T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/401 Esas
KARAR NO: 2022/237
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 13/07/2021
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 05.03.2021 tarihli 2020 Olağan Genel Kurulu yapmasına rağmen 15.06.2021 tarihinde usulsüz ve yoklukla batıl olarak olağanüstü genel kurul toplantısı yaptığını, davalı kooperatifin 15.06.2021 tarihli olağanüstü genel kurulun ve genel kurulda alınan kararların ana sözleşmeye, eşitlik ve iyi niyet kurallarına açıkça aykırı olması sebebi ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacıların iddialarının aksine 15.06.2021 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısı usulüne uygun olduğunu, kooperatifin 19 ortağının tamamına toplantı gününden 15 gün önce şartına uygun olarak, kooperatifçe bilinen adreslerine taahhütlü çağrı mektubu gönderildiğini, olağanüstü genel kurul toplantısında, toplantı ve karar nisabına da uyulduğunu, davacılardan ... ve ...'ün karı koca olup, ...'ın da ...'in babası olduğunu, davacılardan ...'ün, kooperatifin 8.8.2020 tarihli genel kuruluna kadar yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığını, 8.8.2020 günlü genel kurulda yine yönetim kurulu üyesi olduğunu, iş bölümü aşamasında başkan olamayınca yönetim kurulu üyeliğinden çekildiğini, yerine geçen yedek üyenin de istifa ettiğini, pandemi nedeniyle olağanüstü genel kurulun da yapılamadığını, adeta kooperatifin yönetimsiz geçiş dönemi yaşadığını, kooperatifin ... ve yerine gelen yedek üyenin istifası üzerine geçen yönetimsiz sürecin pandemiyle birleştiğini iyice geciktiğini, nihayet Denetleme Kurulunun, genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırdığını, yapılan olağanüstü toplantı ve alınan kararlarla ilgili aynı davacıların Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava açıldığını ve halen devam ettiğini, dava dilekçesinde ileri sürülen iptal nedenleri olmadığını, tüm şartları taşıyan bir genel kurul yapılarak kooperatifin sağlıklı bir şekilde çalışmaya başlayarak devam edeceğini, davaya konu olan olağanüstü genel kurul kararında davacılara özel kararlar alındığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, toplantının amacının, görevini tamamlamdığını ve tasfiye sürecine girmiş kooperatif tüzel kişiliğinin kimseyi mağdur etmeden, hakkaniyetli bir şekilde tasfiye edilmesini sağlamak olduğunu neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kooperatife ait ticari kayıtlar Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile Antalya Ticaret ve Sicil Müdürlüğü'nden ayrı ayrı temin edilerek dosya içine alınmıştır.
Davalı kooperatifin 15/06/2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı için çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, toplantı nisabına ve karar nisabına uygun hareket edilip edilmediği, olağanüstü genel kurulunun 4-5-6-7 ve 8 numaralı kararlarının açıkça ana sözleşmeye eşitlik ilkesine ve iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı, sonuç olarak 15/06/2021 tarihinde alınan kararların iptalinin gerekip gerekmediği ya da kararların yoklukla malul olup olmadığı hususlarının taraflar arasında ihtilaflı olduğu belirlenmiştir.
Mahkememiz 26.10.2021 tarihli ara kararı ile; Dosyanın bir mali müşavir ve bir kooperatif hukukunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşacak heyete tevdi ile; davalı kooperatifin ticari kayıtlarında yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle Kooperatifler Kanunu, kooperatif ana sözleşmesi de değerlendirilmek suretiyle davaya konu genel kurul kararında alınan kararların Kanun ve ana sözleşmeye aykırı olup olmadığının belirlenmesinin istenmesine, yine davacının iddiası hususunda diğer kooperatif üyelerinden tahsil edilen miktarlar da değerlendirilmek suretiyle 4-5-6-7 ve 8 nolu kararların eşitlik ilkesine aykırı olup olmadığının değerlendirilmesinin istenmesine karar verilmiştir.
Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişi ..., Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 03/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle:
*Davacı kooperatifin ticari defterleri ve belgelerine göre, davacıların davalı kooperatifin üyeleri oldukları ve üyeliklerinin halen devam ettiği,
*Dava konusu olan 15.06.2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı, kanun ve ana sözleşmede öngörülen genel kurul toplantı yeter sayısı olan 1/4 üye (toplam 5 üye) katılımından fazla toplam 8 üyenin katılımı ile ve alınan kararların da oy birliği alındığı,
*Davacıların toplantıya katılmadığı, toplantı tutanağında Kooperatifler Kanunu m.53 gereği muhalefet şerhlerinin bulunmadığı, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere Yüksek Mahkeme kararları gereği etki kuralı yönünden; davacılar GK'ya katılmış olsaydı, iptali istenen GK kararları alınabilir miydi veya başka bir karar verilir miydi sorusuna ilişkin olarak iptali istenen genel kurulda alınan kararların toplantı ve karar nisabına uygun olduğu, davacıların nisap yönünden karar alınmasında etkili olmadıkları,
*Davalı kooperatifin 2021 /09 sayılı olağanüstü genel kurul konulu yönetim kurulu kararı ile 15.06.2021 tarihinde belirtilen gündemle olağanüstü genel kurul toplantısı yapılması yönünde karar alındığı; üç kişiden oluşan yönetim kurulunun ... 'ın istifası nedeniyle 2 üye ile toplandığı ve oy birliği ile olağanüstü genel kurul toplantısı yapılması kararı aldığı, Kooperatifler Kanunu m.55 ve m. 56/4 ile ana sözleşmenin ilgili maddeleri gereği davalı kooperatif yönetim kurulunun istifa ila boşalan üyeliğine yedek üye çağrılmaksızın alınan genel kurul kararı konusunda takdirin Mahkemeye ait olmakla birlikte Koop.K. m.98 göndermesi gereği TTK m.390/1 gereği yönetim kurulu toplantı ve karar nisaplarına uygun olarak karar alındığı,
*Dava konusu genel kurul toplantı tutanağında gündemin 1.3. ve 8.maddelerinde alınmış bir karar bulunmadığı, Gündemin 2.maddesinde oybirliği divan kurulu üyelerinin seçildiği, gündeme madde ekleme talebinin bulunmadığı,
*Toplantıda görüşülen gündemin 4, 5, 6.maddelerinde alınan kararların gündemde yer aldığı ve ilan edildiği kanaati Sayın Mahkemeye ait olmak üzere m.46/3 'te belirtilen gündeme madde ekleme prosedürünün yerine getirilip getirilmediği ve Yüksek Mahkeme kararları gereği gündeme madde eklemenin m46/3 'e uygun olarak yapılmaması halinde kararların iptale tabi olduğu belirtilmekle birlikte yaptırıma ilişkin takdirin Mahkemeye ait olduğu, davacıların genel kurul toplantısına katılmadıkları ve toplantı tutanağında muhalefet şerhlerinin bulunmadığı,
*Gündemin 7.maddesinde İstifa dilekçesi gönderen ortaklarının durumunun görüşülmesi konusunda yönetim kurul kararlarını oylamaya sunduğu ve oy birliği ile yönetim kurulu ilgili kararları kapsamında hareket edilmesine karar verildiği, karara konu yönetim kurulu kararlarına ilişkin dosyada bilgi ve belge bulunmadığından kanun ve ana sözleşmeye aykırılık yönünden değerlendirme yapılamadığı,
*Davalı kooperatif ile iddia edilen ...'ın ortağı ve yetkisi olduğu ... İnş. Ltd.Şti. arasında davalı kooperatife ait inşaatların yapımı ile ilgili olan kat karşılığı sözleşme düzenleme tarihi olan 03.12.2017 tarihinden sonra ...'ın 08.08.2020 tarihinden itibaren davalı kooperatifin yönetim kurulu üyesi olduğu,
*Davalı kooperatifin ticari defterlerine göre, ...'ün üyeliği karşılığında 461.022,86.-TL. tutarında fazla ödemesinin olduğu,
İddia konusu olan 14.08.2020 tarihli komisyon raporunda, üyelik ödemelerini yaptığı tespit edilen üyelerden, ödeme vadesi belirlenmediği halde ortalama bir ödeme vadesi belirlenerek borcu olan üyeler gibi faiz almacağı ile ilgili tespitin yapıldığı, ancak bu komisyon raporunun uygulanması dava konusu olan 15.06.2021 tarihli genel kurul toplantısının 6. gündem maddesi kararı ile askıya alındığının" tespit edildiği belirtilmiştir.
Genel kurul toplantısında 7 nolu gündem maddesine ilişkin olarak yönetim kurulu karar defteri Mahkememize sunulmakla, ilgili sayfaları Mahkememizce incelenmiş ve fotokopisi çekilerek dosya içerisine alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatifin 15.06.2021 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararının iptali ve yoklukla malul olduğunun tespitine ilişkin olarak açılmıştır.
Kooperatifler Kanunu m.53 uyarınca karaların bozulması ve şartları düzenlenmiş olup Madde hükmü aşağıdaki şekilldedir;
“Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksiz olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
2. Yönetim Kurulu;
3. Kararların yerine getirilmesi yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri;
Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur.
Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür.
Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir, Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir.
Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.”
Yine genel kurul kararlarının yok hükmünde sayılması yönünden;
Kurucu unsuru bulunmayan hukuki işlem varlık kazanamayacağından yoktur. Genel kurul kararlarının yoklukla malul olması için kararın şeklen meydana gelmemiş olması gerekmektedir. Bu durumda, genel kurul kararının yokluğu kararın içeriği ile ilgili değil, şekliyle ilgilidir. Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının tam olmaması halinde söz konusu hukuki işlem "yok'tur. Eğer bir hukuki işlemin kurucu unsurları tam olmakla beraber geçerlilik şartlarından kamu düzenini ilgilendirecek önemde bulunanlar gerçekleşmemiş ise bu işlem "kesin hükümsüz (butlan) " dür.
Kooperatifin genel kurul kararının iptalinin istenebilmesi için mutlaka olumlu ya da olumsuz bir GK kararı alınmış olmalıdır. Koopk. m. 53 te GK kararlarının bozulma sebebi olarak kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırılık durumları sayılmıştır. Bu sebeplerin yanı sıra Kooperatif Hukukunun yazılı olmayan ilkelerine ve dürüstlük kuralına avkırılık da iptal sebebi sayılmalıdır.
Somut olayda, dosyada bulunan bilgi ve belgeler uyarınca davalı kooperatifin 15.06.2021 tarihli 2021 yılına ait Olağanüstü genel kurulu toplantı gündemi ve çağrısını içerir posta listesi bulunduğu, Davalı kooperatifin ...04.2021 tarih ve ... sayılı ve olağanüstü genel kurul konulu yönetim kurulu kararına göre 15.06.2021 tarihinde aşağıdaki gündemle olağanüstü genel kurul toplantısı yapılması yönünde karar alındığı, gündemin usulüne uygun olarak ilan edildiği ve üyelere tebliğ edildiği; üç kişiden oluşan yönetim kurulunun ... 'ın istifası nedeniyle 2 üye ile toplandığı ve oy birliği ile olağanüstü genel kurul toplantısı yapılması kararı aldığı, Kooperatifler Kanunu m.55 ve m. 56/4 ile ana sözleşmenin ilgili maddeleri gereği davalı kooperatif yönetim kurulunun istifa ila boşalan üyeliğine yedek üye çağrılmaksızın alınan genel kurul kararı olmakla birlikte Koop.K. m.98 göndermesi gereği TTK m.390/1 ve ana sözleşmenin 45. Maddesi gereği yönetim kurulu toplantı ve karar nisaplarına uygun olarak karar alındığı,
Toplantı gündeminin; 1-Yoklama açılış, 2-Genel kurul divan teşekkülü (bir başkan, bir yazman), 3-Saygı duruşu, 4-. Ortaklıktan ihraç edilen ... ile ilgili durumunun görüşülmesi,5- Kooperatifimize alacak iddiası ile dava açan ... ve eski başkan olan eşi ... 'ün usulsüz işlemlerinin görüşülmesi, 6- 14.08.2020 tarihli 2018 yılı faiz dağılım tablosuna yapılan itirazlar ile 05.03.2021 tarih ve 2020 yılı olağan genel kurulun iptali konulu dava ve ilgili genel kurul kararlarına yapılan itirazların görüşülmesi, 7- İstifa dilekçesi gönderen ve kooperatifimize ödemesi bulunan ortaklarının durumunun görüşülmesi, 8- Dilek ve temenniler, kapanış. Şeklinde belirlendiği,
Dava dosyası ve ekleri ile davalı kooperatifin defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde, dava konusu olan 15.06.2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı, davalı kooperatif ortaklar listesinde kayıtlı olan 19 üyenin 7'sinin asaleten 1'inin vekaleten olmak üzere toplam 8 üyenin katılımı ile icra edildiği ve alınan kararların oy birliği alındığı, toplantı ( KK.45/ 3.md ne göre toplantı nisabı1/4 olmakla) ve karar yeter sayılarının (KK.51.maddeye göre kanun ve ana sözleşmede aykırı bir hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan fazlasına itibar olunur-davaya konu genel kurulda tüm kararlar oy birliği ile alınmış olmakla) kanun ve anasözleşme hükümlerine uygun olduğu, toplantı tutanağının bakanlık temsilcisi tarafından imzalandığı, davacıların toplantıya katılmadığı ve olumsuz oy kullandıklarına ilişkin toplantı tutanağında muhalefet şerhine rastlanmadığı belirlenmiştir. Bu durumda davaya konu genel kurul kararlarının yok hükmünde kabul edilmesini gerektirir yasal bir neden bulunmadığı belirlenmiştir.
Genel kurul toplantısında alınan 4,5 ve 6.maddelerinde ise gündem dışına çıkılarak ve KK.46.maddesine aykırı olarak alındığı belirlenmiş ise de;
K.K 46.maddede genel kurul toplantı gündemine ilişkin düzenleme yapılmış olup, maddenin 3.fıkrasında gündemde olmayan hususların görüşülemeyeceği belirtildikten sonra, devamında kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde gündeme alınabilecek istisnai halleri belirlenmiş, katılanların yarısından bir fazlasının kabulü ile gündeme alınabileceği belirtilmiştir. . Gündeme dışı olarak alınan kararlar yok hükmünde kararlar olmayıp ancak K.K 53.maddesi uyarınca iptali talep edilebilecek kararlardır (Yargıtay 23.HD. 2013/3554 E-2013/3820 K, 2013/2256 E.-2013/3401 K. Sayılı emsal kararları). Kooperatifler Kanunu m.98 göndermesi ile TTK m.446/1-b gereği “Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri,” nin genel kurul kararlarının iptalini dava etme hakkı düzenlenmiştir. Buna göre madde metinde belirtilen gerekçelere açılan davada, usulsüzlük sebebinin söz konusu genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunun tespiti gerekmektedir. Aksi halde ileri sürülen sebep, kanuna aykırı olsa iptali sonucunu döğurmayabilir. Genel kurul toplantısı ile ilgili bazı kanuna aykırılıkların varlığının yanı sıra o aykırılığın iptali istenen genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunun ispatı gerekmektedir. Mahkemece yapılacak etki incelemesinin davacının genel kurula katılmış olması, olumlu veya olumsuz oy vermiş olması veya genel kurula katılmamış olması hallerinin tamamında yapılacağı belirtilmektedir. (Tekinalp Ü., Sermaye Ortaklarının Yeni Hukuku, Vedat Kitapçılık İstanbul 2013, s. 343)Prof.Dr.Ünal Tekinalp Hoca'nın etki kuralı olarak adlandırdığı kuralın sadece çağrı usulsüzlükleri ile ilgili olduğu,
“Bir pay sahibinin,
* GK toplantısına ilişkin çağrının usulsüz olduğunu ileri sürerek veya,
* Gündemin gereği gibi ilan edilmediğini iddia ederek veya,
*GK 'ya katılma yetkisi bulunmayan kişilerin yahut temsilcilerinin toplantıya katılıp oykullandıkları veya,
*Kendisinin GK 'ya katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediği iddiasıyla,
Sözkonusu toplantıda alınan GK kararına karşı iptal davası açmışsa, dayandığı usulsüzlüksebebinin sözkonusu GK kararının alınmasında etkili olduğunu tespit etmesi gerekir.” (Tekinalp Ü. Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2013, s.341). Özetle, davacılar GK 'ya katılmış olsaydı, iptali istenen GK kararları alınabilir miydi veya başka bir karar verilir miydi sorusu cevaplanmalıdır. Bu noktadan bakıldığında kooperatif üye sayısı ve toplantıya katılan üye sayısı nazara alındığında davacıların genel kurula katılmasının toplantı ve karar nisabına etkisi olmayacağı görülmüştür. (Emsal Yargıtay 23.HD.2015/4615 E-2015/6798 K, 2016/63 E-2017/167 K, 2016/6848 E-2019/1950 K sayılı kararları)
Sonuç olarak davaya konu genel kurul kararlarının iptalini veya yoklukla malul sayılmalarını gerektirir yasal neden bulunmadığı belirlenmekle, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın, peşin alınan 59,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacılara iadesine
Dair, davacılar vekilleri ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.08/03/2022
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı