T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/652 Esas
KARAR NO : 2025/952
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/11/2021
KARAR TARİHİ : 29/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı şirket tarafından müvekkil davacı keşideci ... Tic. A.Ş, ile davacı aval veren ... hakkında .... tarih ... seri numaralı ... TL bedelli çekin dayanarak gösterilerek, Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... E sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, takip konusu yapılan çekin kambiyo vasfi taşımamakla birlikte çek bedeli karşılığında müvekkil davacıların davalıya borcunun bulunmadığını, Müvekkil davacı şirket ile davalı firma arasında ki alış verişten kaynaklı olarak
... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL
... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL
... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL
... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL
... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL bedelli çeklerin keşide edilerek davalı şirkete verildiğini, taraflar arasında imzalanan protokol belirtilen çeklerin iadesi şartıyla ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin ... tarihinde davalıya teslim edildiğini, ancak imzalan protokol gereğince iade edilmesi gereken çeklerin, muhatap bankaya ibraz edildiğini, şarta bağlı verilen çekin de davacı şirkete iade edilmeyerek imzalanan protokol şartlarına uyulmadığını, Antalya Genel İcra Dairesi ... /... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz takibi başlatılan icra takibinin iptali için dava açıldığını, Antalya ... . İcra Mahkemesi” nin ... / ... Esas ve .... / Karar Sayılı ilamı ile dava konusu çekin, TTK 776/1-b maddesi gereğince kayıtsız şartsız bir para borcunu ödemeyi ihtiva etmediği, zira protokole bağlı olarak düzenlendiğinden kambiyo vasfı bulunmadığı gerekçesi ile takibin iptaline karar verildiğini, dava konusu çekin tesliminden sonra davalı şirket ile alış veriş yapılmadığını, iş bu çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı müvekkilinin yerleşim yerinin ... / ... olduğunu, davanın Vezirköprü Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) açılması gerektiğini, bu nedenle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, davalı müvekkili tarafından davalı şirket hakkında başlatılan İcra takibinin dayanağı çekin müvekkilinin davalının davacıdan olan alacağının karşılığı keşide edildiğini, icra takibi dayanağı çekin kayıtsız ve şartsız borç içeriğinin izaha gerek duyulmayacak kadar açık olduğunun, taraflar arasında yapılan yazışmalar ile sabit olduğunu davacı tarafından imzaya itiraz edilmediğini, davacı tarafın müvekkil şirkete borçlu olduğunu, davacı tarafından kötü niyetli olarak dava açıldığı dikkate alındığında alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davacı borçludan alınarak müvekkile verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... /.... E sayılı icra dosyasının tetkikinden: Alacaklı ... A.Ş vekili tarafından borçlular ... .... Tic A.Ş, ... ... l tdd Şti, ... ... aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının borçlu olunmadığı iddia olunan çek olduğu anlaşılmıştır.
Mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
"Davaya konu ... .-TL çekin ... teslim ve kayıt tarihinden sonra her hangi bir ticari hareket olmadığı, Davacı şirketin ... tarihi itibariyle ... .-TL. tutarında davalı şirkete borcu olduğu,
Davacının ticari defterlerine göre verilen ... TL. lık çeklerin davacı tarafından ... .-TL tutarında kısmın mal ve hizmet olarak karşılığının alındığı, (... -... ) — ... .-TL tutarındaki kısmın ise mal ve hizmet olarak karşılığının olmadığı" sonucuna varılmıştır.
Mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
"1- Davalı şirketin 2018 ve 2019 yıllarında E - Defter mükellefi olduğu, ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelerine uygun olarak yapıldığı, ticari defterlere yapılan kayıtların, ilgili kanun ve yönetmeliklerde belirtilen usul ve esaslara uygun yapıldığı, ticari defterlerin birbirine uyumlu ve doğrular nitelikte olduğu,
2 - Davacı şirketin, davalı şirketten yapmış olduğu mal veya hizmet karşılığı borcuna karşılık keşide ederek davalı şirkete vermiş olduğu ... TL, ... TL, ... TL, ... TL ve ... TL bedelli 5 adet çekin, davalı şirketin ticari defterlerinde davacının cari hesabına alacak kayıt edildiği, bu çeklerin ödenmemesi yada taraflar arasında yapılan mutabakat ile davacının cari hesabına borç kaydedildiği, bu çeklerin ödemesine ait 2018 ve 2019 ticari defterlerde herhangi bir kayıt bulunmadığı,
3 - Davacı şirketin keşide ederek davalı şirkete vermiş olduğu dava konusu ... TL bedelli çekin, toplamı ... TL olan 5 adet çekin karşılığında davalı şirkete verildiği, bu çekinde ödendiğine ilişkin herhangi bir ticari defter kaydının bulunmadığı, iş bu ... bedelli çekin davacının davalı nezdindeki cari hesabına borç kayıt edildiği, davacı şirketin cari hesabının çek iadesinden önce ... TL alacak bakiyesinin bulunması nedeniyle, davalının alacağının ... TL olacağı,
4 - Davalı şirketin, davacı şirketten ... takip tarihi itibarıyla -... TL asıl, ... ile ... tarihleri arası için ... TL işlemiş faizi ile birlikte, takip tarihi itibarıyla ... TL alacaklı olduğu,
5 - Tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin hukuki değerlendirme Sayın Mahkeme'nin takdirinde olmak üzere, davalı şirketin ticari defter ve belgelerine göre, dava konusu ... TL çekin, davacının davalıdan yapmış olduğu ticari mal ve hizmet alımından kaynaklı borcuna karşılık keşide ederek davalıya vermiş olduğu toplam ... TL bedeli 5 adet çekin ödenmemesi nedeniyle verildiği, bu kapsamda dava konusu ... TL çekin niteliğinin aval yada teminat olarak verilmiş olmayacağı" sonucuna varılmıştır.
Antalya .. . Ve ... . İcra Hukuk Mahkemelerine, Bakırköy ... . İcra Hukuk Mahkemesine, Antalya CBS'ye ve Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği görülmüştür.
Antalya ... . ATM'nin ... /... esas, ... /... karar sayılı ilamının, Antalya Bam ... . HD'nin ... /... esas, ... /... karar sayılı istinafın esastan reddine dair ilamı üzerine ... tarihinde kesinleştiği, kesinleşen bu ilamın gerekçesinin ''Dava konusu somut olayda, her ne kadar ... tarihli belgenin aslı ibraz edilmemiş ise de; davalı tarafça bu belgenin düzenlenip daha sonra iptal edilmiş, ancak buna ilişkin delil ibraz edilmemiştir. Belgede imzası bulunan ... ... ' in şirket temsilcisi olmadığı, ancak davalı şirketin sigortalı çalışanı olduğu ve pazarlamacı sıfatı ile sigortada kaydının bulunduğu anlaşılmıştır. Tarafların incelenen ticari defter ve belgelerine göre davacının davalıya ... TL tutarında borçlu olduğu, ancak bunun karşılığında ... TL bedelli çek ile dava konusu ve birleşen dava konusu çekler dahil toplam ... TL'lik çekin davalıya teslim edildiği, davacı tarafından teslim edilen bu çeklerin .... TL tutarındaki karşılığının mal ve hizmet olarak alındığı, kalan kısmın ise alınmadığı görülmüştür. Mahkememizce davalı tarafın cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığı, davacı tarafça ibraz edilen protokolün sonradan iptal edildiği ve borcun yenilenmesinin söz konusu olmadığı iddialarına ilişkin olarak ispat yükünün kendisinde olduğu dikkate alınarak yemin deliline dayanıp dayanmadığı, davacıya yemin teklifinde bulunup bulunmadığı hususunda beyanda bulunmak ve yemin metnini ibraz etmek üzere duruşma zabtının tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde bu hususta beyanda bulunmadığı takdirde yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına;duruşma zabtının davalı vekiline uyap sistem üzerinden elektronik tebligat yoluyla tebliğine karar verildiği, ... tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin beyan dilekçesini dosyamıza ibraz ederek yemin deliline dayanmadıklarını bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı, yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihatlar birlikte değerlendirildiğinde: Her ne kadar ... tarihli belgede belirtilen ... TL bedelli çekin davacı tarafça borcun yenilenmesi karşılığı verilmediği, belge aslının düzenlendikten sonra iptal edildiği, ancak kötü niyetli olarak davacının belgenin suretini elinde bulundurarak dava açtığı iddia edilmiş ise de; bilirkişi raporu ile davacının davalıya ... TL tutarında borçlu olduğu hususu, davalı tarafça dava konusu çeklerin alındığı ve protokolün düzenlendiğinin kabul edildiği, buna karşın aksinin yani belgenin borcun yenilenmesine karşılık düzenlenmediği, protokolün iptal edildiği hususlarının yemin deliline dayanılmış olmasına rağmen ispatlanamadığı görülmekle açıklanan gerekçelerle asıl dava ve birleşen dosya yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.'' şeklinde olduğu görülmüştür.
Yasal Düzenleme, deliller ve tespitler ışığında, tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davanın, davacıların keşidecisi ve avali oldukları ... tarihli ... seri numaralı ... TL bedelli çek yönünden borçlu olmadıklarının tespitine dair menfi tespit davası olduğu, dava konusu çekin çek alacaklısı tarafından Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... esas sayılı dosyasında takibe koyulduğu anlaşılmıştır.
Davacıların, borçlu olmadıkları iddiasının taraflar arasında düzenlenen protokole dayandığı anlaşılmıştır. Protokole göre; keşide edilerek davalıya verilen ... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL,... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL,... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL,... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL,... keşide tarihli ... seri numaralı ... TL bedelli çeklerin davacıya iade edilmesi koşuluyla ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin ... tarihinde davalıya teslim edildiği anlaşılmaktadır.
Davacılar her ne kadar protokole uyulmaması nedeniyle hükümsüz kaldıklarını iddia ettikleri ... TL bedelli çek yönünden borçlu olmadıklarının tespitini ve çek teslim tarihi dikkate alındığında davalı tarafça hizmet verilip verilmediğinin tespitini talep etmişler ise de yukarıda gerekçesi alıntılanan Antalya ... . ATM'nin kesinleşmiş ilamına göre zaten davamız konusu çekin borcun yenilenmesi müessesesi kapsamında protokolde davacıya iade edilmesi kararlaştırılan çeklere karşılık verildiğinin kabul edildiği ve davacıya iade edilmesi kararlaştırılan çekler yönünden davacıların borçlu olunmadığının tespitine karar verildiği, davacıların borcun yenilenmesi kapsamında vadelerini öteleme mahiyetinde vermiş olduğu ... TL çek nedeniyle borçlu olmadıklarının ve çek teslim tarihi gözetildiğinde hizmet almadıkları iddiasının yersiz olduğu anlaşılmakla açılan davanın reddine, davalı aleyhine mahkememizce bir tedbir kararı verilmediğinden davalı kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli ... TL harcın, peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın istek halinde davacılara iadesine,
4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
5-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacılara iadesine
7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.29/12/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza