T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/594 Esas
KARAR NO: 2022/172
DAVA: Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat)
DAVA TARİHİ: 23/11/2020
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı bankadan çeşitli tarihlerde ticari krediler kullandığını, ancak bankanın TBK Genel işlem koşullarına, emsal banka uygulamalarına ve sözleşmeye aykırı işlemler yaparak haksız kazançlar sağladığını, davalı bankanın müvekkilinin haberi olmadan hesabından 04.03.2013 tarihinde 26,25 TL ve 08.10.2013 tarihinde 26,25 TL Mini Tarife Paket Ücreti adı altında kesintiler yapıldığını, davalı bankanın müvekkilinin hesabından 2013/2014 yılları arasında toplamda 1.533,00 TL istihbarat ve operasyon masrafı kesintisi yaptığını, davalı bankanın müvekkilinin hesabından başka şubeden para çekme ücreti adı altında 10,50 TL kesinti yaptığını, TCMB’nin 2020/4 sayılı Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğde açıkça belirtildiği üzere bankaların tek taraflı hazırlamış olduğu sözleşmelerce sınırsızca haksız kazanç sağlandığını, bu nedenlerle müvekkilinden haksız alınan şimdilik 286,75 TL’nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı banka vekilinin 09.12.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalıdan alınan ücretlerin TTK, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 4077 sayılı yasa ve ilgili mevzuata uygun olduğunu ve bu nedenle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Bankacı bilirkişi ...' in 24/04/2021 tarihli raporunda özetle; kredilerin tam anlamıyla ticari nitelikte kredi olduğunun açık olduğu, Bankalar Kanununun tüketici kredilerinin dışında kalan diğer bütün kredi işlemlerinde serbestçe faiz, komisyon ve masraf alınmasının mümkün olduğu, bankaların faiz dışındaki gelirlerinin açılan kredinin üzerinden maktu ve nispi oranda komisyon niteliğinde olabileceği veya kredi işleminde fiilen yapılan herhangi bir masrafın karşılanması amacıyla masraf alınabileceği, Kredi Genel Sözleşmesiyle taraflar arasında ticari nitelikte akdi ilişki kurulduğu, davalının kullandığı kredilerin 4077 sayılı yasada ayrıntılı olarak belirtilen tüketici kredisi niteliği göstermediği, dolayısıyla tüketici kredisi işlemleri dışında, faiz dışı ücretin sadece iş ve hizmet alımından kaynaklanmasının söz konusu olmadığı, bankaların ticari kredi sözleşmelerinde faiz ve komisyon oranlarının genel olarak yazılı olarak gösterilmediği, azami oranların tespitine yetkili olduklarının belirtildiği ve bu husustaki tarifelerin banka şubelerinde ve web sitelerinde ilan edildiği, istihbarat ve operasyon ücreti adı altında alınan tutarın kullandırılan kredilerin yaklaşık % 0,3’üne tekabül ettiği ve nispi ortalamanın altında alınan faiz dışı gelirin komisyon niteliği gösterdiği ve genel bankacılık uygulamalarında alınan tutarın makul sınırlarda kabul edilebilecek oranda olduğu hususları göz önüne alındığında; Davacının istihbarat ve operasyon masrafı iade talebinin yerinde olmadığı, Mini tarife satış ücretinin ise bankanın hangi hizmetler dolayısıyla müşterisine avantajlı işlem sağlamak amacıyla kullandırılan bir hizmet olduğuna dair bilgi ve belge dosyaya sunulmamakla birlikte; bankaların müşterilerinden sözlü veya yazılı talimat alarak, bazı alışveriş işlemlerinde veya bankacılık işlemlerinde indirim sağlamak amacıyla müşterilerini bu tür paket hizmetlere üye yaptıkları ve müşterilerin de bu hizmetler dolayısıyla verdikleri ücretlerden çok daha fazla indirim kazandıkları ve avantajlı duruma döndükleri bilindiği, ancak, bankanın web sitesinde paket tarifelere ilişkin bilgi bulunmadığından, bu hususta değerlendirme yapılmadığı, 10,50 TL olan başka şubedeki hesaptan para çekme ücretinin ise iadesinin gerektiği kanaat ve sonucuna varıldığını belirtmiştir.
Bankacı bilirkişi ...' un 09/08/2021 tarihli raporunda özetle; Kredilerin tam anlamıyla ticari nitelikte kredi olduğu açıkça anlaşıldığı, Bankalar Kanununda, tüketici kredilerinin dışında kalan diğer bütün kredi işlemlerinde serbestçe faiz, komisyon ve masraf alınmasının mümkün olduğu, bankaların faiz dışındaki gelirlerinin açılan kredinin üzerinden maktu ve nispi oranda komisyon niteliğinde olabileceği veya kredi işleminde fiilen yapılan herhangi bir masrafın karşılanması amacıyla masraf alınabileceği hususunda hüküm bulunduğu, davalının davacıya kullandırdığı kredilerin 4077 sayılı yasada ayrıntılı olarak belirtilen tüketici kredisi niteliği göstermediği dolayısıyla tüketici kredisi işlemleri dışında, faiz dışı ücretin sadece iş ve hizmet alımından kaynaklanmasının söz konusu olmadığı, bankaların ticari kredi sözleşmelerinde faiz ve komisyon oranlarının genel olarak yazılı olarak gösterilmediği, azami oranların tespitine yetkili olduklarının belirtildiği ve bu husustaki tarifelerin banka şubelerinde ve web sitelerinde ilan edildiği, istihbarat ve operasyon ücreti adı altında alınan tutarın kullandırılan kredilerin yaklaşık %0,15 (binde birbuçuk)’na tekabül ettiği ve nispi ortalamanın altında alınan faiz dışı gelirin komisyon niteliği gösterdiği ve genel bankacılık uygulamalarında alınan tutarın makul sınırlarda kabul edilebilecek oran dahilinde olduğu, tüm bu bilgiler yer almakla birlikte davacı ile davalı arasında imzalanmış 2013-2014 yıllarındaki ticari ilişkiye dayalı; -Ticari Ürün ve Hizmet paketi sözleşmesi,-Genel Kredi Sözleşmesi,-Mini Tarife Paket Sözleşmesinin dava dosyasında olmaması nedeniyle, davacının 2013/2014 tarihleri arasında hesabından alınan toplam 1.795,50 TL tutarındaki İstihbarat ve operasyon masrafı ile davalı bankaca, davacının 04.03.2013 ve 08.10.2013 tarihlerinde hesabından alınan toplamda 52,50 TL tutarındaki mini tarife paket ücreti olmak üzere 1.848 TL toplam tutarın iadesini talep edebileceği, bankanın web sitesinde ürün ve hizmet ücretleri kısmında ve Temel Bankacılık Bilgi Formunda diğer şubeden para çekme işlemlerinde ücret alındığı ilan edildiği ve işlem tarihlerinde 5,00-TL+BSMV olarak ilan edildiğinden dolayı, davacının 29.05.2014 tarihli ve 24.06.2014 tarihli toplamda 10,50 TL tutarındaki başka şubeden para çekme işlemine ait masraf ve komisyonun iadesinin talep edilemeyeceği sonuç ve kanaatine varıldığını belirtmiştir.
Bankacı bilirkişi ...17/01/2022 tarihli ek raporunda özetle; İncelenen sözleşmelerde ve davacı tarafından imzalanan belgelerde, Genel İşlem Koşulları konusunda açık hükümlerin bulunduğu, diğer taraftan; dava konusu olan Mini Paket Ücreti ile ilgili olarak Sayın Bilirkişi ...’in, “Bankanın web sitesinde paket tarifelere ilişkin bilgi bulunmadığından, bu hususta bir değerlendirme yapılmamaktadır” görüşünde olmasına ve Sayın Bilirkişi ...’un da, “ dosyada geçerli bir sözleşme olmaması nedeniyle bahse konu ücretin iadesi gerektiği" yolunda bir görüşü bulunmasına karşın; davalı bankanın web sitesinde bu ücrete ilişkin tarifenin güncel rakamlarla da olsa mevcut olması, Paket Sözleşmesinde mezkur ücretin alınmasına engel bir hususun bulunmaması nedeniyle bu görüşlere iştirak edilmemiş, esasen; bu ücretin alındığı tarihteki 2006/1 Sayılı T.C.M.B. tebliğindeki serbestiyet kuralına uygun olması nedeniyle emsal banka uygulamalarının olup olmamasının bile öneminin bulunmadığı, kaldı ki, emsal bankalarca da bu ücretin alınmakta olduğu ve bütün bu nedenlerden dolayı davalı bankaca alınan Mini Paket adındaki ücretlerin; sözleşmeye, T.C.M.B tebliğine ve bankanın genel mevzuatına uygun olduğu, İstihbarat ve Operasyon Masrafı kesintileri konusunda Sayın Bilirkişi ...; "Genel Kredi Sözleşmesinin 7/3 Maddesinin bu kesintinin yapılmasına uygun olduğu" gerekçesiyle iadesinin yapılamayacağı görüşünü taşımaktayken Sayın Bilirkişi ... ise; "söz konusu sözleşmenin 2013 ve 2014 yıllarında yapılan kesintilerden sonra düzenlenmiş olması nedeniyle davalı bankaca yapılan kesintilerin iadesi gerektiği" görüşünde olduğunu belirtmiş ise de; talep üzerine Mahkemece müzekkere ile istenen Genel Ticari Kredi Sözleşmesinin 10.12.2012 tarihini taşıdığı ve bu sözleşmenin 6/3 Maddesinin de bu kesintinin yapılmasına cevaz verdiği, 2006/1 Sayılı T.C.M.B. Tebliğindeki serbestiyet kuralına göre de bir engel teşkil etmeyen bu kesintilerin 3’er aylık dönemler halinde yapılmış olduğu, bunun da davalı bankanın mevzuat ve tarifesine uygun olduğu, esasen bu kesintilerin bankalarca belirli dönemler itibariyle yapılan kredibilite değerlendirmeleri karşılığı olduğu ve tüm bankalarca uygulandığı, başka şubeden para çekme konusunda Sayın Bilirkişi Sayın ...in; "dosyada nakit çekme işlemine ait banka dekontu bulunmadığı ve bu masrafın tahsil edileceğine ilişkin web sitesinde ilan ve sözleşmede madde bulunmadığından, iadesi gerektiği" görüşüne karşın Sayın Bilirkişi ...’un; "Bankanın web sitesinde ürün ve hizmet ücretleri kısmında ve Temel Bankacılık Bilgi Formunda diğer şubeden para çekme işlemlerinde ücret alındığı ilan edildiği gerekçesinden dolayı ilgili ücretin iadesinin gerekmediği" görüşünü taşıdığı, tarafımızca yapılan incelemede ise; dava dilekçesi ekindeki Hesap Hareketlerinde söz konusu ücretin kesildiğinin anlaşıldığı, ayrıca dekont ibrazının gerekmediği ve Mahkeme kanalıyla talep edilen sözleşmenin “11.1.1.” Maddesinin bu kesintnin yapılmasına cevaz verdiği, davalı bankanın 2014 yılında web sitesinde ilan edilen “Temel Bankacılık Bilgi Formu’nda da “Başka Şubedeki Hesaptan Para Çekme ücretinin ilan edilmiş olduğu, esasen bu ücretin de T.C.M.B.’nın 2006/1 Sayılı Mevduat Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kar ve Zararlara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde Alınacak Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkındaki Tebliğinin 4. Maddesindeki serbestiyet çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğianlaşılmış ve bu nedenlerden dolayı davalı ... Bankası A.Ş.’nin davacı ...’a iade etmesi gereken herhangi bir ücret bedeli olmadığı görüş ve kanaatine varıldığını belirtmiştir.
Davacı vekili 11/08/2021 tarihli ıslah dilekçesinde; 286,75 TL fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla açmış oldukları davanın bilirkişi raporu doğrultusunda 1.848,00 TL ıslah edilerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının davalı bankadan kullanmış olduğu ticari krediler nedeniyle kendisinden tahsil edildiği iddia edilen mini tarife paket ücreti, istihbarat ve operasyon masrafı, başka şubeden para çekme ücreti olarak yapılan kesintilerin sözleşmeye ve Kanuna aykırı olup olmadığı davacının bu ücretlerin iadesini davalıdan talep edip edemeyeceği taraflar arasında ihtilaflı olduğu belirlenmiş,
...bank Akdeniz Sanayi Şubesi'ne müzekkere yazılarak davacı tarafından kullanılan kredilere ilişkin kredi genel sözleşmesi, sözleşme öncesi bilgi formları, taahhütnameler, kredi geri ödeme planı ve krediye ilişkin tüm banka kayıtlarının celbi ile dosyaya alınan bilirkişi raporlarından 1. ve 3. raporun birbirini teyit ettiği ve davacının iadesini talep edebileceği bir banka tahsilatının bulunmadığı belirlenmekle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın, peşin alınan 81,07 TL harçtan mahsubu ile bakiye 0,37 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 1.848,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı MİKTAR İTİBARİYLE HMK 341/2 MADDESİ UYARINCA KESİN OLARAK verilen karar açıkça okundu, anlatıldı.22/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır