T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/649 Esas
KARAR NO: 2022/825
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/12/2020
KARAR TARİHİ: 20/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... tarafından davalılara ihale verildiğini, dava dışı işçi tarafından açılan Antalya ... İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında işe iade davası açtığını kesinleştiğini, sonrasında arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşma sonucu ... TL dava dışı işçiye ... tarihinde ödendiğini, işçilik alacaklarına ilişkin sorumluluğun ihaleyi alan firmaya ait olduğunu, ihale şartnamesine göre işçinin hak ettiği yasal haklarının yüklenici tarafından ödenmesi gerektiğini, …” beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; ... TL ... tarihinden itibaren faiziyle birlikte ödettirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT :Davalı ...Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, dava dışı işçinin ...-... tarihleri arasında çalıştığını, muvazaalı durum olduğunu, dava konusu alacaklardan sorumlu olmadıklarını, sözleşmelerde yüklenicinin sorumlu olduğuna dair bir madde olmadığını, TBK 167 kapsamında yarısının rücu edilebileceğini, kendi dönemi ile sorumluluğun olabileceğini…” beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...Şti. Ve ...Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, müşterek ve müteselsil sorumluluk talep edilemeyeceğini, davalı idarenin talimatları doğrultusunda hareket edildiğini…” beyanla davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Alınan ... bilirkişi raporunda özetle; boşta geçen süre tazminatı ve işe iade yapılmamasından kaynaklı tazminat sorumluluğunun aslı işveren ve son alt işverenin sorumluluğunda olduğu, zra dava dışı işçinin işine son verilme eylemi ve işe iade edilmeme eylemi son alt işveren ve asıl işverenin yetki ve sorumluluğunda olduğu, ... Müdürlüğü ... tarih ve ... sayılı davacıya ait Hizmet Cetvelinde; ... - ... tarihleri arası ... işyeri sicil no ile davalı ... Şti bnyesinde ... ay ... gün çalıştığı,(... tl brüt ücretli), ... - ... tarihleri arası ... işyeri sicil no ile davalı ... Şti. bünyesinde ... ay ... gün çalıştığı,(... tl brüt ücretli) , ...-... tarihleri arası ..., ... işyeri sicil no ile davalı ... Şti Ortaklığı Bünyesinde ... yıl ... ay ... gün çalıştığı, (... tl brüt ücretli ), dava tarihi itibari ile %... yasal faiz ... TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Alınan bila tarihli bilirkişi raporunda özetle; genel hükümler çerçevesinde 6098 sayılı Borçlar Kanunu' nun 167.maddesinin uygulanıp uygulanamayacağının ve olayın hukuki değerlendirmesinin takdiri mahkemeye ait olmak üzere hesaplanan tutarların ;... TL rücu alacağının ... TL sinin davalı ...Şti den; ... TL sinin davalı ...Şti. Den; ... TL sinin davalı ...Şti. Ve ...Şti. Nin sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava; davacının ödediği işçilik alacakları nedeni ile davalılara karşı açmış olduğu rücuen tazminat talebine ilişkindir.
Dava, davacı tarafından dava dışı işçi ... için ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine göre rücuan davalıdan tahsiline ilişkindir.
Tüm dosya kapsamına göre davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davacı yanca üst işveren sıfatıyla dava dışı işçiye işçilik alacakları ödendiği arabuluculuk tutanakları ve dekontlar uyarınca ödendiği sabittir.
Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde, yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin ...bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu yazılıdır.
Hizmet işleri genel şartnamesinin ...bölüm ...maddesinde “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır.Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tesbit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tesbit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükmü yer almaktadır.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde hizmet işleri genel şartnamesi öncelikle uygulanması gereken ihale dökümanı olarak sayılmıştır. İşçiye karşı işçilik alacaklarından dolayı davacının sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur. Davalı şirket ile davacı kurum arasında ödenen kısmın rücuuna ilişkin konuda ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir.Taraflar arasındaki sözleşmelerin ...maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup, şartnamenin ...bölüm ...maddesi hükmüne göre, çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davalı yüklenici çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumludur.
Bu sebeple davalı şirketler, dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere, davacının ödediği işçilik alacakları ve ferilerinden dolayı davacıya karşı sorumludur. Sözleşme hükümleri dikkate alındığında TBK 167 uygulanmasına imkan yoktur. Bu nedenle aksi yöndeki davalı savunmalarına itibar edilmemiştir.
Dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dosya kapsamından sabittir. Davacı, işçilik alacağı olarak ödediği miktarın, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı döneme tekabül eden kısmını davalı şirketlerden talep edebilir. İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti bakımından ise yalnızca son işveren sorumlu tutulmalıdır.
Dava dışı işçinin hak kazandığı ücret alacakları yönünden iş mahkemesi kararı bulunmamaktadır. Davacı ile dava dışı işçi arabuluculuk aşamasında anlaşmıştır. Bu nedenle davacı öncelikle dava dışı işçinin bu alacaklara hak kazandığını, işçiye hak kazandığı tutarda ödeme yaptığını ispatlamalıdır. Zira davalılar esasen davacının ödediği tutardan değil, davalıların ödemesi gerekirken davacının onlar adına ödeme yaptığı tutardan sorumlu bulunmaktadır.
Mahkememizce bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor istenen hususları karşılamaya elverişli görülmemiştir. Zira bilirkişi dava dışı işçinin hak ettiği tazminatları hesaplamak yerine davacı yanca yapılan ödemeyi paylaştırma yoluna gitmiş, rapor gerekçesiz ve denetime elverişsiz göürülmüştür. Bilirkişi ...'un raporu ise dava dışı işçinin davacının ödediği alacaklara hak kazanıp kazanmadığını ayrıntısı irdelemiş, gerekçeli denetime elverişli, iş mevzuatına taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak hazırlanmakla isabetli görülerek hükme esas alınmıştır.
Davacı yan ... tarihli beyanlarında talep sonucunu açıklamış buna göre yapılan değerlendirmede dönemsel sorumluluk ilkesi nazara alınarak ve alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek davalı ... ve davalı ... yönünden davanın kabulüne, davalı ... ve ... şirketi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu ve her bir davalıdan talep edilen alacağın ayrı bir dava konusu teşkil edebileceği nazara alınarak yargılama giderleri buna göre değerlendirilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE;
-... TL rücu alacağının ... TL sinin ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ...Şti den; ... TL sinin ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ...Şti. Den; ... TL sinin ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ...Şti. Ve ...Şti. Den tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın ... TL sinin davalılardan ...den; ... TL sinin davalı ... ŞTİ.den bakiye ... TL sinin ...Şti. Ve ...Şti. den alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL başvurma harcı ve ... TL peşin harç toplamı ... TL nin ... TL sinin davalılardan ... ŞTİ.den; ...TL sinin davalı ... ŞTİ.den bakiye ... sinin ...Şti. Ve ...Şti. den alınarak alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinden: ... TL sinin davalılardan ... ŞTİ.den; ... TL sinin davalı ... ŞTİ.den ;... sinin ...Şti. Ve ...Şti. den alınarak alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan ...Şti. Ve ...Şti. den alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...TL vekalet ücretinin davalılardan ... Şti.den alınmasına,
7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılardan ...Şti. Ve ...Şti.'ye verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ,... TL sinin davalılardan ... ŞTİ.den; ... TL sinin davalı ... ŞTİ.den bakiye ... TL sinin ...Şti. Ve ...Şti. den; ... TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
9-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda ... yönünden kesin, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 20/10/2022
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır