T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/576 Esas
KARAR NO: 2022/537
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 04/01/2018
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizden verilen ... sayılı kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi' nin ... sayılı kararı ile kaldırılmış olmakla; Mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, Manavgat Antalya Caddesinde dayanıklı tüketim mallan, beyaz eşya elektrik, elektronik malzemelerin satışını yaptığı iş yeri olduğunu, iş yerinin bulunduğu caddede ... tarafından alt yapı düzenlemeleri yapıldığını. haber verilmeden 24.02.2016 tarihinde elektrik kablolarına verdiği zarardan dolayı oluşan ters akım kaynaklı yüksek voltajda elektrik verilmesi sonucu dava konusu zararın meydana geldiğini, müvekkilinin meydana gelen bu hasarının giderimi için ..., ... Elektrik Dağıtım ve sigorta şirketi olan ...'a yapılan başvurulara rağmen, sigorta şirketince ödenen 538,38 TL haricinde müvekkilin zararı şimdiye kadar karşılanmadığını, ... Dayanıklı Tüketim Malzemeleri Mob. Tur. Tic. A.Ş. İle Davalılardan ... Sigorta A.Ş. arasında 06.02.2016-06.02.2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı sigorta sözleşmesi akdedildiğini, 06.02.2016 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince, müvekkilinin 1.249,60 TL primi peşin olarak ödediğini, hasar meydana gelen malların da bu sigorta sözleşmesine konu işyerinde bulunan ticari emtia olduğunu, müvekkilinin riziko kapsamında oluşan zararlarının sigorta şirketine 25.02.2016 tarihinde bildirildiğini ve açılan ... nolu hasar dosyasından zararlarının tazminini talep ettiklerini, ancak 538,38 TL dışında kendilerine ödeme yapılmadığını, bakiye alacaklarının 11.726,72 TL olduğunu, diğer davalıların da yaptıkları işi önceden iş yerine bildirmedikleri için gerekli önlemin alınamaması nedeniyle voltaj yüksekliğinden kaynaklı olarak doğan zarardan sorumlu olduklarını belirterek, 11.726,72 TL nin 24.02.2016 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: 25/02/2016 tarihinde davacının tabi olduğu enerji hattında herhangi bir iyileştirme ya da muhtelif bir altyapı çalışmasının olmadığının net bir şekilde tespit edildiğini, ancak davaya konu olay tarihi sürecinde ... Genel Müdürlüğünce yapılan iyileştirme faaliyeti icrası esnasında müvekkili şirket uhdesinde bulunan enerji hatlarına ciddi zararlar verildiğinin tespit edildiğini, bu haksız eylem neticesinde abone şikayetlerinin en hızlı şekilde giderilmeye çalışıldığını, iddia edilen zararın gerçekleşip gerçekleşmediği gerçekleşmiş ise zararın nereden kaynaklandığı yönünde mahkemece araştırma yapılması gerektiğini, arızaya uğrayan cihazların kaç yıllık cihazlar olduğu yetkili servis ya da üretici firmaya periyodik bakımlarının yaptırılıp yaptırılmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, davacının da dava konusu olayın gerçekleşmesindeki müterafik kusurunun araştırılması gerektiğini, bildirim yükümlülüğüne uymayan davacı şirketin kendisi olduğunu bu yönüyle de davanın reddi gerektiğini ve sair nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Poliçe kapsamında değerlendirilebilecek hasarlı elektronik cihazlara kıymet kazanma tenzili (birisine) ile muafiyet uygulanmış, neticesinde çıkan hasar bedeli toplamı olan 538,38-TL'nin davacı sigortalıya ödendiğini, bu hesaplamada emtia niteliğindeki teşhir ürünlerin poliçe kapsamı dışında olduğundan hesaplamaya dahil edilmediğini, bu ürünlere ilişkin davacı tarafın talebinin reddi gerektiğini, meydana gelen hasar sonrasında gerekli ekspertiz çalışmaları yapıldığını, ürünlerin elektronik cihaz ve emtia teşhir ürünler olarak iki ana başlığa ayrıldığını, elektronik cihazların her birisinin tutarları belirlendikten sonra kıymet kazanma tenzili (sadece bir tane ürüne %10 oranında) ile muafiyet (Her bir ürün için 50’şer Euro) uygulandıktan sonra hasar toplamı olarak 538,38-TL hesap edildiğini ve davalı sigortalıya ödendiğini, emtia teşhir ürünler ise doğrudan poliçe teminatı kapsamı dışında olduğundan bu noktada davacının tazminat talebinin reddi gerektiğini, poliçede emtia bedeline elektronik cihaz teminatı verilmediğinden (demirbaşlar elektronik cihaz olarak değerlendirilebildiğinden) teşhir ürünleri hasarları teminat harici olarak dikkate alındığını, hasarlı ürünlerden demirbaş sayılan monitör, power supply, anakart, kamera alarm sistemi, aydınlatma sistemi poliçeye göre elektronik cihaz teminatı altındayken, emtia sınıfında yer alan muhtelif marka Tv’ler ile ısıtıcı, elektronik cihazın teminatı kapsamınd olmadığını, bu nedenle de hasar hesabına dahil edilmediğini, davaya konu poliçede cihaz başına 50’şer euro muafiyet olduğundan, hasar gören cihazlar ayrı ayrı değerlendirilerek her birine muafiyet uygulanmış ve de buna ek olarak hp 17t 21,5” full HD monitöre %10 oranında kıymet kazanma tenzili uygulandığını, poliçe uyarınca hasar konusu riziko elektronik cihaz için her bir hasarda cihaz başına 50,00-Euro muafiyet; buna ek olarak da % 10 oranında kıymet kazanma tenzili klozu bulunduğunu ve sair nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin kamu tüzel kişisi olduğunu, davanın idari yargı yerlerinde görülmesi gerektiğini, bunedenle davanın yargı yolu bakımından reddi gerektiğini, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, dava konusu hasarın 24/02/2016 tarihinde meydana geldiği beyan edilmekle birlikte sigorta poliçesi başlangıç tarihinin 06/02/2016 olduğunu, TBK 72.madde hükümlerinin uygulanması gerektiğini, müvekkil kurumun dava konusu iddia edilen zararların meydana geldiği yerde herhangi bir çalışması bulunmadığını, zarar ile müvekkil kurumun olmayan fiili arasında uyğun bir illiyet bağı bulunmadığından verilen zarardan müvekkil kurumun sorumlu olmadığını, davanın husumetten reddine karar verilmesi geretiğini, davanın Antalya büyükşehir Belediyesi'ne yönlendirilmesi davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirketlere ve Çevri ve Şehircilik Bakanmığı AB Yatırımlar Daire Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevapları dosya içine alınmıştır.
Elektrik mühendisi bilirkişi Aydın Ufuk Altınbaş tarafından düzenlenen 11/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1-Davacı firmanın faaliyet gösterdiği bölgede bir kazı çalışmasının yapıldığı, kazı çalışması esnasında dava konusu cihaz hasarlarının meydana geldiğinin dosya içeriğinden anlaşıldığı,
2-Mahkemenin 11.12.2018 tarihli müzekkeresine cevaben davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından gönderilen 10.01.2019 tarihli yazısında dava konusu cihaz hasarlarının oluştuğu 24.02.2016 tarihinde, ... 7(yedi) adet arıza ihbarının geldiğinin belirtildiği, söz konusu arıza kayıtlan konulanımı "elektrikli cihazlarım yandı, gerilim yüksek, elektrik ani gidip geliyor, bir/iki faz yok" gibi dava konusu cihazların hasar görmesi olayına benzer konular oldukları, davalı Elektrik Dağıtım Şirketine gelen arıza ihbarlarından da görüldüğü üzere dava konusu olayın gerçekleştiği tarih ve bölgede bir gerilim yükselmesi ve dalgalanması yaşandığının anlaşıldığı, teknik olarak gerilim dalgalanmasının cihazların elektronik devrelerinin, zayıf akım trafolarının, armatürlerin vs yanmasını sağlayacak olduğu,
3-Yeraltı dağıtım şebekelerinde veya havai hatlarda teknik olarak İşletme topraklaması denilen nötr hattının kopması veya koparılması neticesinde, fazlarda ani gerilim yükselmelerinin yaşanacağı ve ani gerilim yükselmesine maruz kalan cihazlarda çeşitli arızaların meydana gelebileceği, bölgede yapılan bir kazı çalışması esnasında tahrip edilen veya kopartılan nötr hattı sonucunda bu hat üzerinden beslenen abonelerde ani bir gerilim yükselmesi yaşandığı, ve söz konusu cihazların hasar gördüğü,
4-Taraflar arasında hazırlanan sigorta poliçesinin ne tür hasarları ve ne tür malzemeleri kapsadığı (elektronik cihazlar ve emtia teşhir ürünler) husustan ile davalı ... tarafından ifade edilen kıymet kazanma tenzili (sadece bir tane ürüne %10 oranında) ile muafiyet (Her bir ürün için 50'şer Euro) hususlan sigorta poliçeleri ve mevzuatı konusu olduğundan tarafımca bir değerlendirme yapılamayacağı,
5-Sonuç olarak geniş detayı raporumun "İnceleme" ve "Değerlendirme" bölümünde belirtildiği üzere dava dosyası içeriğinde tamir faturalan bulunan 2.706,00TL tutarın ve ilgili tamir faturalarına rastlanılmayan 9.559,30TL tutann güncel piyasa fiyatlarına ve mevcut piyasa koşullarına uygun ve makul tutarlar olduğu, toplam 12.265,30-TL tutarında bir hasarın oluştuğu, davalı sigorta şirketince ödenen 538,38-TL'nin düşülmesi sonucu bulunan 11.726,92-TL'nin davacı tarafından davalı ... A.Ş.'den talep edilebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
TANIK ... BEYANINDA:"Ben davacı şirkette sigortalı olarak çalışıyordum. Dava konusu olayın meydana geldiği 24/02/2016 tarihinde davacı şirkette çalışıyordum, aynı zamanda davacıya ait mağazanın bulunduğu binada oturmaktayım. Bu nedenle dava konusu olayı biliyorum. Manavgat Adliye Binasının doğusunda kalan şuan adını hatırlayamadığım sokakta elektrik kablolarının yer altına alınması ve ...'ın yağmur suyu giderleri için çalışma yapılıyordu. Ben iş yerindeydim, yüksek gerilim geldi, ampüller patladı. Ana sigortayı kapatmamıza rağmen cihazların yanmasını gözlerimizle gördük. Kendi oturduğum evde de yaklaşık 2500,00 TL masraf oluştu. İşyerinde bulunan televizyonlarda patlama oldu, duman çıktı, ısıtıcıdan patlama sesi geldi, tavan lambalarının hepsi patladı. Güvenlik sisteminin yandığını gördük, daha sonra tamiratı yapıldı. Bir de bilgisayarların birinde hasar vardı, modem yandı. Hatırladıklarım bunlardır. Bahsettiğim ısıtıcı ve televizyonlar satışını yaptığımız sıfır ürünlerdi, diğer bahsettiklerim ise mağazanın kendi malları idi. ... Elektrik ve ... zannediyorum zarardan sorumlu olduklarına ilişkin davacı şirkete bir yazı gönderdi. Ayrıca alt yapı çalışmalarını yapan şirketin yetkilileri ile ... yetkilileri Antalya Caddesi üzerinde zarar gören daire sahipleri ile görüşerek zararların bir kısmını karşılamayı kabul ettiler. Bana zararım için 500,00 TL ödediler. Ancak davacı şirkete ait işyeri için herhangi bir ödeme yapmadılar. Bilgim görgüm bunlardan ibarettir. Tanıklık ücreti istemem" demiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucu;
"Dava, davalı sigorka şirketine karşı "işyeri paket sigorta poliçesi"nden kaynaklı, diğer davalılara karşı kusurlu eylemden kaynaklı olarak yöneltilen tazminat davasıdır.
Yapılan yargılama sonucu toplanan delilerden, davacının dayanıklı tüketim malları, beyaz eşya, elekrik-elektronik malzemeleri satışı yapan firma olduğu, mağazadaki eşyaların elekrik hattında yaşanan gerilem yükselmesi ve dalgalanması sonucu hasar gördüğü, ancak hasara neden olan eylemin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı AB Yatıramlar Dairesi Başkanlığı uhdesinde Maz İnşaat Taahhüt ... ve Tic.Ltd. ile ... İnşaat Tur.ve Tic.Ltd. Şti. tarafından oluşturulan Ortak Girişim tarafından bölgede yapılan altyapı çalışmaları sırasında gerçekleştirildiği, dolayısı ile davalı sigorta şirketi dışındakı davalı şirketlerin davada pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı, haklarındaki davanın usulden reddi gerektiği anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketi aleyhine açılan dava için yapılan yargılamada; poliçenin "elektronik cihaz ilk ateş sigortası" klozu altında 10.000,00 TL limitli olarak davacının ticari faaliyeti içerisinde kullandığı elektronik parçalara sahip ağırlıklı olarak elektronik aksamlı çalışan cihazlar dahil elektronik aksamlı tüm makine ve teçhizat, aygıt ve bilgi işlem sistemlerinin üçüncü kişilerin ihmali, kusuru,hatası,....kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımı etkilerinden kaynaklı hasarlar da dahil olmak üzere teminat altına alındığı, alınan bilirkişi raporu, dosyaya sunulan fatura ve belgelerden davacının zararının 12.265,30 TL olduğu, bu zararın 538,38 TL sinin davadan önce sigorta şirketi tarafından ödendiği, poliçe limiti dikkate alındığında davacının davalı sigorta şirketinden talep edebileceği bakiye alacağın 9.461,62 TL olduğu anlaşılmış, temerrüt tarihinin de bu ödemenin yapıldığı tarih olarak tespiti ile, davanın kısmen kabulune dair... " gerekçesi ile verilen karar
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi' nin ... sayılı kararı ile kaldırılarak dosya Mahkememize iade edilmiştir.
Mahkememiz 30.11.2021 tarihli ara kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı sigorta şirketi yönünden yerinde görülen istinaf sebepleri doğrultusunda (...Davacı ile davalı sigortacı arasında sigorta ilişkisinin geçerli olduğu dönemde davacının işyerinde bulunan cihazların zarar gördüğü konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, davalı tarafından bir cihaz ile ilgili kıymet kazanma tenzili uygulandıktan sonra hasar tutarının ödendiği, zarar gören diğer cihazların emtia niteliğindeki teşhir ürünlerin olduğu, emtia bedeline elektronik cihaz teminatı verilmediği, demirbaşların da elektronik cihaz olarak değerlendirilmesi sonucu yalnız 538,38 TL hasar bedelinin ödendiğini, her bir ürün için muafiyet tutarı uygulandığında davacının tazminat isteminin reddi gerektiğini ileri sürmüştür. Bu durumda mahkemece, sigortacı bilirkişiden poliçe ve davacıya ait zarar gören cihazlar değerlendirilerek poliçe teminatı kapsamında olan cihazların poliçedeki kıymet kazanma tenzili, muafiyet gibi hususlar da değerlendirildikten sonra davacının talep edebileceği tazminat tutarının belirlenmesi gerekirken... ) rapor alınmak üzere dosyanın sigortacı bilirkişiye tevdine karar verilmiş,
Sigortacı bilirkişi ...' in 24/01/2022 tarihli raporunda özetle;
1-Davacının günlük olarak kullandığı cihazların demirbaş (ilk ateş) teminatından, teşhirde bulunan emteaların ise emtea (ilk ateş) teminatından değerlendirilmesinin uygun olduğu,
2-Cihazlar için yapılan onarım talep tutarları değerlendirilip, muafiyetler ve sigorta şirketinin daha önceden ödemiş olduğu tazminat tutarı düşüldükten sonra yapılan hesaplamalar sonucunda davacı/sigortalıya, davalı/sigorta şirketi tarafından 8.585,31 TL. tazminat ödenmesinin uygun olacağı görüşüne varılmıştır.
Sigortacı bilirkişi ...' in 13/04/2022 tarihli ek raporunda özetle; Davalı sigorta şirketi oluşan hasar ile ilgili daha önce davacı/sigortalıya 538,38 TL tazminat ödemesinden dolayı hesaplamış olduğum 8.336,27 TL. tazminattan, ödenmiş olan tazminat tutarının çıkarılması sonucunda kalan 7.797,89 TL tazminatın davalı sigorta şirketi tarafından davacı sigortalıya ödenmesinin uygun olacağı görüşüne varılmıştır.
Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan yargılamada sigortacı bilirkişi tarafından düzenlenen rapora itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi'nce davacının davacının diğer davalılar yönünden Mahkememizce verilen usulden red kararına yapmış olduğu istinaf sebeplerinin değerlendirilmesinde Mahkememizce davalı ... yönünden verilen usulden red kararı yerinde görülmüş ancak davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede "...Çevre ve Şehircilik Bakanlığı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün 18.06.2019 tarihli cevap yazısı ile davaya konu hasarın gerçekleştiği yerde sözleşme kapsamındaki su ve atık su imalatlarının projenin nihai faydalanıcısı olan Antalya Büyükşehir Belediyesi Su ve Atık Su Genel Müdürlüğünün talebi üzerine 3 nolu değişiklik emri ile imalat kapsamından çıkarıldığı, yüklenicinin bahse konu mahalde çalışma yaptığına ilişkin kayıt bulunmadığı bildirilmiş olmasına göre mahkemece ...'a ait enerji nakil kablosunun zarar görmesi sonucu davacı işyerindeki cihazların zararından ...'ın sorumlu olup olmadığının tespiti ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken dosya kapsamındaki çelişkili yazı cevapları değerlendirilmeksizin eksik inceleme ile ...'a yönelik davanın pasif husumete ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır..." gerekçesi ile Mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Dosyanın tetkikinden davalı ...'ın her ne kadar projenin nihai faydalanıcısı olduğu bildirilmiş ise de; hasara neden olan eylemin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı AB Yatıramlar Dairesi Başkanlığı ile Maz İnşaat Taahhüt ve Tic.Ltd. ile ... İnşaat Tur.ve Tic.Ltd. Şti. tarafından oluşturulan ortak girişil arasında akdedilen 31.10.2014 tarihli yapım işi sözleşmesi uyarınca (Manavgat İlçesi muhtelif mahalde kanalizasyon şebekesi ve içme suyu şebekesi inşaatı yapımı işi) Ortak Girişim tarafından bölgede yapılan altyapı çalışmaları sırasında gerçekleştirildiği sözleşme gereğince yüklenicinin yapım işi kapsamındaki çalışmaların ifası sırasında işveren, iş veren personeli ve üçüncü şahısların çalışmalardan kaynaklı hasar ve zararlarının karşılanmasından dan sorumlu tutulduğu, iş verenin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı AB Yatıramlar Dairesi Başkanlığı olduğu, daha sonra bu işin imalat kapsamından çıkarıldığı dolayısı ile davalı ...'a fiilen sağlanan bir yarar bulunmadığı belirlenmekle bu davalının da davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilerek dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE; 7.797,89 TL 'nin 30/03/2016 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Diğer davalılar aleyhine açılan davanın PASİF HUSUMET EHLİYETİ YOKLUĞUNDAN -USULDEN AYRI AYRI REDDİNE,
3-Alınması gerekli 532,67 TL harçtan peşin alınan 200,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 332,40 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş ve ...-Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü'ne verilmesine,
6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 3.928,83 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş 'ye verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı ile 200,27 TL peşin harcın davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 1.045,00 TL bilirkişi ücreti ve 804,60 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.849,60 TL yargılama giderinden davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 1.229,90 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
9-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.14/06/2022
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı