T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/132 Esas
KARAR NO : 2025/693
DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 31/08/2018
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
Mahkememizin .../... E sayılı dosyasının ... tarihli duruşma ara kararı ile; davacının ödenen aidat bedellerinin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yönündeki davasının Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda tefrikine karar verilmiş olmakla, Mahkememizin .../... E sırasına kaydı yapılan dosyanın yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifte ... tarihli hisse senedi ile üye olduğunu ve arsa edinmek amacıyla kooperatifin toplantılarına katıldığını, davalı kooperatife ... aracılığıyla ödemeler yapıldığını, davalı kooperatif tarafından ... tarihli kararı ile aidatını ödemeyen üyelerin ihracına karar verildiğini, noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, müvekkiline birinci ve akabinde 10 gün sonra ikinci ihtarnamelerin tebliğ edildiğini, tebliğden 1 ay sonra yükümlülükleri yerine getirmeyenler için kesin ihraç kararının verildiğini ... tarihli karar defterinde belirtildiğini, ... tarihinde kesin ihraç kararı konulu ihtarname başlıklı ortaklıktan çıkarma konulu yazının müvekkiline ... tarihinde eski adresine tebliğ edildiğini yeni öğrendiklerini, müvekkilinin ihraç kararlarından ve üyelik aidatlarının ödenmediğinden yeni haberinin olduğunu, müvekkili tarafından davalı kooperatife yapılan ödemelerin ve kooperatif kayıtlarının incelenmesinin gerektiğini, bu nedenlerle ihraç kararının kooperatif kanununa uygun olmaması halinde iptaline aksi halde ödeme belgeleri ile ödenen aidat bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
Davalı kooperatifin cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde belirtilen hususlar arasında çelişki olduğunu, her kooperatif üyesinin belli bir aidat ödeneceğini bildiğini ve bu yükümlülükleri yerine getirme zorunluluğu halinde olduğunu, düzenli olarak aidat ödenmesi halinde ihtarnamede muhatabın olmayacağını, ihtarnamenin kooperatif kayıtlarında bulunan adresine gönderildiğini, davacının kooperatif yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle ihraç edildiğini, davacının faizinin yerinde olmadığını, bu nedenlerle açılan davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce tefrik edilen .../... Esas sayılı dosyasından davalı kooperatifin ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış ve mali müşavir ... ve hukukçu ...'den rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; "..davalı kooperatife ait üye kayıt defteri, karar defteri ile 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017 yılları ticari defter kayıtlarına göre; davalı kooperatifin ... yılında kurulduğu, davacının kooperatife ... tarihinde ... üye numarası ile üye olduğu, Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ile tasdik edilen ... yılı kooperatif üye kayıt defterinin ...sayfasında kayıtlı olduğu, davalı tarafından davacıya keşide edilen Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı 1. İhtarda davacının ... TL aidat borcunun yazının tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenmesi aksi takdirde üyelikten çıkarılacağının ihtar edildiği, yazının davacının ... Cad. ... Mah. No:.. ... adresine gönderildiği, noter tarafından yazılan tebliğ şerhi uyarınca muhatap adreste olmaması nedeniyle aynı konut altında birlikte ikamet ettikleri çalıştığını ehliyetli ve reşit olduğunu beyan eden işçisi ...'a ... tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından davacıya keşide edilen Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı 2.ihtarda davacının ... TL aidat borcunun 1 ay içerisinde ödenmesi, aksi takdirde ortaklıktan ve üyelikten çıkarılacağının ihtar edildiği, yazının davacının ... Cad. ... Mah. No:.. ... adresine gönderildiği, noter tarafından yazılan tebliğ şerhi uyarınca muhatabın adreste olmaması nedeniyle aynı konut altında birlikte ikamet ettiğini çalıştığını ve ehliyetli ve reşit olduğunu beyan eden işçisi ...'e ... tarihinde tebliğ edildiği, davalı kooperatifin ... tarih ... sayılı kesin ihraç kararının tebliği konulu yazısının ... barkod kodu ile iadeli taahhütlü olarak davacının ... Cad. ... Mah. No:.. ... adresine gönderildiği dosyada bulunan tebliğ evrakına göre ... tarihinde ...'e tebliğ edildiği, 1. Ve 2. İhtar arasında ana sözleşme 14.maddesine uygun olarak 10 gün süre bulunduğu, davacının 14.madde uyarınca 2.ihtarın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğünü yerine getirmediği, kooperatif kanununun 16/1 maddesine uygun olarak davalı kooperatif ana sözleşmesi 14.maddesine kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebeplerin ana sözleşmede yer aldığı, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği için davacının kooperatiften ihracına ilişkin davacıya yapılan 1. Ve 2. İhtarların adrese tebliğ edildiği, ihraç kararının aynı adrese ... imzasına tebliğ edildiği, bu itibarla ihraç kararının usulüne uygun olarak ihtardan sonra tebliğ edildiği, davacı kooperatife üye olduğu tarihten ihraç edildiği tarihe kadar ... TL ödeme yaptığı, bir üyenin ilgili tarihler arasında ödemesi gereken üye aidat tutarının ise ... TL olduğu, davacının kooperatife ...-...=... TL borcu olduğu için ihraç edildiği, davacının ihracına yaptığı ödemelerin iadesine karar verilmesi durumunda; davacının ayrılma payı ... tarihi itibariyle ... TL olacağı, bu tutarın dava tarihi olan ... tarihine kadar yasal faizi ile güncellendiğinde ise davacıya ödenmesi gereken ... TL olduğu'' belirtilmiştir.
Mahkememizce tefrik edilen .../... Esas sayılı dosyasından davalı kooperatifin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak ve Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2016/1435 Esas 2015/2872 Esas 2012/2655 Esas sayılı emsal kararları da dikkate alınarak mali müşavir ...'den rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle:" davacının ... tarihinde davalı kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği, ihraç kararının iptali için davacının yasal dava açma süresi olan 3 aylık süre içinde dava açmadığı gerekçesi ile ihraç kararının kesinleştiği, davalı kooperatif kayıtlarına ve dava dosyası kapsamına göre davacının üyeliği için toplam ... TL tutarında davalı kooperatife aidat ödemesi yapıldığı, davacının kooperatifteki alacağının ... tarihli bilançosuna göre belirlenmesi gerektiği, davacının üyelik karşılığı yatırdığı aidatların hissesine düşen genel yönetim giderleri için kullanıldığı bu nedenle davacının ödemiş olduğu aidatlara istinaden davalı kooperatiften bir alacağının kalmadığı" belirtilmiştir.
Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile; Davacının ödenen aidat bedellerinin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yönündeki davasının Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları doğrultusunda tefriki ile Mahkememizin işbu esasına kaydedilerek kooperatif üyeleğinden ihraç karakının iptaline ilişkin davanın yargılamasına devam edilmiştir.
Mahkememizin .../... E sayılı dosyasından verilen karar iş bu davada bekletici mesele yapılmış, .../... E-.../... K sayılı kararımız BAM kararı ile kaldırılmış, daha sonra verilen .../... E-.../... K sayılı karar ile; üyelikten ihraca dair verilen genel kurul kararının iptali davasının, hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesi ile usulden reddine karar verilmiş, karar yasa yolu incelemelerinden geçerek ... tarihinde kesinleşmiştir.
Eldeki dava, üyelikten ihraç kararının kesinleşmesi nedeniyle yargılamasına devam edilne çıkma payı alacağına ilişkin olup,
Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da yer aldığı gibi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve anasözleşmenin 15. maddeleri uyarınca, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel olur. Davacıya iadesi gereken meblağ, ödediği aidatların toplamı kadar olmayıp, yapılan toplam ödemeden ayrıldığı yıl sonu bilançosunda yer alan genel giderlerden davacıya isabet eden kısmın düşülmesinden sonra bakiyesidir. Bu ilkelere ışığında davalı kooperatifin ticari kayıtları ve dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucu mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ile davacının ödemiş olduğu aidatlara istinaden davalı kooperatiften bir alacağının kalmadığı anlaşılmış ve davacı vekilinin ... tarihli dilekçesiyle, dava dilekçesinde ... TL olarak gösterilen dava değerinin ... TL olarak ıslah edilmiş olduğu da dikkate alınarak, istinaf yasa yolu açık olmak üzere davanını reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan ıslah harcı ile alınan ... TL harcın mahsubu ile artan ... TL harcın istemi halinde davacıya iadesine,
3-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.07/10/2025
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı