T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/713 Esas
KARAR NO: 2022/80
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 24/11/2021
KARAR TARİHİ: 25/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı ..., hasta bakımı, muayene, ameliyat ve benzeri servis hizmetlerinin sağlanması konularında faaliyet gösteren ve sermayesi 48.880.000-TL olan sağlık alanında hizmet verme amacıyla kurulmuş olan bir şirket olduğunu, müvekkili ... Ltd. Şti.'nin de davalı şirkette toplam itibari değeri 8.639.481 TL hisseye sahip olduğunu, müvekkilinin davalı şirkette pay sahibi olması nedeniyle davalı şirketin 25 Eylül 2021 günü saat 10.00da gerçekleştirilen 2020 Faaliyet Yılına İlişkin Olağan Genel Kurul Toplantısından önce, şirket Yönetim Kurulu Başkanlığınca gündem maddeleri oluşturularak müvekkiline toplantıya çağrı kağıdı gönderildiğini, çağrı ekinde gündeme ilişkin hiçbir bilgi ve belge gönderilmediğini, söz konusu çağrı kâğıdında sadece 2020 hesap yılına ait finansal tabloların, bilançoların, gelir tablosunun ve yönetim faaliyet raporlarının toplantı tarihinden 15 (onbeş) gün öncesinden itibaren şirket merkezinde ortakların incelenmesine hazır bulundurulacağının belirtildiğini, ancak kayıtların detaylı incelenmesi gerekliliği göz önüne alındığında, müvekkilinin bilgi alma veya inceleme hakkının kısıtlanmış olduğu, sadece genel geçer ifadelerle bu yönde bildirimde bulunulduğunu, Beyoğlu ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları İle Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkında Yönetmelik" gereği müvekkiline iletilmesi gereken 2020 hesap yılına ait finansal tablolar, bilançolar, gelir tablosu ve yönetim faaliyet raporları ile Yönetmelik gereği "konsolide finansal tabloları, denetleme raporu ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisi" nin de müvekkile incelenmek üzere teslim edilmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, davalı yanın anılan ihtarnamede talep olunan yasa gereği verilmesi gerekli bilgileri vermeyerek, müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkını keyfi tutumla kısıtladığını, müvekkilinin ise genel kurul öncesi bilgi alma ve inceleme haklarını kullanmak için azami çaba sarf etmiş olup, davalı şirket yönetim kuruluna ihtar gönderdiğini, ancak buna karşın yeterli cevap alamadığını,, ihtarname ile talep ettiğimiz belgelerin incelenmek üzere teslim alınması için şirket merkezine de gidildiğini, davalı yanca bu belgelerin verilmediğini, selirli olayların açıklanması amacıyla 25.09.2021 tarihli Genel Kurulda Özel Denetçi tayini için müvekkili tarafından olumlu oy kullanılması suretiyle Genel Kurulda Özel Denetçi tayini talep edildiğini, ancak bu talebin oy çokluğuyla reddi nedeniyle işbu dava ile TTK 438. vd madde hükümleri uyarınca özel denetçi tayin edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının 2014 yılında şirket ortağı olduğunu, 2021 yılı Eylül ayında yapılan genel kurula kadar yönetim kurulu üyesi olarak görev aldığını, şirketin içinde aktif bir insan olup şirket kayıtlarını inceleme imkanı bulunduğunu, yönetim kurulu başkanının ... olduğunu, davacının bugüne kadar şirketten isteyip de incelemediği herhangi bir belge de olmadığını, bu yönde kendilerine gönderilmiş bir ihtar da olmadığını, şirketin çift imza ile temsil edildiğini, şirket ortaklarının ve muhasebecisinin de bulunduğu bir telefon mesajlaşma grubunda sürekli mali işlerle ilgili bilgi akışı sağlandığını, davacının istediği belgelerin de genel kuruldan önce kendilerine imza karşılığı teslim edildiğini, ayrıca zaten şirketin Kanun gereği bağımsız denetime tabi olduğunu, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve davalı şirketin ticaret sicil kayıtları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Dava, limited şirket pay sahibinin şirkete özel denetçi atanması talebine ilişkindir.
TTK. 635 maddesi açık hükmü uyarınca, 397. maddenin beşinci ve altıncı fıkraları dışında kalan, Anonim şirketin denetçiye, denetime ve özel denetime ilişkin hükümleri limited şirketler hakkında da uygulanması gerektiğinden hareketle yapılan değerlendirme de;
Bilgi alma ve inceleme hakkı başlıklı TTK 437. Maddesinde"(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." denilmektedir.
Özel denetim isteme hakkı genel kurulun kabulü başlıklı TTK 438. Maddesinde "(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.(2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir." denilmektedir.
Genel kurulun reddi başlıklı TTK 439. Maddesinde "(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır." denilmektedir.
Denetçi isteminin kabul edilebilmesi için TTK 438. Maddesine göre daha önceden bilgi alma ve/veya inceleme hakkının kullanılmış olması gerekmektedir.
Bilgi alma ve inceleme hakkı TTK 437. Maddesinde düzenlenmiş olup bilgi alma hakkının genel kurulda kullanılması gerekmektedir. TTK 437/5 nolu fıkrada bilgi alma veya inceleme hakkı cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibinin reddi izleyen 10 gün içeresinde diğer hallerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret mahkemesine başvurulabileceği yer almakta olup başvurunun basit yargılama usulüne göre inceleneceği mahkeme kararı ile bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatının ve şeklinin yer alacağının düzenlendiği görülmektedir. TTK 437/5'e göre dava açıldığında talep şartları yerinde ise mahkemece verilecek kararda davacıya yanında götüreceği mali müşavir bilirkişi ya da teknik bilirkişiler vasıtasıyla şirket merkezinde gerektiği kadar süre verilerek evrak asıllarını inceleme ve şirket sırrı değil ise bazı belgelerden örnek almasına izin verilmekte olup bu yol atlanarak TTK 438. Maddesine müracaat edildiği görülmüştür.
Davacı tarafça genel kurulda bilgi alma hakkı kullanılmış olup davalı tarafça bir kısım hususlarda bilgi verildiği ancak davacı taraf verilen bilginin yeterli olmadığını bazı konularda ise bilgi verilmediğini iddia etmektedir. TTK 437/5 maddesine göre bilgi alma talebi reddedilen ya da yeteri kadar bilgi verilmeyen davacının bilgi alma hakkını kullanmak için dava açması gerekmektedir. Açılan dava sonucunda da elde edilen bilginin yeterli olmadığı iddiasında ise bu defa TTK 438. Maddesine göre denetçi tayini istenmesi mümkündür ancak davacı TTK 437/5 maddesindeki koşulu yerine getirmeden iş bu davayı açmıştır. Pay sahibinin bilgi alma hakkının bittiği yerde özel denetçilerin görevinin başlaması gerekmektedir. Bilgi alma hakkına ilişkin TTK 437.maddesinde düzenlenen hususların tamamı yerine getirilmeden TTK 438. Maddede düzenlenen denetçi tayininin talep edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın, peşin alınan 59,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T. uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı MİKTAR İTİBARİYLE TTK 440/2. MADDESİ UYARINCA KESİN OLARAK oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, anlatıldı.25/01/2022
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı