T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/455 Esas
KARAR NO: 2023/532
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/08/2021
KARAR TARİHİ: 12/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı şirketin Antalya ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile başlattıkları icra takibine itiraz ettiğini, davalı borçlunun itirazının haksız olduğunu, davacı şirketin ... ili ... ve ... alt yüklenicisi konumunda olduğunu, davalı şirketin bu işin tüm yapım işlerini müvekkiline devrettiğini, müvekkili tarafından ... tarihli. ... numaralı. ... TL bedelli; ... tarihli. ... numaralı ... TL bedelii. ... tarihli. ... numaralı, ... TL bedelli ... adet fatura düzenlendiğini, toplam ... TL olan faturalara karşı; davalının ... TL ödeme yaptığını, müvekkili şirket tarafından yapılan işin ... TL'nin üzerinde olduğunu, sözleşme hükümlerine göre davalının bu işten alacağı ücretin toplam bedelin %5'i olduğunu, hake edişlerin geri kalan %95'lik kısmının müvekkili şirkete ödeneceğini ancak müvekkiline ödenen miktarın ... TL olduğunu, itirazın iptaline, takibin devamına davalının %20'den az olmamak üzere lehlerine tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın, müvekkilinin yüklenicisi olduğu ... İli ... ve ... alt yüklenicisi olduğunu belirttiğini ancak ...'ın ...-...-... sayılı yazısı ile onay talebinin reddedildiğini, onay verilmemesi sebebiyle davacı tarafın, işe taşeron olarak devam ettiğini, resmi yetki almadığı için işe zamanında malzeme temini yapmadığını, taahhüt ettiği ... tarihinde işi tamamlamadığını, ancak ... tarihinde yani bir sene sonra tamamlayabildiğini, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde sunduğu özel idari ve teknik şartname, zeyilname ve ek sözleşmenin mahkemeyi yanıltmak amacıyla sunulduğunu düşündüklerini, zira bu sözleşmelerin hükümsüz kalmasına karar verildiğini ve yeni bir sözleşme imzalandığını, davacı tarafın işin sadece %30'unu yapmış olup bedelin %100'ünü talep ettiğini, iş bu davanın art niyetli açılmış bir dava olduğunu, davacının herhangi bir alacağının kalmadığını neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... İcra Dairesi ... E sayılı icra dosyasının tetkikinden: Alacaklı ... Şti vekili tarafından borçlu ... Şti aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu vekilinin ... tarihli dilekçesi ile takibin tamamına, borca, yetkiye, faize itiraz edildiği, icra müdürlüğünün ... tarihli kararı ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Davacının Antalya ... İcra Dairesi'nin ... E sayılı takip dosyasına konu üç adet faturadan kaynaklı bakiye alacağının olup olmadığı, faturalara konu işlerin taraflar arasında imzalanan "... İli ... ... ve ... şebeke hatları yapım işleri" için sözleşme uyarınca davacı tarafından yapılıp yapılmadığı, faturalardaki malların davacı yüklenici tarafından satın alınarak sözleşmeye konu işte kullanılıp kullanılmadığı, davacının sözleşme uyarınca yüklendiği işin tamamını yapıp yapmadığı, eksik kalıp kalmadığı taraflar arasında ihtilaflıdır.
Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile;Davacının ...-...-... yılı ticari defterlerinin bir mali müşavir ve bir inşaat mühendisi bilirkişi aracılığı ile incelenerek, davacının ticari defterlerinin TTK 64 ve HMK 222.maddesi uyarınca lehine delil teşkil edip etmediği, davaya konu faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, faturalar nedeniyle davacının davalıdan bakiye alacağı bulunup bulunmadığı ve davalının savunması doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşme ...'dan gönderilen şartname, proje ve diğer evraklar dikkate alınarak davacının bu iş için temin ettiği boru ve malzeme miktarının belirlenmesinin istenmesine, belirlenen miktara göre davacının işin ne kadarlık kısmını (% olarak) yaptığının ve bu duruma göre alacaklı olduğu miktarın belirlenmesinin istenmesine, bu amaçla ... Nöb. ATM'ye talimat yazılmasına, rapor düzenlenirken ayrıca bankalardan gelen müzekkere cevaplarının değerlendirilmesinin istenmesine karar verilmiş;
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Tal sayılı dosyasında inşaat mühendisi bilirkişi ..., mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle.
1-Davacı firmanın, ... TL tutarındaki alacağı için, davalı firmaya, Antalya ... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyası ile İcra takibi başlatmış olduğu,
2-Ancak davacı firmanın ticari defter kayıtlarında yapılan incelemelere göre ise: ... TL tutarında Davacı, ... firması' nın, Davalı, ... firmasın' dan alacaklı olduğu,
3-... Müdürlüğü tarafından onaylanan KESİN hesap dosyasında dava konu edilen işin tahakkuk toplamı ... TL olarak hesaplandığı, EK sözleşmede konu edilen ... nolu hakediş ile ... nolu hakedişe de dahil olmak üzere davacı tarafça yapılan işin tahakkuk bedelinin ... TL olarak hesaplandığı, bu durumda davacının yaptığı işin yüzde oranının (... – ...) = % ... olduğu,
4-Davaya konu olan işte taraflar arasında düzenlenen ... tarihli EK SÖZLEŞME de belirtilen TAHAKKUK TUTARINA göre hesaplama yapıldığında; davacı şirketin davalı şirketten alacağı tahakkuk bedelinin ... olarak hesaplandığı,
5-Taraflar arasında düzenlenen ... ... ve ... İşi ana ve ek sözleşmesine göre davacının davalı şirkete ... TL olmak üzere 3 adet fatura tanzim ettiği, ancak davalı tarafça davacıya ... TL ödeme yaptığı, muhasebe kayıtlarına göre davacının davalıdan ... TL alacağı görüldüğü,
6-Davaya konu işte davacının toplam alacağı tahakkuk tutarı ... TL olup bu bedelden davalının ödemiş olduğu ... TL düşüldüğünde davacının davalıdan talep edeceği alacak bedelinin (...– ...) = ... TL olarak hesaplandığı" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile;Dosyanın 1 mali müşavir, 1 inşaat mühendisi ve 1 borçlar hukuku mevzuatında hesap uzmanı bilirkişiden oluşacak heyete tevdine, bilirkişilere davanın ...-... ve ... yılı ticari defterlerini yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle, ön inceleme duruşmasında belirlenen ihtilaflar, yine ön inceleme duruşmasının ... no'lu ara kararında belirtilen şekilde davalının davacının ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle talimat yoluyla alınan bilirkişi heyeti raporuna yaptığı itirazlar da dikkate alınmak suretiyle rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş;
İnşaat mühendisi bilirkişi ..., nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ..., mali müşavir ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1- İdare ile Yüklenici ... Şti. arasında ... ... ve ... İşi için ... tarihli ... TL bedelli özleşmenin imzalandığı, kesin hakedişin ... tarihinde düzenlendiği,
2- Ek sözleşmeye göre ...-... nolu hakediş kapsamındaki işlerin davacı tarafından yapıldığı, ek sözleşmede bu hakediş bedellerinin %5 tenzil edilerek davacıya ödeneceği belirtildiğinden, ayrıca sunulan faturalarda yer alan boru miktarı ile idare hakdişinde yer alan imalatların yukarıda karşılaştırmasının yapıldığı, faturalarda yer alan malzemenin imalata girdiği, yaklaşık %60’nın karşılandığı, faturalarda yer alan malzemenin imalatın tamamını karşılamadığı,
3- İşin geçici kabulünün ... tarihinde yapıldığı, işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu, geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı geçici kabul komisyonu tarafından tespit edilerek, tutanağı düzenlendiği, idare tarafından onaylandığı,
4- ... tarafından idareden alt yüklenici onayı istendiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 20.maddesinde “tek bir alt yükleniciye yaptırılacak işlerin sözleşme bedelinin %30’unu geçemeyeceği, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedeli ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemeyeceği'nin yer aldığı, dilekçe ekinde bulunan firmanın ... TL bedelle alt yüklenici onay talebinin reddedildiği, ancak alt yüklenici onayı olmadan alt yüklenicinin söz konusu işte çalıştırılmaya devam edildiği,
5- Davacı/alt yüklenici/... ile davalı/yüklenici/... arasında ... tarihli zeyilname ve ... tarihli ek sözleşmenin imzalandığı, idare tarafından ödenecek ... nolu hakkedişten itibaren ... nolu hakediş dahil tahakkuk bedeli üzerinden %5 bedelin yükleniciye, kalan bedelin alt yükleniciye ödeneceği, hususunda anlaştıkları, ek sözleşmede imalatın tam ve eksiksiz olarak ... tarafından yapıldığının ifade edildiği, buna göre alt yüklenici/davacının hakkedişlerden alacağının ... TL olduğu,
6- Dava dosyası ile davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde,
a- Taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve dava konusu alacağın dayanağı olan faturaların davalı şirkete teslim edildiği,
b- Davalının ticari defterlerine göre, dava ve takip konusu alacağın dayanağı olan faturaların davacı adına alacak olarak kayıt edildiği, bu fatura bedellerine istinaden takip tarihi itibariyle davalının bakiye ... TL tutarında davacı şirkete borcunun olduğu, davacı şirket ise davalı şirketten ... TL tutarında alacak talep ettiği,
c- Tarafların ticari defter kayıtları ile dava dosyasına sunulan banka kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi ile dava konusu olaylarla ile ilgili olarak davalı şirketin toplam ... TL tutarında davacı şirkete ödeme yaptığı,
7- İcra İnkar Tazminatı talebinin Mahkemenin takdirinde olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla faturaya dayalı ilamsız icra takibine yapılan itiraz üzerine İİK 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacının TTK 64 ve HMK 222. Maddesi uyarınca usulüne uygun tutulan ve lehine delil vasfı taşıyan ticari kayıtlarının tetkikinden; Davacı, firma tarafından davalı, firma adına, ... tarihinde ... seri nolu ve ... TL lik fatura tanzim edildiği, davacı firma tarafından bu fatura ticari defter kayıtlarına, ... tarihinde ... nolu yevmiye maddesi ile kayıtlara alınmış olduğu, davacı, firma tarafından davalı firma adına, ... tarihinde ... seri nolu ve ... TL lik fatura tanzim edilmiş olup, davacı firma tarafından bu fatura ticari defter kayıtlarına, ... tarihinde ... nolu yevmiye maddesi ile kayıtlara alınmış olduğu, davacı firma tarafından davalı, firma adına, ... tarihinde ... seri nolu ve ... TL lik fatura tanzim edilmiş olup,
davacı firma tarafından bu fatura ticari defter kayıtlarına alınmadan," İPTAL" edilmiş olduğu,
iş bu faturanın iptal edilip, bu faturanın yerine yeni bir başka faturanın tanzim edilmiş olduğuna
ilişkin ... seri nolu faturanın sol alt tarafında gerekli açıklama yer aldığı, davacı firma tarafından davalı firma adına, ... tarihinde ... seri nolu ve ... TL lik fatura tanzim edilmiş olup, davacı firma tarafından bu fatura ticari defter kayıtlarına, ... tarihinde ... nolu yevmiye maddesi ile kayıtlara alınmış olduğu, sonuç olarak: Davacı firma tarafından, davalı firma adına, dört adet fatura tanzim edilmiş olsa
da bir adet fatura iptal edilmiş olup, üç adet fatura ticari defter kayıtlarında yer aldığı, davacı tarafından iptal edilen, ... seri nolu ve ... TL lik fatura' nın takip dosyasına sehven konulmuş olduğu, zira, bu fatura iptal edilince bu faturanın yerine ... seri nolu ve ... TL lik fatura tanzim edilmiş olduğu, bu iki fatura içeriğinin aynı mallara ilişkin olup ilk tanzim edilen faturada KDV miktarında yapılan hatanın diğer faturada düzeltildiği, dolayısı ile içeriği aynı olan faturalar nedeniyle kesilen ... TL lik faturanın sehven takip talebine eklenmesinin, itirazın iptali davalarının takip ile sıkı sıkıya bağlılığı kuralının ihlali olarak değerlendirilemeyeceği, nitekim davalının ticari defterlerine de ... seri nolu ve ... TL lik faturanın işlendiği tespit edilmiştir.
6100 sayılı HMK.nun 222.maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Madde 222 - (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemes yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Ek cümle: 22.07.2020 - 7251 S.K./23. md) Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.
Maddede geçen ticari defterler TTK 64.maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan defterler olup, tarafların incelenen ticari defterlerinin usul ve yasaya uygun olarak tutulduğu ve HMK 222.maddesi uyarınca kesin delil vasfını taşıdığı belirlenmiştir. Bu halde takip ve davaya konu (... TL) asıl alacak yönünden tarafların ticari kayıtlarının birbirine aykırı olmadığı, bu miktar alacağın kesin delil ile ispatlandığı anlaşılmıştır. Alacağın likit-belirlenebilir olması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebi de kabul edilerek dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; davalının Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında asıl alacağa yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE,
Hüküm altına alınan alacak (...TL) üzerinden hesap edilecek %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesin
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.12/09/2023
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı