borçlu bulunmadıklarını, dava konusu çeklerin bedelsiz kalmasına rağmen yasal takibe konulması nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu, Antalya ...icra müdürlüğünün ... esas sayılı ve Antalya ...icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu takiplerin dava sonuna kadar durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini, her iki takip dosyasından bakiye borç tutarı 28.858,93.-TL.sını aşan 93.848,68.-TL.yönünden müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, söz konusu İcra takiplerinin iptaline, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının aksine, müvekkil şirketin dava konusu çeklerden dolayı davacıdan alacaklı olduğunu, davacı ile müvekkil şirket arasında düzenlenen cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, TTK md.89 gereğince cari hesap sözleşmesinin yazılı yapılması gerektiğini, bu nedenle davacının cari hesaba dayanmasının mümkün olmadığını, davacının haksız olarak iş bu davayı açtığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelenmesinde özetle; alacaklının ... Gıda Tarım Ürünleri İthalat İhr.San ve Tic. Ltd.Şti., borçlunun ... Gıda ve İht.Mad. Paz. Ve San Ltd.Şti. olduğu, 44.647,53 TL üzerinden takibe geçildiği, davalının yapılan takibe itiraz etmesi üzerine takibin geçici olarak durduğu görülmüştür.
Mahkememizce Antalya (Kapatılan) ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelenmesinde özetle; alacaklının ... Gıda Tarım Ürünleri İthalat İhr.San ve Tic. Ltd.Şti., borçlunun ... Gıda ve İht.Mad. Paz. Ve San Ltd.Şti. olduğu, 78.060,08 TL üzerinden takibe geçildiği, davalının yapılan takibe itiraz etmesi üzerine takibin geçici olarak durduğu görülmüştür.
Alınan 21/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin ticari defterlerine göre, davacının bakiye 6.458,93.-TL. tutarında davalı şirkete borcunun olduğu, davacının ticari defterlerindeki bu bakiye borca ulaşılması için davalı adına borç kaydedilen 90.283,52.-TL. tutarındaki faturalar ile taraflar arasında ihtilaf olduğu, yine davalı adına borç kaydedilen ( 40.000,00 * 35.500,00) 73.500,00.-TL. tutarındaki çeklerin karşılıklarının ödenmediği ve İcra takibine konu edildiği, bu borç kayıtlarının çıkarılması ile davacının bakiye 170.242,45.-TL. tutarında davalı şirkete borcunun kaldığı, bu 90.283,52.-TL. tutarındaki faturaların ve muhteviyatındaki malların davalı şirkete teslim edildiği davacı tarafından ispatlanamaması halinde, davacının bakiye 170.242,45.-TL. tutarında davalı tarafa borcunun olduğu, bu durumda davacının dava konusu ettiği çeklerin tamamının karşılığının olduğu, ispatlanması halinde davacının bakiye 170.242,45 — 90.283,52 - 79.958,93.-TL. tutarında davalı tarafa borcunun olduğu, bu durumda davacının dava konusu ettiği çeklerin; 15.12.2018 tarihli 49.500,00.-TL. bedelli çekin tamamının karşılıksız kaldığı, 22.12.2018 tarihli 42.000,00.-TL. bedelli çekin 35.541,07.-TL. lık kısmının karşılıksız kaldığı, bakiye kalan 6.458,93.-TL. Jik kısmının karşılığının olduğu, 05.01.2019 tarihli 40.000,00.-TL. bedelli çekin tamamının karşılığının olduğu, 12.01.2019 tarihli 33.500,00.-TL. bedelli çekin tamamının karşılığının olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Gönen (Balıkesir) Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... Talimat sayılı dosyası ile alınan 18/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davalı tarafın defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı hususunda yapılan incelemeler sonucu; davalının e defterlerini yasal süresi içerisinde e defter beratlarını oluşturmuş olduğu ve bu nedenle davalının yasal defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip oluğu, ayrıca davalının yasal defterlerinin usulüne uygun olarak düzenlenmiş olduğu, takip konusu faturaların davalı taratın defterlerinde yer alıp almadığı, konusunda yapılan incelemeler sonucu Antalya ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı İcra dosyası ile icra işlemine konu 40.400,00 TL tutarlı çek davalının 2018 yılı e defterine 05.11.2018 tarih ve ... yevmiye numarası ile 42.000,00 TL bedel ile kaydedilmiş olduğu; 42.000,00 TL bedel ile yevmiye kayıtlarına alınan davacıya ait çek karşılıksız çıkması sebebiyle bankadan tahsil edilen 1.600,00 TL çek teminat bedeli davalının 2018 yılı e defterine 25.12.2018 tarih ve ... yevmiye numarası ile 1.600,00 TL bedel ile kaydedilmiş olduğu, kalan bakiye çek alacağı (42.000,00 TL — 1.600,00 TL Gönen (Balıkesir) Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... Talimat sayılı dosyası ile alınan 22/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; 05.11.2018 tarihinde ... yevmiye numarası ife 40.000,00 TL bedel ile kaydedilmiş olduğu, 40.000,00 TL bedel ile yevmiye kayıtlarına alınan davacıya ait çek karşılıksız çıkması sebebiyle bankadan çek için tahsil editen toplam 1.600,00 TL çek teminat bedeli, davalının 2019 yılı e defterine 07.01.2019 tarih ve ... yevmiye nurnarası ile 1.6(9,00 TL bedel ile kaydedilmiş olduğu, kalan bakiye alacağı (40.000,00 TL — 1.600,00 TL — 38.400,00 TL) 38.400,00 TL 121.11.002 portföydeki karşılıksız çekler hesabına aktarılmış olup, 01.02.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı kayıt ile 128.19.001 ... İHT. VE GIDA SAN, TİC, LTD, ŞTİ. - ... sayılı icra dosyası hesabına borç kaydedilmiş olduğu, 05.11.2018 tarihinde ... yevmiye numarası ile 33,500,00 T1 bedel ile kaydedilmiş olduğu, 33,500,00 TL bedel İle yevmiye kayıtlarına alınan davacıya ait çek karşılıksız çıkması sebebiyle bankadan çek için tahsil edilen toplam 1.600,00 TL çek teminat bedeli, davalının 2019 yılı e defterine 14.01.2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile 1.600,00 TL bedel ile kaydedilmiş olduğu, kalan bakiye alacağı (33.500,00 TL — 1.600,00 TL - 31.900,00 TL) 31.900,00 TL 121.11.002 portföydeki karşılıksız çekler hesabina aktarılmış olup, 02.02.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı kayıt ile 128.19.001 ... İHT. VE GIDA SAN, TİC, LTD, ŞTİ. - ... Sayılı icra dosyası hesabına barç kaydedilmiş olduğu, kök raporda sonuç bölümünde yer alan tespitlerle, ek raporda yer alan tespitler birleştirildiğinde; davalının yevmiye defteri kayıtlarına üzerinde yapılan incelemeler sonucu davalının davacıdan karşılıksız çıkan 158.600,00TL çek bedelleri tutarında çek karşılığı alacağı olduğu, 8.442,365 TL tutarında teminatsız alacağı olduğu, ancak Antalya Genel icra Müdürlüğü'nün ... Esas (Kapanan Antalya ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası) icra dosyası dava dosyası içerisinde yer almadığı için 70.300,00 TL karşılıksız çek ile ilgili kesin bir kanaatte bulunamadığı, eğer Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (Kapanan Antalya ...lcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası) icra dasyasında takibe alınan çekler tahsil edilmiş ise; davalının davacıdan karşılıksız çıkan 88.300,00 TL çek bedel$eri tutarında çek karşılığı alacağı olduğu, 8.442,36 TL tutarında teminatsız alacağı olduğu, şayet Antalya Genel icra Müdürlüğü'nün ... Esas (Kapanan Antalya ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası) İera dosyasında takibe alınan çekler tahsil edilmemiş ise; davalının davacıdan karşılıksız çıkan 158.600,00 TL çek bedelleri tutarında çek karşılığı alacağı olduğu, 8.442,36 TL tutarında teminatsız alacağı olduğu, ancak Antalya Genel İcra Müdürlüğü' nün ... Esas (Kapatılan Antalya ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası) icra dosyası dava dosyası içerisinde yer almadığı için 70.300,00 TL karşılıksız çek ile ilgili kesin bir kanaatte bulunamadığı, eğer Antalya genel İcra Müdürlüğü' nün ... Esas (Kapatılan Antalya ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası) icra dosyasında takibe alınan çekler tahsil edilmiş ise; davalının davacıdan karşılıksız çıkan 88.300,00 TL çek bedelleri tutarında çek karşılığı alacağı olduğu, 8.442,36 TL tutarında teminatsız alacağı olduğu, şayet Antalya genel İcra Müdürlüğü' nün ... Esas (Kapatılan Antalya ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası) icra dosyasında takibe alınan çekler tahsil edilmemiş ise davalının davacıdan karşılıksız çıkan 158.600,00 TL çek bedelleri tutarında çek karşılığı alacağı olduğu, 8.442,36 TL tutarında teminatsız alacağı olduğu, bu tespitlere dayanarak; davalının e defterleri üzerinde yapılan incelemelere göre davalının davacıdan alacaklı olduğu tespit edildiğinden, davacının davalıdan talep edebileceği herhangi bir faiz olmadığı, dava dosyasında yer alan T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Bahkesir Vergi Dairesi Başkanlığı, Gönen Vergi Dairesi Müdürlüğü 23.10.202 tarih ve ... sayılı yazışı ekinde davalı firmanın 2018 yılına ait Ba-Bs dökümleri gönderilmiştir. İlgili Ba-Bs dökümlerinde ilgili aylarda firmaların birbirleri ile yapmış olduğu mal ve hizmet alımlarının 5.000,00 TL yi geçen KDV hariç toplam tutar ve taoplam belge adedi yer almaktadır. Davacı vekilinin araştırılmasını isterniş olduğu e-fatura teslimine ve kabulüne ilişkin elektronik ortam verileri bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı vekilinin istemiş olduğu 29.12.2018 tarihli, ... sıra numaralı 85.494,52 -TL tutarlı satış faturası ile yine 29.12.2018 tarihli. ... sıra numaralı 7.789.00-TL tutarlı satış faturalarının, davalı şirkete teslim kayıtları ile ilgili bir tespit yapılamadığı, ancak davalı firmanın kayıtlarında; 29.12.2018 tarihli, ... sıra numaralı B5.494,52 -TL tutarlı alış faturası ile yine 29.12.2018 tarihli. ... sıra numnaralı 7.789.00-TL tutarlı alış faturası kaydı bulunamadığı tespit edildiği, davalı flrmanın davacı firmaya ait en son kayıt ettiği faturalar 28.12.2018 tarihli ... numaralı 4.789,00 TL tutarlı faturası ve 28.12.2018 tarihfi ... numaralı 85,494,53 TL tutarlı faturası olduğunu, dava dışı ... Lojistik Nakliyat San, ve Tic. Ltd. tarafından davalı firmaya 14.12.2018 tarihinde 274186 numaralı KDY dahil 2.360,00 TL tutarlı faturanın davalının 2018 dönemine ait yevmiye kayıtlarına 14.12.2018 yevmiye tarihi ve ... yevmiye numarası ile kaydettiği. Davalı firmanın 17.12.2018 yevmiye kayıtlı ... yevmiye numaralı yevmiye kaydına göre de ... Lojistik Nakliyat San. ve Tic. Ltd.'ne 2.360,00 TL davalının Ziraat Bankası Gönen Şubesi ... hesabından ödeme yapıldığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Alınan 08/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; bu durumda davacının davalı adına düzenlediği 90.283,52.-TL. tutarındaki faturaların taraflar arasında ihtilaf konusu olduğu, davacının davalı adına düzenlediği en son;
29.12.2018 ... nolu Satış faturası ...
29122018 ... nolu Satış faturası 2.789,00.
Toplam 90.283,52
Olmak üzere toplam 90.283,52.-TL. tutarındaki faturaların davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu 90.283,52.-TL. tutarındaki faturaların ve muhteviyatındaki malların davalı şirkete teslim edildiği davacı tarafından; ispatlanamaması halinde, davacının bakiye 167.042,45.-TL. tutarında davalı tarafa borcunun olduğu, bu durumda davacının dava konusu ettiği;
15.12.2018 tarihli 49.500,00.-TL. bedelli
22.12.2018 tarihli 42.000,00.-TL. bedelli
05.01.2019 tarihli 40.000,00.-TL. bedelli
12.01.2019 tarihli 33.500,00.-TL. Bedelli toplam 165.000,00.-TL. tutarındaki çeklerin tamamının karşılığının olduğu, ispatlanması halinde davacının bakiye 167.042,45 — 90.283,52 - 76.758,93.-TL. tutarında davalı tarafa borcunun olduğu, bu durumda davacının dava konusu ettiği çeklerin; 15.12.2018 tarihli 49.500,00.-TL. bedelli çekin tamamının karşılıksız kaldığı, 22.12.2018 tarihli 42.000,00.-TL. bedelli çekin 38.741,07.-TL. lık kısmının karşılıksız kaldığı, bakiye kalan 3.258,93.-TL. lık kısmının karşılığının olduğu, 05.01.2019 tarihli 40.000,00.-TL. bedelli çekin tamamının karşılığının olduğu, 12.01.2019 tarihli 33.500,00.-TL. bedelli çekin tamamının karşılığının olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava menfi tespit davasıdır. Davacı bir kısım mal iadesi yaptığından bahisle çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit talep etmiştir. Tarafların ticari defterleri incelenmiş, raporda belirtildiği üzere davalı yan iade faturalarını defterine kaydetmiş, daha sonra yeniden aynı malların davacıya satıldığına ilişkin fatura keserek bu kaydı defterlerine işlemiştir. Davacı defterlerinde bilirkişice 21.11.2019 tarihinde tespit olunduğu üzere davacının tekrar tekrar bu faturaları işleyip iade ettiği, son faturanın 29.12.2018 tarihli iade faturası olduğu, davalının defterindeki son kaydın ise 29.12.2018 tarihli satış faturası olduğu, davacının son iade faturalarının davalının defterine işlenmediği anlaşılmaktadır. Ancak bu faturaların her biri farklı satımlara ilişkin olmayıp, tarafların da böyle bir iddia ve savunması bulunmamaktadır. İhtilaf iadeye konu ilk faturalar ile birlikte davalıdan satın alınan mallarının davacıya iadesinin (fiilen teslim olgusunun) gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır.
Bu yönde davalı yetkilisi isticvap edilmiş, yetkili iade malı teslim almadıklarını ifade etmiş bununla birlikte davacı yanca sunulan ... nakliye şirketi irsaliyeli fatuıra altındaki kaşenin davalı şirkete ait olduğunu kabul etmiş, imzayı bilmediğini belirtmiştir. Yine ... şirketine davalı şirketçe bu faturaya istinaden yapılan ödemenin nedeni ve bu şirketten ne teslim aldıkları hususunda sorulan sorulara da '' bilmiyorum'' şeklinde yanıt verilmiştir. Şirket yetkilisine isticvap konuları belirtilerek usulüne uygun davetiye çıkartılmış olup, gelmemesi veya sorulan sorulara cevap vermemesi halinde karşı tarafın iddialarını kabul edilmiş sayılacağı hatırlatılmıştır, Basiretli yetkilinin önceden tebliğ edilen konulara ilişkin araştırma yapması gerekirken bilmiyorum şeklinde yanıt vermesi sorulan soruları yanıtsız bırakma mahiyetinde görülmekle davacının ... şirketi aracılığıyla davaya konu malı iade ve teslim ettiği hususu kanıtlanmıştır. Davacının teslim için gönderdiği malların taşındığı firmaya bu taşıma işi için davalı yanca ödeme yapılması hususu nazara alındığında artık bu iddianın aksinin davalı yanca ispatlanması gerekir.
Her ne kadar davalı yanca çekin illetten mücerret olup faturaya mahsup edilemeyeceği savunulmuş ise de her iki tarafın ticari defeterinde de çekin cari hesap nedeniyle ödeme amacıyla verildiği sabittir. Buna göre tarafların defterleri, yerinde görülen gerekçeli ve denetime elverişli 8.3.2021 tarihli ek rapor uyarınca hüküm kurulmuş, ne var ki bilirkişi borçlu olunmayan miktarları 49.500,00 TL ve 42.000,00 TL bedelli çekten düşse de davacı dava dilekçesinde mahsup işleminde 49.500,00 TL lik çek dışındaki çeklere göre menfi tespit istemiş olmakla borçlu olunmadığı tespit olunan 90283,52 TL nin talep gibi bu çekler üzerinden düşümü yapılmıştır. Buna göre borcun 76.759,93 TL olduğu kabul edilerek 49.500, 00 TL çekin karşılığı bulunduğu, bu çek haricinde davacının 27.258,93 TL(76.759,93 TL-49.500, 00 TL=27.258,93 TL) borçlu olduğu, öyle ise 42.000,00 TL bedelli çekten 27.258,93 TL düşüldükten sonra bakiye 14.741,07 TL lik kısımdan borçlu olunmadığının ve 05.01.2019 tarihli ... Nolu 40.000,00 TL bedelli çekten ve 12.01.2019 tarihli ... nolu 33.500,00 TL bedelli çeklerden tamamen borçlu olunmadığının tespiti gerekmiştir.
Toplam borçlu olunmayan miktar üzerinden ( 90.283,52 TL ) davalının iade malları teslim aldığı halde takibe devam etmesi açıkça kötü niyetli görülerek %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir.
Davacı davasını 93.848,68 TL üzerinden açtığından kısmen kabul kısmen ret kararı verilerek yargılama gideri ve vekalet ücreti buna göre hesaplanmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
Davacının 22.12.2018 tarihli ... nolu 42.000,00 TL bedelli Antalya ... İcra Müd.' nün ... Esas sayılı dosyasına dayanak olan çekten 14.741,07 TL; davacının 05.01.2019 tarihli ... Nolu 40.000,00 TL bedelli çekten ve 12.01.2019 tarihli ... nolu 33.500,00 TL bedelli Antalya Genel İcra Müd.' nün ... esas (Antalya Kapatılan ... İcra Müd. ... Esas) sayılı dosyasına dayanak olan çeklerden davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacı yanca tedbir uygulanmadığından davalı lehine reddedilen tutar yönünden tazminata hükmedilmesine yer olmadığına,
Hükmolunan 90.283,52 TL üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 6.167,26 TL harçtan peşin alınan 1.602,71 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.564,55 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı ve 1.602,71 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 650,00 TL bilirkişi ücreti, 1.339,60 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.989,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 1.914,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
6- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.526,93 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.565,16 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 1.269,90 TL'sinin davalıdan, 50,10 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
9-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 21/04/2022
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır