T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/328 Esas
KARAR NO: 2022/519
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/08/2020
KARAR TARİHİ: 07/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasındaki tahıl taşıma sistemleri yapımına ilişkin ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından 06.11.2015 tarihli ... nolu fatura, 07.04.2016 tarihli ... nolu fatura, 13.06.2016 tarihli ... nolu fatura ve 20.07.2016 tarihli ... nolu faturaların düzenlendiğini, ve davalıya tebliğ edildiğini, davalılar tarafından belirtilen faturalara itiraz edilmediğini, faturaların ihraç kaydı ile teslim edildiğini ve davalının ticari defterlerine işlendiğini, faturaların toplam borcuna 2015 - 2020 yılları arasındaki cari ekstrelerde de her yıl sonunda kur farkının yansıtıldığını, 1.573.164,08 TL'lik kısmının ödenmemesi sebebi ile Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile borçlu aleyhine icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, takip konusu faturaların davalının defterlerinde kayıtlı olduğunu, Eskişehir Arabuluculuk Bürosunun ... dosyasında yapılan görüşmelerde tarafların anlaşmaya varamadığını, davalının ödeme emrini tebliğ aldıktan 5 gün sonra 29.01.2020 ve 30.01.2020 tarihlerinde muvazaalı şekilde borcunu ödememek ve alacaklarını zarara uğratmak amacıyla kardeşine devrettiğini, davalı adına tespit edilecek taşınır ve taşınmaz malllar üzerine ve ayrıca davalının ... A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüklerinde bulunan adına kayıtlı vadeli/ vadesiz tüm hesaplarına ihtiyati tedbir konulmasını, yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesinde belirtildiği üzere müvekkili ile davacı şirket arasında tahıl taşıma sistemleri ve başkaca makine alımına ilişkin ticaret gerçekleştiğinin doğru olduğunu, ancak bu ticaretin sadece müvekkili ve davacı şirket arasında değil davacı şirket ile Çorlu'da ortak fabrika kuran ... Makine San. Gıd. İnş. Taah. End. ... Tar. Dış Tic. Ltd. Şti ve davacı şirket ile ... Makine San. Gıd. İnş. Taah. End. ... Tar. Dış Tic. Ltd. Şti 'nin hissedar olduğu ... Depolama Sis. Tar. İnş. Ve Mak. San. Tic. Aş. Arasında olduğunu, müvekkilinin tarafların anlaşmaları doğrultusunda makine bedellerinin bir kısmını davacı şirkete bir kısmını da ... Makine San. Gıd. İnş. Taah. End. ... Tar. Dış Tic. Ltd. Şti 'ne ödediklerini, sonradan duyduklarına göre bu şirketlerin ortaklıklarını bitirdiklerini, davanın ... Makine San. Gıd. İnş. Taah. End. ... Tar. Dış Tic. Ltd. Şti ve ... Depolama Sis. Tar. İnş. Ve Mak. San. Tic. Aş'ye ihbarını talep ettiklerini, dava dilekçesinin 3. Maddesinde belirtilen kur farkı talebinin hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmada kur farkı talebine dayanak bir düzenleme bulunmadığını belirterek, davanın reddi, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra dosyasının tetkikinden: Alacaklı ... Makine İnş San ve Tic A.Ş vekili tarafından borçlu ... aleyhine toplam 1.573.164,08 TL alacağın tahsili için fatura ve cari hesap ekstre kaydına dayalı olarak ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğu tespit edilmiştir.
Mahkememiz 11.11.2020 tarihli tensip ara kararı ile;D avalının ihbar talebinin KABULÜ ile; ... Makine San Gıda inş Taah End ... Tar Dış Tic Ltd Şti ile ... Depolama Sistemleri Tar İnş ve Mak San Tic A.Ş'ye ihbarına; dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve duruşma gününün ihbar olunan şirketlere tebliğine, Davacı şirket ile davalı tacirin ve ihbar olunan ... Makine Ltd Şti ve ... Depolama Sistemleri Tar İnş ve Mak San Tic A.Ş'nin 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 yıllarına ait BA - BS formlarının temini için ilgili Vergi Dairelerine müzekkere yazılmasına karar verilmiş, Vergi Daireleri'nden gelen müzekkere cevapları dosya içerisine alınmıştır.
İHBAR OLUNAN ....A.Ş Mahkememize sunduğu 08.04.2021 tarihli yazılı dilekçesi ile; Müvekkili şirket ... AŞ tarafından davalı ... adına "Hububat Tasnif Deposu Aksam ve Parçaları" satışı kapsamında bir adet 24/07/2015 tarihli ve ... USD bedelli fatura düzenlendiğini, fatura örneğini dilekçe ekinde sunduklarını iş bu faturaya ilişkin davalı ...'dan 16.09.2015 tarihinde 90.000 USD ve 04.11.2015 tarihinde 75.000 USD ödeme alındığını, ancak kalan bakiyenin halen ödenmediğini, bu hususta alacak haklarının saklı tutulduğunu, davacı ... AŞ tarafından düzenlenen dava konusu faturalar yönünden ise ... AŞ'ye herhangi bir ödeme yapılmadığını, yukarıda bahsedilen ödemelerin dava konusu fatura ve alacaklar yönünden bir ilgisi bulunmadığını, bu husus BA/BS kayıtları ile de doğrulanacağını, davalının iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyan etmiştir.
İHBAR OLUNAN ... MAKİNE...LTD.ŞTİ Mahkememize sunduğu 02.12.2020 tarihli yazılı beyanında; Müvekkili şirkete ihbar talebi ile birlikte dava dilekçesi tebliğ edildiğini, davalı vekilinin 31.08.2020 tarihli dilekçesinde davanın ihbarının talep edildiğini ancak ihbar talebinin içeriği ve ticari ilişkinin niteliğinin açıklanmadığını, öncelikle ihbar talebindeki aleyhe olan beyan ve talepleri kabul etmediklerini, davalı vekiline müvekkili şirkete yönelik ihbar talebinin içeriği, ticari ilişkinin niteliği ve dayanağı açıklattırılıp, iş bu açıklamanın kendilerine tebliğ edildikten sonra tüm itiraz ve beyanlarını sunacaklarını, davalı vekilinin ihbar talebinin açıklatılması konusunda gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir.
DAVALI TANIĞI ... BEYANINDA:"Davalı benim kızımdır, aslında davacı ile kızım adına ticari ilişki kuran benim, her ne kadar kızım adına kayıtlı ise de işi yapan benim, uzun yıllardır tanıdığım ... Makine firması tahıl depolama makinası ve buğday temizleme ve depolama makinesi imal eder ve biz de satın alırdık, ben un imalatı için un fabrikası sahibiyim ve yine satın aldığım makineleri anahtar teslimi Kazakistan'da satıp kuruyorum, buğday depolama sistemleri olarak geçmektedir, ... Makine Eskişehir'de bulunan ...'le ortak olarak Çorlu'da bir tesis kurdular ve ... isimli firma olarak çalıştılar, yani iki ortak firma olarak üçüncü tesisi ve firmayı kurmuş oldular, aldığım makinelerin bir kısmını Çorlu'dan yüklettim, bir kısmını da Eskişehir'den yüklettim dedi.
Soruldu: Bizim siparişimiz üzerine üretilen makineler değildir, kendileri makineyi üretip satarlar, bize herhangi bir kurulum yapmazlar, biz kendimiz bunlardan alıp sattığımız 3.şahıslara kurulum yaparız, bu sebeple satın aldığımız makinelerin ücretlerini nereye dedilerse o firmaların hesabına gönderdik, üç ayrı yere para gönderdik, ..., ... ve ... Makine'ye. Ben yurt dışında olduğum için ticari defterleri sunamadım, muhasebeci ile irtibat kuramadık, kızım da evlenip başka şehre yerleşti, zaten dosyanıza yapmış olduğumuz ödemelere ilişkin belgelerin sunulmuş olması gerekir, davalı olarak davacıya borç yoktur, ancak daha sonra ayrıldılar ... ...'e devredildi, ... o ortaklıktan çıktı, kendi aralarındaki hesap hatasından kaynaklı bize borç çıkardıklarını düşünüyorum" demiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: ;"Ben davacı şirkette muhasebe bölümünde çalışmaktayım. Davalı ... ... ile davacı şirket arasındaki davalıya yapılıp satılan tarım depolama sistemleri sebebiyle mevcut ticari ilişkiden kaynaklı davacı alacağı mevcuttur. Fatura tarihlerindeki alacaklar dava konusu malın ihraç kaydıyla satılması da gözetildiğinde dolar kuru belirtilmek suretiyle kesilmiştir. Yani fatura borcu dolara bağlanmıştır. Fatura tarihindeki TL karşılığı dolar miktarı kadar davalı, davacı şirkete borçludur. Ödeme tarihindeki kur karşılığına göre borcu ödemek durumdadır. Ticari defter ve kayıtlar da buna göre tutulmaktadır. Benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bundan ibarettir" demiştir.
Mahkememizin 08.01.2021 tarihli ara kararı ile davalının 2015-2016-2017 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine karar verilmiş, defter inceleme günü ihtarlı davetiye ile usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edilmiş ise de, davalı mazerette bildirmeksizin defterlerini ibraz etmemiştir.
Mahkememiz 09.04.2021 tarihli ara kararı ile davacının 2015-2016-2017 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için Eskişehir Asliye Hukuk Mahkmesi'ne talimat yazılmış;
Mali müşavir bilirkişi İlhan Uygur tarafından düzenlenen 17/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1- Davacı ... MAKİNA İNŞ. SAN. TİC. A.Ş.' ne ait ticari defterlerinin, Gelir İdaresi Başkanlığının sistem kontrolünde geçen E- DEFTER kapsamında olması nedeniyle muhasebenin temel kavram ve genel kabul görmüş ilkeleri ile yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olarak tutulduğu anlamına gelmekte olup açılış ve kapanış onaylarının (oluşturulduğu) bulunduğu tespit edilmiştir.
2- Davacı ... MAKİNA İNŞ. SAN. TİC. A.Ş.' ne ait ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde; davalı ... adına düzenlemiş olduğu dava ve takip konusu toplamı 1.780.208,76 TL olan 4 adet satış faturası ve toplamı 852.784,69 TL olan 5 adet kur farkı kaydının usulüne uygun bir şekilde kayıtlı olduğu gözükmektedir.
3- Davacı ... MAKİNA İNŞ. SAN. TİC. A.Ş.' nin ticari defter kayıtlarında; davalı ... adına düzenlemiş olduğu dava ve takip konusu toplamı 1.780.208,76 TL olan 4 adet satış faturası ve toplamı 852.784,69 TL olan 5 adet kur farkı kaydının toplamı olan 2.632.993,35 TL alacağına karşılık yapmış olduğu toplamı 1.059.829,27 TL olan 9 adet tahsilat kaydı yer almaktadır.
4- Davacı ... MAKİNA İNŞ. SAN. TİC. A.Ş.' nin incelenen ticari defter kayıtlarına göre; davalı ... adına düzenlemiş olduğu dava ve takip konusu toplamı 1.780.208,76 TL olan 4 adet satış faturası ve toplamı 852.784,69 TL olan 5 adet kur farkı kaydının toplamı olmak üzere toplam 2.632.993,35 TL alacağına karşılık yapmış olduğu toplamı 1.059.829,27 TL olan 9 adet adet tahsilat kaydı kaydı düşüldüğünde davacı ... MAKİNA İNŞ. SAN. TİC. A.Ş.' nin Antalya Genel İcra Dairesinin ... nolu icra takip dosyasının (16.01.2020) icra takip tarihi itibariyle 1.036.644,55 TL asıl alacağı bulunduğu" sonucuna varılmıştır. Bilirkişinin tahsilat düşümü yaparken hesapta maddi hata yaptığı, bakiye borcun 1.573.164,08 olması gerektiği belirlenmiştir.
Davalının ... Antalya ... Şb.de bulunan banka hesabının açılış tarihinden itibaren hesap hareketlerini gösterir kayıtları davalının talebiyle dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememiz 07.12.2021 tarihli ara kararı ile;Davacı vekiline 2015-2016-2017 yıllarına ait ticari defterleri veri kaydedici cihaz ile mahkememize sunması için 2 hafta kesin süre verilmesine, ara karar yerine getirildiğinde dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile; davacının ticari defterlerinde kur farkı olarak kaydettiği alacak miktarının doğru kaydedilip kaydedilmediği denetlenerek rapor tanzimi istenmesine karar verilmiş;
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1-Taraflar arasında faturalar üzerine döviz kuru yazılarak 'Tahıl Taşıma Sistemleri' yapımına ilişkin cari hesap ile ticari ilişkinin kurulduğu,
2-Davacının incelene 2015 - 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Gelir idaresi Başkanlığı Tebliğleri Kapsamında Yevmiye Ve Defter-i Kebir e- beratlarının yasal sürelerinde Gelir İdaresi Başkanlığına imza ettiği, yüklendiği, ticari defterlerinin birbirini doğruladığı, ve sahibi lehine ve aleyhine delil özelliği taşıyabileceği, kanaatine varıldığı,
3-Davacının 31.12.2017 tarihi itibariyle 1.036.644,55 TL alacağının kayıtlı yer aldığı, talimat mahkemesi bilirkişi raporunda belirtilen 20.06.2018 tarihli 47.545,00 TL'lik ödemeninde düşülmesi, ve 31.12.2019 tarihi itibariyle kur değerlemesi de hesap edildiğinde takipte talep edilen 1.573.164,08 TL alacağı ile uyumlu olacağı hesap edildiği,
4-Davacının incelenen 2015-2016 ve 2017 yılları ticari defter kayıtlarında kur farkı hesaplamalarının doğru olarak yapıldığı, ve kayıtlara alındığı" sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 67.maddesi uyarınca bir yıllık yasal süre içerisinde açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı ve davalı arasında tahıl taşıma sistemleri yapımına ilişkin ticari ilişki nedeniyle davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına konu edilen faturalar ve cari hesap ekstleri nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalı tarafından dava dışı şirketlere( ihbar olunan şirketlere) yapıldığı iddia edilen ödemeler nedeniyle borcun ödenmiş sayılmış sayılamayacağı, sonuç olarak ilamsız takibe davalı tarafından yapılan itirazın haksız olup olmadığı taraflar arasında ihtilaflıdır.
Davacının usulüne uygun tutulduğu ve TTK 64-HMK 222 md.leri uyarınca lehine delil vasfı taşıdığı belirlenen ticari kayıtlarına göre davalıdan toplam 1.573.164,08 TL alacaklı olduğu mali müşavir bilirkişi raporu ile tespit edilmiştirs
Davalı ihtarlı davetiyeye rağmen ticari defterlerini Mahkememize ibraz etmemiş ve cevap dilekçesinde esasen davacı ile olan ticari ilişkisini kabul etmiş, ancak ticari ilişkinin sadece davacı ile değil davacı ile ortak fabrika kuran ihbar olunan şirketlerle de kurulduğunu ve alınan ve takibe konu faturalardaki malların bedelinin tarafların anlaşmaları doğrultusunda bir kısmının davacıya bir kısmının ise ihbar olunan şirketlere ödendiğini, ortakların kendi arasında anlaşamadıkları için kendilerinden mükerrer tahsilat yapılmaya çalışıldığını savunmuştur.
Davalının temin edilen BA formlarından davacı firma ve ihbar olunun firmalardan ayrı ayrı farklı tarihlerdi mal alımı yaptığı görülmektedir.
Davacı ile davalının arasındaki ticari ilişki doğrultusunda faturaya konu malların döviz karşılığı satımının yapıldığı ve TL karşılığının gösterildiği, davacının 2015-2016-2017 yılı sonu itibariyle 274.833,52 USD karşılığı olarak 1,036.644,55 TL alacağı bulunduğu, yapılan ödeme düşüldükten sonra kur farkı alacağının doğru olarak hesaplanması ile 264.833,52 USD karşılığı 1.573.164,08 bakiye alacağının kaldığı tüm dosya mündericatı ile sabit olup, davalının borcu ödediğini kesin delil ile ispat edemediği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; davalının Antalya Genel İcra Dairesinin ... E sayılı takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE,
Hüküm altına alınan alacak (1.573.164,08 TL) üzerinden hesap edilecek %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 57.488,99 TL harçtan, peşin alınan 10.540,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 46.948,14 TL harcın davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafından yatırılan 26.865,71 TL peşin harç ile 54,40 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.200,00 bilirkişi ücreti, 314,80 TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 1.514,80 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 87.860,74 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
8-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 07/06/2022
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı