T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/420 Esas
KARAR NO: 2022/82
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/06/2016
KARAR TARİHİ: 26/01/2022
Mahkememizin ... sayılı kararı Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Karar sayılı kararı ile kaldırılmış olmakla Mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılan Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı karşı davalı vekilinin dava dilekçesinde özetle: davalı şirketle 01/09/2014 tarihinde ... daireden ve sosyal alandan oluşan projenin elektrik ve iç teçhizatının yapılması için imzalanan taşöron sözleşmesinde belirlenen işin 300 günde bitirilmesi gerektiği,ancak inşaatın davacının işi dışında kalan işçiliğin bitirilememiş olması ve malzemelerin alınmamış olması nedeni ile işin belirtilen sürede tamamlanamadığı, sözleşme bedeli 150.000,00 Tl + KDV olup işin %85 lik kısmının bitirildiği, davacıya 133.000,00 TL'sinin ödendiği diğer bedelin halen ödenmediği, davacının davalının talebi üzerine fazla imalatta da bulunduğu, işin süresinin uzamasına davalının sebebiyet verdiği, uzuyan sürede davacının en az üç işçi çalıştırdığı, sözleşme hükmüne riayet edilmemesi, işin süresinde bitirilmesinin engellenmesi nedeni ile sözleşmenin Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin fesh edildiğini, antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında uğranılan zararın tespiti ve inşaatta yeni bir elektrikçi çalışmaya başlanması nedeniyle delil tespiti yaptırıldığı, davalı şirketin sözleşmeye uymaması nedeniyle davacının zararını ve hakettiği ücretin bilirikişiler aracılığı ile tespit edilerek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini ve delil tespit dosyasındaki harç ve masrafların davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili karşı davacı cevap dilekçesinde özetle: Eser sözleşmesinde eserin yapıldığını ve tamamlandığını ispat külfetinin yükleniciye ait olduğunu, delil tespiti yaptırılan Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında inşaatın o anki durumu saptanmış ve yine davacının sözleşmedeki edimini yerine getirmek üzere kullanması gerekli elektrik malzemelerin depoda olduğu belirlenmiş ve yine davacıtarafın çalışanlarının da o anda şantiyede bulunmadıklarını saptandığı kısacası edimlerini yerine getiremediklerini davalı karşı davacı olarak tarafı nedeniyle olmadığını, sözleşmeyi haksız olarak feshettiklerini, fazla yapılan ödemeler ve cezai şart talep etmiştir.
Mahallinde 1 inşaat mühendisi, 1 elektrik mühendisi, 1 mali müşavir, 1 hukukçu bilirkişiden heyet oluşturularak keşif yapılmış, rapor alınmıştır. Mali müşavir bilirkişi ..., ... tarihli raporunda sonuç olarak; İşin sözleşmesinde belirtilen teslim tarihinde inşaatla ilgili işlerin tamamlanmamış olduğu, 11.11.2015 tarihinde yapılan tespitte "bloklarda genel olarak elektrik alt yapı tesisatlarının çekilmiş kablo uçlarının montaja hazır olduğunu, mobilya montajlarının yapılmakta olduğunu, özellikle mutfak kısımlarına ait bölümlerde bazı montajının mobilyalardan sonra yapılabilecek durumda konumlandırıldığını, anahtar priz altyapılarının tamamlandığını ancak sıva üstü montojlarının yapılmamış durumda olduğunu, aydınlatma montajlarının henüz yapılmamış olduğunu, elektrik tesisat işlerindeki bu eksikliklerin inşaatla ilgili eksik işlere bağımlı olduğunu, elektrik tesisatı ile ilgili işlerdeki gecikmenin inşaatla ilgili işlerin devam ediyor olmasının bir sonucu olduğunu, elektrik tesisat işlerinin sözleşmedeki sürede tamamlanmamasından davalı yanın kusurlu olduğunu, 11.11.2015 tarihi itibariyle davacının sözleşmeye konu işin %80 inini tamamlamış olduğunu ve yapılan işin bedelinin 120.000 TL+KDV=141.600,00 TL olduğunu, davalı yanca sunulan ödeme belgelerine göre ( ödeme dekontlarının dosyaya sunulmuş olduğunu)136.000,00 TL ödeme yapıldığını, ödeme tutarının işin bedelinden düşüldüğünde 141.600,00 TL-136.000,00=5.600,00 TL yapılan işten kalan davacı alacağı olduğunu, elektrik işlerinin "işin sözleşmedeki sürede tamamlanmamasının " işnaatla ilgili işlerin devam ediyor olmasından kaynaklandığı görüş ve kanaatine varıldığını, davacının talebi olan ve ödenip ödenmemesi hususunun Mahkemeye ait olmak üzere davacı ve 2 işçinin 120 gün süre ile iş alanında bulundurulmasından kaynaklı olarak işçilere ödenen ücret, sigorta ve vergi masraflarının(11.172,23 TL+1.757,44)=12.929,67 TL olduğunu, yol ve yemek masrafları toplamının 1.809,40 TL olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir.
Tarafların itirazları doğrultusunda Mali müşavir bilirkişi ...' dan ek rapor alınmıştır. ... tarihli ek raporunda sonuç olarak; Kapalı otoparkta galvaniz tava imalatlarının yaklaşık %50 lik kısımın dışında kalan elektrik tesisatının 3. Kişilerce yapılmış ve tamamlanmış olduğunu, 11.11.2015 son tespit tarihi itibariyle dava konusu inşaatta tespit edilen %85 lik iş seviyesinin bir kısmının 3.kişilerce yapılmış olduğunu, 11.11.2015 son tespit tarihi itibari ile esas olan ve davacı tarafından yapılan elektrik tesisat işlerine ait seviyenin %80 olduğunu, 3.kişilerce yapılmış olan işlerin %5 seviyesinde olduğunun kabulü gerektiğini, işin sözleşmesinde belirtilen teslim tarihinde inşaatla ilgili işlerin tamamlanmamış olduğunu, 11.11.2015 tarihinde yapılan son tespitte " bloklarda genel olarak elektrik alt yapı tesisatlarının çekilmiş kablo uçlarının montaj hazır olduğunu, mobilya montajlarının yapılmakta olduğunu, özellikle mutfak kısımlarına ait bölümlerde bazı elektrik montajının mobilyalardan sonra yapılabilecek durumda konumlandırıldığını, anahtar priz alt yapılarının tamamlandığını ancak sıva üstü montajlarının yapılmamış durumda olduğunu, aydınlatma montajlarının henüz yapılmamış olduğunu, her iki tespitte ilişkin sunulan resimlerde inşaat ilerleme düzeylerinin görüldüğünü, bu resimlere göre de elektrik işlerinin tamamlanmamış olmasının işin olağan akışına uygun olduğunu, elektrik tesisat işlerindeki bu eksikliklerin inşaatla ilgili eksik işlere bağımlı olduğunu, elektrik tesisatı ile ilgili işlerdeki gecikmenin inşaatla ilgili işlerin devam ediyor olmasının bur sonucu olduğunu, elektrik tesisat işlerinin sözleşmedik sürede tamamlanmamasından davalı yanın kusurlu olduğunu, 11.11.2015 tarihi itibariyle davacının sözleşmeye konu işin %80 inini tamamlamış olduğunu ve yapılan işin bedelinin 120.000TL +KDV =141.600,00 TL olduğunu, davalı yanca sunulan ödeme belgelerine göre (ödeme dekontları dosyaya sunulduğunu) 136.00,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin 3.000,00 TL sinin başka iş için yapıldığı itirazı ile ilgili herhangi bir belge ve bilgi olmadığından bu itirazın yerinde olmadığını, ödeme tutarı işin bedelinden düşüldüğünde 141.600,00 TL -136.000,00=5.600,00 TL yapılan işten kalan davacı alacağı olduğunu, elektrik işlerinin " işin sözleşmedik sürede tamamlanmamasının" inşatla ilgili işlerin devam ediyor olmasından kaynaklandığı görüş ve kanaatine varıldığından davacının talebi olan ve ödenip ödenmemesi hususunun Mahkemeye ait olmak üzere davacı ve 2 işçinin 120 gün süre ile iş alanında bulundurulmasından kaynaklı olarak işçilere ödenen ücret, sigorta ve vergi masraflarının (11.172,23 TL+1.757,44 TL) 12.929,67 TL olduğunu, yol ve yemek masrafları toplamının 1.809,40*3=5.428,20 TL olduğunu, 1.000,00 TL de cezai şart talebinin Mahkemenin takdirinde olan bir talep olduğu değerlendirilmiştir.
Tarafların itirazları doğrultusunda dosya başka 1 elektrik mühendisi, 1 inşaat mühendisi, 1 mali müşavire tevdi edilerek rapor alınmıştır. Elektrik mühendisi ... tarihli raporunda sonuç olarak; davacı şirketin davacı ...' a yaptığı ödemelerin toplam 136.000,00 TL olduğunu, davacının talebi olan davacı ve 2 işçinin 120 gün süre ile iş alanında bulundurulmasından kaynaklı olarak davacının bağ-kuru ve işçilere ödenen ücret, sigorta, yol-yemek masrafları ve vergileri gereğince katlanacağı masraf toplamının 14.739,07 TL olacağını, sözleşme bedeli 150.000 TL+KDV olarak belirlenen işin %80 oranındaki kısmı davacı tarafından ikmal edildiğinden davacının alacağı (150.000)x%80=120.000 TL ve KDV ilavesi ile (120.00x%18)=141.600 TL olarak hesap edildiğini, bu deleni 136.000 TL lik kısmı ödendiğinden davacı alacağının (141.600 TL olarak hesap edildiğini, bu bedelin 136.00 TL lik kısmı ödendiğinden davacı alacağının (141.600-136.000)= 5.600,00 TL olacağı kanat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasından verilen kararın Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin ... Esas sayılı kaldırma kararı üzerine yukarıdaki esastan yargılamaya devam edilmiştir.
GEREKÇE:
Asıl davada davacı vekili; davalı ile aralarında yazılı eser sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre inşaatın elektrik tesisat işini davacının yapacağının kararlaştırıldığını, iş bedeli olarak 150.000 + KDV olduğunu, işin % 85' inin kendileri tarafından yapıldığını, ayrıca davalının talebi üzerine fazla imalat işleri de yapıldığını, buna rağmen davalının 133.000 TL ödeme yaptığını, işin süresinin sözleşmede 300 gün olarak belirlendiğini, ancak davalının malzeme siparişlerini geciktirmesi ve inşaattaki diğer davalıya ait imalat işlerinin gecikmesi nedeni ile işin süresinde tamamlanamadığı gibi, 120 gün uzadığını, uzayan sözleşme süresinde davacının inşaatta işçi bulundurmak zorunda kaldığını, onların yemek, ücret, Sgk primlerinin kendisi tarafından ödendiğini, bu nedenle sözleşmenin Antalya ... Noterliğinin ... nolu ihtarnamesi ile kendileri tarafından feshedildiğini iddia ederek ödenmeyen imalat bedelinin ve müvekkinini uğradığı zararların giderilmesini talep etmiştir.
Davacı tarafa dava dilekçesinde talep ettiği zararı açıklaması için 2 haftalık kesin süre verilmesi sonucu, davacı vekili 27.02.2018 tarihli dilekçesi ile ; zararının sözleşmenin uzaması nedeni ile bulundurduğu işçilerin yemek ve yol masrafı, 4 ay boyunca işçiler nedeni ile ödenen SGK ve vergi masrafları ve ücretleri olduğunu, davacının da bağkur masrafı olduğunu, kar kaybı olduğunu beyan ederek zarar talebini açıklamıştır.
Davalı vekili ise işin uzamasının sebebinin davacının malzeme siparişini geç vermesinden kaynaklandığını, davacı taraf ne zaman malzeme siparişi verdi ise o zaman malzemelerin temin edildiğini, davacının eksik ve hatalı iş yaptığını, davacının sözleşmeyi haksız feshettiğini beyan ederek karşı dava ile cezai şartın ve fazla ödemenin tahsilini talep etmiştir.
Asıl dava eser sözleşmesinden kaynaklanan imalat bedelinin, artan işçilik maliyetinin tahsili amacı ile açılan alacak davasıdır.
Karşı dava ise yüklenicinin sözleşmeyi haksız fesih iddiasına dayalı cezai şart alacağı ve fazla ödemenin iadesi talebine dayalı alacak davasıdır.
Somut olayda davacı- karşı davalı yüklenici, davalı- karşı davacı ise işverendir.
Taraflar arasında davacının yaptığı imalat bedeli, davacı- karşı davalının sözleşmeyi feshinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, artan işçilik maliyeti tutarı, yapılan ödemeler ihtilaflıdır.
Sözleşmenin feshi yönünden ;
Davacının davalıya gönderdiği ... tarihli Antalya ... Noterliğine ait ... yevmiye nolu ihtarnamede ; sözleşmenin % 80 lik kısmının bitirildiği, işin davalının sözleşmeye aykırı hareketleri nedeni ile süresinde bitirilemediği, belirlenen sürenin 120 gün aştığı, işin süresinde bitirilememesi nedeni ile zararlarının oluştuğu bu nedenle sözleşmenin feshedildiği beyan edilmiş olup, ihtarnamenin davalıya 24.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalının davacıya gönderdiği ... tarihli Antalya ... Noterliğine ait ... yevmiye nolu ihtarnamede; davalının edimini süresi içerisinde yerine getirmediği, 12 gündür ise çalışmadığı, 10 gün içerisinde edimlerini yerine getirmesi gerektiği aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği yazılıdır. İhtarnamenin davacıya 03.11.2015 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Tanıklar dinlenilmiş keşif yapılmış, tarafların tüm delilleri toplanmıştır.
Davacı karşı davalının davalı-karşı davacıya gönderdiği Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... nolu ihtarnamesi davalıya 24.10.2015 tarihinde tebliği edilmiş olup bu tarih itibari ile taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından fesh edildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda; davacı yüklenici Noter aracılıyla keşide ettiği ve davalı iş sahibine tebliğ edilen ... tarihli ihtarname ile iş sahibinden kaynaklanan nedenlerle sözleşmeyi fesh ettiğini iş sahibine bildirmiştir.
Türk Borçlar Kanunun 125. Maddesindeki seçimlik haklarını kullanılabilmesi için önce borçlunun usulünce temerrüde düşürülmesi gerekmektedir. Ancak yüklenici tarafından ihtarla süre verilerek iş verenin temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından yüklenici tarafından sözleşmenin feshinin haksız fesih olduğu kabul edilmiştir. .
İmalat ve ücret yönünden ;
Davacının Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurusu sonucu alınan delil tespiti dosyasının incelenmesinde; tespit talep tarihi 05.11.2015 olup, mahkemece 11.11.2015 tarihinde keşif yapıldığı, bu tarihte yapılan keşfe göre işin % 85 lik kısmının yapıldığının belirlendiği görülmüştür.
Davalının Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurması sonucu alınan delil tespitinin incelenmesinde ise ; davalının 26.10.2015 tarihinde delil tespiti talep ettiği , aynı tarihte yapılan keşif sonucu alınan rapora göre işin % 50 lik kısmının yapıldığının belirlendiği görülmüştür.
Mahkememizce mahallinde keşif yapılarak ve tanıklar dinlenerek alınan bilirkişi raporunda her iki tespit dosyası, tespit dosyalarındaki keşif tarihleri arasındaki farklar fotoğraflar da değerlendirilmek sureti ile işin % 80 inin davacı tarafından yapıldığı bu hali ile davacının yaptığı işin toplam tutarının 141.400 TL olduğu tespit edilmekle bilirkişi raporu, alınan tanık beyanları, değişik iş tespit dosyalarındaki somut durumu açıklayarak oluşturulduğundan imalat hesabı yönünden hükme esas alınmıştır.
Davalının yaptığı ödemeler de taraflar arasında ihtilaflı olup davacı 133.000 TL ödeme aldığını, bahsi geçen 3.000 Tl lik ödemenin başka bir ticari ilişkiden kaynaklandığını beyan ederken , davalı 136.000 TL ödeme aldığını beyan etmiştir. Hesap ekstrelerinin incelenmesinde davalının davacıya toplam 136.000 Tl lik ödeme yyaptığı ancak ödemelerin 3.000 Tl lik kısmının sözleşme tarihinden önce yapıldığı anlaşılmakla, davalının bu sözleşme nedeni ile davacıya 133.000 Tl lik ödeme yaptığı dolayısı ile ; imalat bedeli olan141.600 Tl den -davacıya yapılan 133.000 TL yapılan ödeme düşümü ile davacının 8.600 TL imalattan kaynaklı alacağı bulunduğu anlaşılmıştır. Ancak davacı ıslah diletçesinde ücret alacağını 5.600 Tl olarak belirlediğinden bu taleple bağlı kalınmıştır.
Davacı yüklenicinin feshi yukarıda açıklandığı üzere haksız fesih kabul edildiğinden yüklenicinin sadece imalat bedelini talep edebileceği anlaşıldığından davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacının diğer talepleri ise sözleşmenin haksız fesih nedeniyle talep edilemeyeceğinden ve diğer taleplerinin olumlu zarar kapsamında kaldığı anlaşıldığından fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Davalı taraf her ne kadar karşı davası ile fazla ödemeleri talep etmiş ise de fazla ödemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalı taraf cezai şart alacağını talep etmiş isede sözleşme süresinin uzamasının davacının kusuruna dayanmaması nedeni ile davalının davacıdan cezai şart talep edemeyeceği anlaşıldığından karşı davanın reddine karar verilmiştir.Açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ İLE;5.600,00 TL imalat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karşı davanın REDDİNE,
Asıl davada;
Alınması gerekli 382,53 TL harçtan peşin alınan 29,20 TL ve ıslah ile alınan 393,00 TL harcın mahsubu ile artan 39,66 TL harcın istemi halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan 29,20 başvuru , 29,20 peşin , 393,00 Islah ve 221,80 TL keşif harcı, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti, 309,10 TL tebligat-posta, delil tespiti dosyasında yapılan 1.288,8 TL yargılama gideri istinaf sonrası yapılan 11,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 4.032,1 TL yargılama giderinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında 942,47 TL sinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
Kabul edilen mikta yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Red edilen mikta yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
22.01.2020 tarihli harç tahsil müzekkeresinin iptali ile tahsil edilen tutar var ise bu tutarın mükellefe iadesine,
Karşı davada;
Alınması gerekli 80,70TL harçtan peşin alınan 136,62 TL harçtan mahsubu ile artan 55,92 TL harcın istemi halinde davalı-karşı davacıya iadesine,
Davalı-karşı davacının yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, Asıl dosya Davacı - karşı dosya davalı vekili Av. ... ile Asıl dosya Davalı - karşı dosya davacı vekili Av. ... yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 26/01/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır