T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/213 Esas
KARAR NO: 2022/987
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/10/2021
KARAR TARİHİ: 09/12/2022
Elazığı 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E, ... K sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dosya yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılamaları sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil tarafından davalı şirkete verilen; ... Bankası A.Ş... ... Şubesi 30.10.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.10.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.11.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.11.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.12.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.12.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.01.2022 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.01.2022 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli çeklerin taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından müvekkiline teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiğini, ancak davalı şirketin ürünleri müvekkiline etmediğini; bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden müvekkili şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığını, çeklerin karşılıksız kaldığının tespiti ile çeklerin iptaline karar verilmesini, çekler hakkında ödeme yasağı konulması ve çekler hakkında icra takibine konu yapılmaması adına ihtiyati tedbir kararı verilmesini, sonuç olarak davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Antalya Ticaret Sicili Müdürlüğü' ne kayıtlı ve Antalya' da faaliyet gösteren bir firma olduğunu, yetkili mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ayrıca davaya konu sözleşmede de Antalya Mahkemeleri yetkili kılınmış olmasından dolayı yetkisizlik kararı verilmesini, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile açılmış olan Konkordato dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiş, davacının menfi tespit davası açarak borçlu olmadığının tespitini isterken aslında müvekkili şirkete zaten borçlu olmayıp alacaklı olduğunu, konkordato dosyasına bu konuda gerekli beyanlarını sunduklarını, davacının yapması gerekenin konkordato dosyasına alacak kaydı yaptırmak olduğunu, kendisinin alacaklı olup menfi tespit davası açmasına usulen gerek bulunmadığını, prensip olarak konkordato mühleti içinde de takas hakkının kullanılabileceğini, bununla birlikte takas hakkının kullanımının bir takım sınırlamalara tâbi tutulduğunu, İİK m. 294, III uyarınca takas hakkının konkordato mühleti içinde kullanılması İİK m. 200 ve 201 nci maddelerdeki koşullar çerçevesinde mümkün olduğu belirtilerek iflâsta takasa ilişkin hükümlere yollama yapıldığını, söz konusu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilân edildiği tarihihn (İİK m. 288) esas alınacağını, bu itibarla, alacaklının, geçici mühletin ilânından sonra kendisine mühlet verilen borçlunun alacaklısı olursa ya da alacaklı geçici mühletin ilânı tarihinden sonra borçlu sıfatını iktisap ederse ve alacaklının alacağı hamiline yazılı bir senetten doğmaktaysa takas yapılamayacağını, İİK m. 294, VII hükmü ile "konkordato açısından da benzer bir hüküm sevk edildiğini, buna göre, konusu para olmayan alacaklar, alacaklı tarafından, ona eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir" hükmü yer aldığını, dolayısıyla geçici mühletin verilmesi ile müvekkili şirketin davacı tarafa ürün teslimine ilişkin bir borcu var ise de para alacağına dönüştüğünü, davanın zamansız açıldığını bildirmiştir.
Elazığı 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davalının yetkisizlik itirazı kabul edilerek ... E, ... K sayılı yetkisizlik kararı ile dosya Mahkememize gönderilmiştir.
Dava İİK 72/2.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davası olmakla, davaya konu çeklerin 08.06.2021 tarihli tahsilat makbuzu ile taraflar ( davalı ve davacıların oluşturduğu ...-... Yapı ...Ltd.Şti iş ortaklığı) arasında imzalanan Uşak 30 Yataklı Devlet Hastanesi ... işinin satış ve montaj sözleşmesi uyarınca ödeme amaçlı davalıya teslim edildiği, davalının 29.09.2021 tarihli yazı ile ekonomik şartlardan dolayı işi yapamayacağını, sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini davalıya bildirdiği, çeklerin davacıya iade edilmediği taraflar arasında ihtilafsızdır.
Çeklerin tamamında keşideci ... Yapı..Ltd.Şti olup çeklerin ...-... Yapı Ltd.Şti iş ortaklığı lehine düzenlendiği ve çek lehtarınca ciro edilerek davalı şirkete verildikleri tespit edilmiştir.
İş ortaklığının tüzel kişiliği bulunmadığından; davanın doğru olarak iş ortaklığını oluşturan gerçek ve tüzel kişi şirket tarafından birlikte açıldığı belirlenmiştir.
Davalının savunmasında geçen Mahkememiz ... E-... K sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden temin edilerek dosya içerisine alınmış, tetkikinden; davalı şirket tarafından 28.09.2021 tarihinde adi konkordato talebi ile açılan davanın 25.02.2022 tarihli karar ile reddedildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu çeklerden ...-...-... seri nolu çeklerin davadan sonra icra takibine konu edildiği, ... nolu çek için Elazığ İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyasında yapılan icra takibinde tahsilat bulunmadığı, diğer iki çekin takibe konu edildiği Elazığ İcra Müdürlüğü ... Esas ( kapatılan 3. İcra ... E) ve Elazığ İcra Müdürlüğü ... Esas (kapatılan 3. İcra ... E) sayılı dosyalarında ise yine her hangi bir tahsilat yapılmadığı, bu iki takip dosyasının feragat nedeniyle kapatıldığı gelen müzekkere cevapları ile belirlenmiştir.
Yine davaya konu diğer çeklerin davacı yanca icra takibine konu olmaksızın haricen ödendiği dava tarafından dosyaya sunulan banka dekontlarından anlaşılmıştır.
Sonuç olarak davaya konu çeklerin; davalı yanca sözleşmenin feshedilmesi ve çek bedelleri karşılığı teslim edilmesi gereken malların tesliminin ve montajının yapılmaması nedeniyle bedelsiz kaldığı, icra takibine konu edilen çekler için icra tehdidi altında yapılan bir ödeme bulunmadığı, dolayısı ile bu çekler yönünden davanın İİK 72/6.maddesi uyarınca istirdat davasına dönüşmediği anlaşılmakla, İİK 72/2 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
2-... Bankası A.Ş... ... Şubesi 30.10.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.10.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.11.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.11.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.12.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.12.2021 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.01.2022 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL Bedelli Çek, ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi 30.01.2022 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 147.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacıların davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3-Davacılar tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı ile 20.083,14 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Alınması gerekli 80.332,56 TL harçtan peşin alınan 20.083,14 TL harcın mahsubu ile bakiye 60.249,42 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
5-Davacılar tarafından yapılan 591,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 142.080,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
Dair, davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 09/12/2022
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı