T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/238 Esas
KARAR NO: 2022/327
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 27/04/2021
KARAR TARİHİ: 04/04/2022
Korkuteli 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verdiği 23/11/2021 tarih ve ...esas, ... karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dosya 2022/238 esas sırasına kaydedilerek;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Korkuteli 1.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla verilen 23/11/2021 tarih ve ... esas, ... kr. Sayılı kararı ile;
" Mahkememize açılan tazminat davasının 6335 sayılı Türk Ticaret Kanunun ile Türk Ticaret Kanununu yürürlüğü ve uygulama şekli hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5/1 maddesinde aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir. Buna göre Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki hukuki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava ticari dava olup Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanı içerisinde kalmaktadır. Göreve ilişkin düzenlemeler 6100 sayılı Kanunun 1. Maddesi uyarınca kamu düzenine iliskin olup re'sen dikkate alındığından HSK Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih 608 sayılı kararı ile Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ili Mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) olarak belirlendiği, iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, HSK Genel Kurulu'nun bu kararı kapsamında mahkememizin ticaret mahkemesi sıfatının kalmadığı, böylelikle Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyete geçirilmesi sebebiyle mahkememizde halen derdest olup Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına giren davaların Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrinin gerektiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2021/1672 Esas 2021/1483 Karar sayılı 07/10/2021 tarihle ilamında da "davanın açıldığı tarihte ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla davada görevli olduğu, bu görevinin Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı nedeniyle sona erdiği, bu durumda davanın açıldığı tarihte görevli olan sonradan görevi sona eren mahkemece verilen kararın esasen devir kararı olduğu, kararda aktarma, devretme, görevsizlik gibi farklı isimlendirmelerin sonucu değiştirmeyeceği dairemizce değerlendirilmiştir." denilmekle yargı yerinin il merkezi olarak kararlaştırıldığı, yine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 2021/886 Esas 2021/1403 Karar sayılı 06/10/2021 tarihli ilamında "Gölbaşı ilçesinde müstakil bir ticaret mahkemesi bulunmamakta olup HSK Genel Kurulu'nun 07/07/2021 T. ve 608 sayılı kararı ile Ankara asliye ticaret mahkemesinin yargı çevresi Ankara ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir." denilmekle yargı yerinin dava açılış tarihine bakılmaksızın il merkezi olarak kararlaştırıldığı, devrin görevsizlik kararı niteliği olmadığı anlaşılmakla (Yargıtay 23. HD. 2016/4923 E. 2019/937 K.) iş bu kararın kesinleşmesi beklenilmeksizin Antalya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrine ve gönderilmesine kesin olarak karar verilerek dosya Mahkememize gönderilmiştir.
Davanın açıldığı tarih itibariyle Korkuteli ilçesinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayıp, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Korkuteli 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olduğu ve bu tarih itibariyle mahkemenin Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde sayılan ticari dava niteliğindeki davayı görmekle görevli olduğu açıktır.
Ancak Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği ve bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği görülmektedir. Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun anılan kararında derdest dosyaların devredilip devredilmeyeceği hususunda herhangi bir düzenleme bulunmadığı görülmektedir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 Sayılı Kanun'un 1.maddesi ile değişik 5/3 maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.
Bir yerde asliye hukuk mahkemesinin, asliye ticaret mahkemesi sıfatı kullanarak ticari davaları görmekle görevli olabilmesi için bu yerde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmaması gerekir. Dava tarihinde Korkutelin' de ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmamakla birlikte dava tarihinden sonra Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesi nedeniyle Kumluca 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin kararın yürürlük tarihi olan 01.09.2021 tarihinden itibaren asliye ticaret mahkemesi sıfatını kullanabilmesi mümkün değildir.
Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu kararında mevcut davaların açıldığı tarihte görevli olan mahkeme tarafından görülmeye devam edilmesi hususunda bir düzenleme bulunmadığına göre Korkuteli 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin elinde mevcut derdest davada Asliye Ticaret mahkemesi sıfatını kullanarak davaya devam etmesinin mümkün olmadığı kabul edilmelidir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/11-10 esas, 2019/401 karar sayılı kararına dayanılarak yeni mahkeme kurulmasının derdest davalar yönünden önceki mahkemenin görevini ortadan kaldırmayacağı yönünde somut duruma ilişkin farklı bir görüş ileri sürülmüş ise de; anılan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına esas olan olayda her iki mahkeme de asliye hukuk mahkemesi olup, HSYK'nun Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerdeki iş bölümü kararı her iki mahkemenin de görevini değiştirmeyip, yalnızca iş bölümüne yönelik düzenleme olduğundan somut olayda uygulanamaz.
Öte yandan davanın açıldığı tarihte ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan Korkuteli 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla davada görevli olduğu, bu görevinin, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun, Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı nedeniyle sona erdiği değerlendirilmiştir.
Ayrıca somut duruma ilişkin yakın zamanda iki ayrı İstinaf mahkemesi tarafından da yukarıda belirtili gerekçelere uygun karar verilmiş olup, aşağıda belirtili ilamlar mahkememizce verilen kararı destekler mahiyettedir.
Bursa Bam 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/1672 Esas, 2021/1483 Karar sayılı 07/10/2021 tarihli ilamında; "Öte yandan davanın açıldığı tarihte ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan İnegöl 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla davada görevli olduğu, bu görevinin, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı nedeniyle sona erdiği, bu durumda davanın açıldığı tarihte görevli olan ve sonradan görevi sona eren mahkemece verilen kararın, esasen devir kararı olduğu, kararda aktarma, devretme, görevsizlik gibi farklı isimlendirmelerin sonucu değiştirmeyeceği dairemizce değerlendirilmiştir. "
Ankara BAM 23.Hukuk Dairesi'nin 2021/886 Esas, 2021/1403 Karar sayılı 07/10/2021 tarihli ilamında; "Gölbaşı İlçesinde müstakil bir ticaret mahkemesi bulunmamakta olup HSK Genel Kurulu'nun 07.07.2021 T. ve 608 sayılı kararı ile Ankara asliye ticaret mahkemesinin yargı çevresi Ankara ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Buna göre mahkemece, uyuşmazlığa bakmakla Ankara Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olması nedeniyle HMK'nın 114/(1)-c ve 115/(2). maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle anılan şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır."
Açıklanan tüm bu nedenlerle davanın Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı ve Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı uyarınca mahkememizin Ticaret Mahkemesi sıfatının kalmaması nedeniyle mahkememizin iş bu dava dosyasında görevli ve yetkili olmadığının TESPİTİ ile dosyanın görevli ve yetkili Antalya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" karar verildiği görülmüştür.
5235 sayılı yasanın Hukuk mahkemelerinin yargı çevresini düzenleyen 7.maddesi;
" Hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, bulundukları il merkezi ve ilçeler ile bunlara adlî yönden bağlanan ilçelerin idarî sınırlarıdır. (Ek cümle:22/7/2020-7251/55 md.) Ancak özel kanunlarla kurulanlar da dâhil olmak üzere, hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenebilir.
(Mülga ikinci fıkra:22/7/2020-7251/55 md.)
Coğrafî durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir hukuk mahkemesinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine, özel kanunlarında yargı çevresi belirtilmemiş olan hukuk mahkemelerinin yargı çevresinin belirlenmesine, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir.
" hükmünü içermektedir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun, yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, yargı çevresine ilişkin bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir.
Yargıtay'ın hukuk daireleri uygulamasında, "davanın açıldığı tarihteki" yetki sınırlarının esas alınması gerektiği (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2020 tarih 2020/488E. 2020/807K. sayılı kararı); yargılama devam ederken yargı çevrelerinin Hakimler Savcılar Kurulu kararı ile değiştirilmesi halinde dahi "davanın açıldığı ilk mahkemenin yetkisinin devam ettiği", yeni yargı çevresinin Hakimler Savcılar Kurulu Kararından "sonra açılan davalar" için uygulanması gerektiği (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 16/10/2014 tarih 2014/9664E. 2014/13521K. sayılı kararı); Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yetki çevresinin belirlenmesi kararında "derdest dosyaların devri ile ilgili herhangi bir ibare bulunmaması halinde ilk davanın açıldığı tarihteki yetkili mahkemenin yargı yetkisinin devam ettiği" (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2015 tarih 2015/1494E. 2015/5742K. sayılı kararı, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 30/11/2020 tarih 2020/9810E. 2020/10498K. sayılı kararı) yönündeki kararları istikrar kazanmış ilkeleridir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararında yargı çevresine ilişkin bu kararın açıkça "01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına" karar verilmiş olması, yargılama devam ederken yargı çevrelerinin Hâkimler Savcılar Kurulu kararı ile değiştirilmesi halinde dahi "davanın açıldığı ilk mahkemenin yetkisinin devam etmesi", yeni yargı çevresinin Hâkimler Savcılar Kurulu Kararında belirtilen tarihten "sonra açılan davalar" için uygulanması gerekmesi, kararda "derdest dosyaların devri ile ilgili herhangi bir ibare bulunmaması halinde ilk davanın açıldığı tarihteki yetkili mahkemenin yargı yetkisinin devam etmesi" ve "tabii hâkim ilkesi" nazara alındığında, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararında yargı çevresine ilişkin bu kararın 01/09/2021 tarihinden önce açılan davalara uygulanamayacağı, bu sebeple Korkuteli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava dilekçesinin HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle GÖREV yönünden USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmakla görevli mahkemenin Korkuteli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğuna,
3-Kararın istinaf kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, Mahkememiz ile Korkuteli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğundan, görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE,
4-Harç, yargılama gideri ve vekelat ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır