T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/280 Esas
KARAR NO: 2022/305
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/05/2021
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... model makinenin, 10.08.2020 - 10.08.2021 tarihleri arasında teminat kapsamında olmak üzere davalı ... yetkili acentesi ... T.A.Ş Lara tarafından makine bedeli 40.000,00 Euro'luk bedel üzerinden ... no.lu "Makine Kırılması Geniş Kasko Sigorta" Poliçesi kapsamında sigortalandığını, söz konusu makinenin sahada demo çalışması esnasında 29.12.2020 tarihinde hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasar ile ilgili ... Hizmetlerinden alınan teklif bedelinin davalı ... şirketinin eksperlerine sunularak davalı şirketin onayının alındığını, bu haliyle hasar tamirat bedeli ile ilgili taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığını, makinada meydana gelen hasarın onarıldığını, servis tarafından düzenlenen 13.01.2021 tarihli faturaya istinaden müvekkili tarafından servise hasar bedeli olarak KDV dahil 112.029,39 TL. ödendiğini, ödemeye ilişkin fatura ve servis raporlarının da davalı ... yetkili acentesi ... T.A.Ş Lara şubesine yapılan başvuru ile teslim edildiğini, davalı ... tarafından ... numaralı hasar dosyasının oluşturulduğunu, müvekkiline gelen mail ile 01.03.2021 tarihinde yalnızca 30.998,96 TL. ödeneceğinin belirtildiğini, bu doğrultuda davalı ... tarafından eksik ödeme yapıldığını, yapılan eksik ödemenin tamamlanması için davalıya 22.03.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalının herhangi bir geri dönüş yapmadığını, tüm çabalar sonucunda davalı ... tarafından "Dosyada eksik ödeme bulunmaktadır. Daha öncesinde acenteye bilgi verilmiştir." şeklinde geri dönüş yapıldığını, başkaca bir açıklama yapılmadığını, dava konusu makinenin tam değer üzerinden sigortalandığını, sigorta bedellerinin gerçek değeri üzerinden tam ve eksiksiz ödendiğini, müvekkilinin söz konusu makinayı ... Kiralama A.Ş 'den 40.000,00 Euro'ya alındığının faturalarla sabit olduğunu, bu halde davalı tarafından sigorta değeri belirlenirken müvekkilinin satın aldığı fatura ve faturadaki bedeli esas alması gerektiğini, bu sebeple sözleşmeye aykırı olarak ödenmeyen hasar tamirat bedelinin davalıdan tahsilinin gerektiğini, davalı ... kurumunun kendisine düşen edimi yerine getirmediğini, sigorta sözleşmesine ve Kanuna aykırı davrandığını, hasar bedelinin yanı sıra ödenen KDV bedellerinin de sigorta teminatı kapsamında olduğunu, davalı ... şirketince tam hasar tamirat bedel üzerinden hesaplanan KDV bedelinin de müvekkili şirkete ödenmesinin gerektiğini, bu nedenlerle, davalı ... nezdinde Tam sigorta poliçesi ile sigortalı dava konusu makinada meydana gelen ve davalı tarafından hukuka ve sigorta poliçesine aykırı olarak eksik ödenen tamirat bedelinin ve % 18 oranındaki KDV miktarının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
YANIT :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ... no'lu ... Poliçesi ile 10.08.2020 - 10.08.2021 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde meydana gelebilecek rizikolara karşı teminat altına alındığını,
Poliçede verilen teminatların;
Makine ve Tesis Kırılma40.000 Euro
Makine ve Tesis Müteharrik Makina40.000 Euro
Makine Deprem40.000 Euro
Makine ve Tesis Terör40.000 Euro
Muafiyet;
Poliçe incelendiğinde "Beher hasarda asgari 3.500 Euro olmak üzere 7 yaşına kadar olan makinalarda hasarın % 10'u, 7 yaş üzeri makinalarda hasarın % 15'i oranında tenzili muafiyet uygulanır. 15 yaş üzeri makinalar teminat haricidir." yönünde muafiyet belirlendiğini, eksik Sigorta oranının 0,3333 olarak tespit edildiğini, hasar ve Hasar dosyasında; davacı yan tarafından, 28.12.2020 tarihinde meydana geldiği iddia edilen hasar nedeniyle yapılan hasar ihbarı üzerine ...-0 no'lu hasar dosyasının açıldığını ve inceleme başlatıldığını, yapılan ekspertiz bulgularında; çalışma esnasında zeminde oluşan büyük kaya parçasının kopmasından kaynaklı olarak ripperin boşa düştüğü, bu tip durumlarda büyük kopmalarda körük ve stoper devreye girerek ripperin sert bir şekilde çarpmasını ve oluşabilecek kırılmaları önlemekte olduğu, hasarda kademeli zeminde çalışma esnasında yine büyük bir kaya parçasının kopması meydana geldiği, bu esnada ripperin ağırlığından dolayı öne doğru boşa çıktığı, ripperin öne ve boşa çıktığı anda arm mesafesi uzadığı için çalışma açısını kaybettiği ve ripperi öne kapattığının tespit edildiği, bu kapatma esnasında ripperin valfinden çıkan ekskavatöre bağlanan hortum metal kısımları kapatma ile armın orada sıkışmasından dolayı valf bloğunu ripperin içinde kırdığı, kırınca valf bloğunun körüğe zarar verdiği, körük patlayınca yukarıdan armdan gelen gücün aşağıya doğru basmasından kaynaklı hidromotora zarar verdiği, hidromotordaki bu zorlamanın kamanın kırılması ve rulmanların zarar görmesine neden olarak hasara sebebiyet vermiş olabileceği kanaatine varıldığı, eksper Raporunda hasar ile ilgili değerlendirmede;
Makinenin poliçe değeri: 40.000 Euro
Makinenin sıfır değeri: 60.000 Euro olduğu,
Yapılan piyasa araştırmaları sonucu söz konusu hasara maruz kalan makinenin şu anda üretimde olduğu ve şu andaki sıfır değerinin KDV hariç 60.000 Euro olduğunun tespit edildiği, bu durumun poliçe teminatı ile karşılaştırıldığında, poliçe teminatının (40.000 Euro) uygun olmadığı, eksik sigortasının olduğunun tespit edildiği, toplam hasar bedelinin 10.465,75 Euro, sovtaj, eksik sigorta bedeli ve muafiyet düşüldükten sonra kalan hasar miktarının 3.466,67 Euro olduğu, hasar tarihi Euro bedeli olan 9,07150 TL. ile çarpıldığında tazminat tutarının 31.447,87 TL. olduğunun hesaplandığı, tespit edilen 3.466,67 Euro (30.998,96 TL.) nun davacıya 01/03/2021 tarihinde ödendiğini beyanla tespit edilen ve ödenen tutar nedeniyle fazlaya ilişkin ispatlanamayan davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Alınan 31/12/2021 tarihli raporda sonuç olarak; hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi, teknik değerlendirmeler ve piyasa araştırmaları sonucunda;
Davaya konu olan ve davalı ... nezdinde ... poliçe numarası ile 10.08.2020 - 10.08.2021 tarihlerini kapsayacak şekilde 40.000,00 Euro değer üzerinden Makine Kırılması ... Sigorta Poliçesi ile sigortalan ... model ekskavatör hidrolik kırıcı ucunun 29.12.2020 tarihinde Orak Hafriyat Marn Ocağı şantiyesinde Demo çalışması esnasında hasar gördüğü, meydana gelen hasarın onarımının ... Hizmetleri Tarafından yapıldığı,
Yapılan piyasa araştırmalarına göre ... Hizmetleri tarafından yapılan onarımda değiştirilen parçaların ve işçiliklerin hasara uygun olduğu, ... Hizmetleri tarafından düzenlenen faturada belirlenen parça ve işçilikler değerlerinin hasar tarihi itibariyle orijinal parça değerleri ve piyasa rayiçlerinde olduğu,
Düzenlenen Poliçe kapsamında onarım bedelinden 3.500 Euro muafiyet tenzili yapılması, eksik sigorta değerlendirmesinin yapılmaması gerektiği,
Davacı şirketin davalı ... şirketinden talep edebileceği tazminat bedelinin hasar tarihi itibariyle KDV hariç 63.046,93 TL., KDV dahil 74.395,38 TL. olması gerektiği, bu bedelden davalı şirketin davacıya ödediği 30.998,96 TL.'nın tenzili sonucu (74.395,38 TL. - 30.998,96 TL.) kalan 43.396,42 TL.'nın davalı tarafından davacıya ödenmesi gereken bedel olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava; davalı ... tarafından eksik ödenen tamirat bedeli ve KDV bedeli istemi ile açılmış alacak davasıdır. Davacının aracının davalı tarafından sigortalandığı, rizikonun gerçekleştiği ve davalının bir miktar ödeme yaptığı taraflar arasında ihtilafsızdır. İhtilaf yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, davacının bakiye alacağı bulunup bulunmadığı hususundadır.
İlk olarak davalının eksik sigorta savunmaları ele alınmış, davacının davaya konu makinayı finansal kiralama şirketinden 40.000,00 Euro bedelle satın almış olduğuna dair faturalar dikkate alındığında eksik sigorta bulunduğu hususunda ispat yükünün davalı üzerinde olduğu, davalının soyut beyanı dışında somut delil sunmadığı anlaşılmakla, makinenin değeri üzerinden sigorta ettirildiği faturalar ve bilirkişi raporuna göre kabul edilmiştir.
Makinede oluşan hasarın ve hasarın giderilmesi için servis tarafından yapılan tamirat nedeni ile ortaya çıkan zararın piyasa rayicine uygun olduğu, davalı sigortanın bu zararı tazmin etmesi gerektiği, poliçe kapsamında makinenin 7 yaşından küçük olması sebebiyle hasar bedelinin %10 u kadar muafiyet uygulanacağı gözetilerek hasarın %10 u değerlendirilmiş, 1.045 Euro olan bu muafiyet bedeli, asgari muafiyet tutarından az olmakla bilirkişice isabetli olarak asgari tutar üzerinden tenzilat yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı yan bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde fiili ödeme günü tarihli değer üzerinden talepte bulunmuş ise de ,dava dilekçesinde alacağını TL cinsinden talep etmiş olup, itiraz dilekçesi talep sonucunu genişletip değiştirecek mahiyette olup davalının açık muvafakatı bulunmadığından savunmaya itibar edilmemiş, dava tarihli kur üzerinden alacağın TL karşılığının hüküm altına alınması gerektiği kabul edilmiş, ancak bilirkişi raporunda bilirkişi hesaplama yaparken onarım tarihindeki kuru dikkate almıştır. ( dava tarihindeki 1 euro 8,4482TL iken onarım tarihinde 1 euro 9,0715 TL TL olarak hesaplanarak) Ne var ki davalı da bu kurdan kısmi ödeme yapmış ve bilirkişi raporuna itirazda bulunmamış olup, davacı da fiili ödeme günündeki daha yüksek kurdan ödenmesini talep etmekle onarım tarihindeki kur üzerinden yapılan hesaplama davacı lehine usuli müktesep hak oluşturmuştur. Bu nedenle raporda yapılan hesaplama hüküm altına alınmıştır.
Sigorta poliçesindeki KDV klozunun somut olayla ilgili olmadığı, zayi olan mala ilişkin bulunduğu anlaşılmakla bu husus dikkate alınmamış ancak sigorta ile teminat altına alınan bedeller rayiç bedeller olup bu bedelin içinde kdv de bulunduğundan davacının kdv isteminde de haklı olduğu kabulüne göre rapor doğrultusunda aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 43.396,42 TL nin 13/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.964,40 TL harçtan peşin alınan 776,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.188,15 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 59,30 peşin harç, 706,95 TL ıslah harcı, 59,30 TL başvurma harcı, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 67,50 TL tebligat, müzekkere masrafı olmak üzere toplam 2.093,10 TL yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 6.441,53 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 24/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır