T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/276 Esas
KARAR NO: 2022/908
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 13/04/2022
KARAR TARİHİ: 15/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı kooperatifin ... numaralı üyesi iken ... tarihinde, ... sayılı GK toplantı kararı ile parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden çıkarıldığını, üyelikten çıkarılacağı ihtarı tebliğ olmadığından ödeme için kendisine verilen bir sürede olmadığını, müvekkilinin parasal borçlarının toplamının ... TL olduğunu, ... tarihli ihtarın hatalı şekilde müvekkilin gerçek olmayan adresinde kapıya asılmış olsa da... yevmiye numaralı ... tarihli ihtarın aynı adresten iade olduğunu, ... tarihli ortaklıktan çıkarılma kararı tebligatının gönderici kooperatife iade edilmiş olup, davalı kooperatif tarafından da sonrasında bir ihtarda bulunmamış olduğunu, kaldı ki müvekkil borçlarını ödemekte istekli ve gecikme faiziyle ödemeye hazır olduğunu, gerçek adresine yapılacak bir ihtarla tüm borçlarını kapatacak iken davalı kooperatif tarafından yanlış adrese, usule uygun olmayan tebligat ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı şekilde alınmış olan ortaklıktan çıkarılma kararı ile müvekkilinin ihraç edildiğini, ihraç kararının haksız olup iptali gerektiğini, sonuç olarak ortaklıktan çıkarılma yönünde genel kurul tarafından alınan kararın iptaline, ortaklık haklarının iadesine, mahkeme masrafları ile vekâlet ücretinin davalı kooperatife yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili kooperatife ... nolu üye olup üyeliği gereği Milli Emlak Tapu ve genel giderlere katılım için ödemesi gereken aidatı ödemediğini, bu doğrultuda ve kooperatif YK'nın ... tarihli kararı uyarınca davacının .../ ... / ... adresine Antalya ... Noterliğinin ... tarihinde ... yevmiye no'lu ihtarname çekildiğini, iş bu ihtarname ... tarihinde mahalle muhtarlığına tebliğ edilmiş ve haber kağıdı adresin dış kapısına yapıştırılmış olduğunu, davacının herhangi bir ödemede bulunmamış olması üzerine Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile Kooperatif ana sözleşmesinin ... Maddesine istinaden ... tarihli karar uyarınca Antalya ... Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye no'lu ile yapılan ... Ve ... tarih ... yevmiye no'lu ... İhtara rağmen herhangi bir ödeme yapmaması sebebiyle kooperatiften ihracına karar verildiğini, son olarak ... tarihli ... sayılı genel kurul toplantısı ile davacı hakkında kesin olarak kooperatiften ihraç yaptırımı uygulandığını, müvekkili kooperatifin davacıya karşı tüm bildirim yükümlülüklerini usulüne uygun şekilde yerine getirmiş olduğunu, müvekkil kooperatif tarafından davacıya yapılan tebligat adresinin davacının kendisinin kooperatife beyan ettiği adres olduğunu, genel kurulun yapıldığı ... tarihindeki genel kurul kararının ... tarihinde kesinleştiğini, 3 aylık hak düşürücü sürenin ... tarihinde dolduğunu, hak düşürücü süre geçirildikten sonra davanın açıldığını ve davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesini vekaleten talep ederek cevap ve savunmada bulunmuştur.
Davalı kooperatife ait kayıtlar Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden temin edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememiz ... tarihli ara kararı uyarınca düzenlenen,
Mali müşavir bilirkişi ... ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
"1-Davacının ihtarnamenin tebliğ edildiği adresler dışında kooperatife bildirmiş olduğu başkaca bir adres bulunmadığı, tebligat şerhlerine göre tebligatların İADE olarak geldiği, ... tarih ... sayılı GK kararı ile ortaklıktan çıkarıldığı şeklinde ihtarnamenin ... tarihinde 'muhatabın adreste tanınmıyor' notu ile İADE olarak geldiği, ve 3 aylık hak düşürücü sürelerin işlemesinin davanın açıldığı tarihin ... tarihli olduğundan hukuki nitelendirmelerin takdirinin sayın mahkemeniz nezdinde olduğu,
2-Davacının, Yargıtay 23. HD emsal kararları doğrultusunda; aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderildiği, ve 1 nci ihtarın 'adres muhatabın vermiş adresi olup evrak ilgili mahalle muhtarlığına tebliğ edilerek 2 nolu haber kağıdı yazılarak adresin dış kapısına yapıştırıldığı' 2 nci ihtarın ise; 'Muhatabın tanınmadığı, bu nedenle mercine ... tarihinde İADE edildiği, şeklinde tebliğ edildiği, hukuki nitelendirme ve takdirin sayın mahkemede olduğu,
3-Davalı Kooperatifin ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerdiği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 30 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verildiği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin 'ortaklıktan İhracı' olduğu,
4-Davalı Kooperatifin ödenmesi istenen borcun neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtildiği, (Kooperatife Milli Emlak Tapu için ve genel giderlere katılım için öngörülen aidatlarını ödemeyenler), olarak belirtildiği,
5-Davalı Kooperatifin ihtarlarda istenen borcun ihtarnamelerin gönderildiği tarihlerde ki ticari defterler de gösterilen bakiye alacak üye aidat miktarı ile uyumlu olmadığı, ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının hesaplanmasına esas alınması gereken temerrüt faiz oranının hesaplanmasının ihtarnamede gösterilmediği, ve ticari defterlerde temerrüt faizine ilişkin tahakkuk kaydının yer almadığı, ihtarnamelerde belirtilen faiz miktarının da ticari defterlerde yer almadığı / ticari defterler ile uyumsuz olduğu " sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, K.K 16.maddesi uyarınca davalı Kooperatif genel kurulunca davacının üyelikten ihracına ilişkin ... tarihli genel kurul kararın iptaline ilişkin olarak açılmıştır.
Davacıya ihraç kararının tebliğine ilişkin ... tarihli noter tebligat evrakının gönderilen adresten ... tarihinde iade geldiği, İstanbul BAM ...HD ... E-... K, ... E-... K , İzmir BAM ...HD ... E-... K, Antalya BAM ...HD ... E-... K sayılı ve Yargıtay ... HD ... E-... K sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere; davalı kooperatifçe ihraç kararının, kooperatife bildirilen adreste tebliğ edilememesi üzerine Tebligat Kanunu ve Tüzük hükümlerine göre resmi ve hususi müessese ve dairelerden ve zabıta vasıtasıyla adres araştırması yaptırmak ve sonucuna göre ilanen tebligat yapılması için Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat yapmak yetkisine sahip olanlardan biri olan yetkili noterlikten ihraç kararının tebliğinin istenebileceği halde bu yönde girişimde bulunulmadığı, yine yerleşik yargısal içtihatlara göre, genel kurul ihraç kararının tebliğinin noter aracılığı ile yapılmasının yasal zorunluluk olmadığı, ancak tebliğ edildiğinin ispatı gerektiği, somut olayda davacıya bu kararın tebliğ edildiğine dair delil sunulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davanın K.K 16.maddesinde belirtilen 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı kabul edilerek davanın esası hakkında yargılama yapılmıştır.
Davacının kooperatife karşı olan mali yükümlülüklerini yerine getirmedikleri gerekçesi ile K.K 27.maddesine dayanılarak kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği tespit edilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı Kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda Yargıtay 23.HD emsal kararları doğrultusunda; Mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının, ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının hesaplanmasına esas alınması gereken temerrüt faizi oranı bakımından gerektiğinde bilirkişiden gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli bir rapor alınması, ihtarnamelerde gerçek borçtan fazla bir borcun ödenmesinin istenilip istenilmediği, ihtarnamelerde ödenmesi istenen borç miktarı ile gerçek borç miktarı arasında fahiş bir fark olup olmadığı, diğer anlatımla ihraç kararının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanıp dayanmadığı belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Toplanan deliller ve tüm dosya mündericatına göre;
Davacıya 1. İhtarnamede ... tarihine kadar aidat borcunun ... TL olduğunun ihtar edilerek bir aylık ödeme süresi tanındığı, evrakın mahalle muhtarlığına teslim edildiği, 2 nolu haber kağıdının adres kapısına yapıştırıldığı, 2. İhtarnamede ... tarihine kadar aidat borcunun ... TL, noter masrafları ve gecikme faizi ... TL olmak üzere toplam borcun ... TL olduğunun ihtar edilerek bir aylık ödeme süresi tanındığı, ihtarname evrakının adreste tanınmadığından bahisle iade geldiği, bu evrakın tekrar tebliği çıkarılmadığı, dosyaya alınan bilirkişi raporuna göre kooperatif kayıtlarına göre 1. Ve 2. İhtarname tarihlerinde davacının kooperatif aidat borcunun ... TL olduğu,
Yargıtay 23.HD emsal kararlarında parasal yükümlülüğü yerine getirmeyen üyelere çekilen ihtarlarda belirtilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir fark bulunmaması şartının arandığı, bu nedenle ihraç kararlarının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanmadığı, bunun yanında 2. İhtarnamenin usulüne uygun tebliğ edilmediği gibi 1. ve 2. ihtarnamelerde gösterilen borç miktarının her hangi bir açıklama yapılmaksızın farklı gösterildiği, 2.ihtarnamede istenilen gösterilen alacakların açık ve anlaşılabilir olarak belirtilmediği, sonuç olarak davacının davalı kooperatiften ihracına ilişkin kararın Kooperatifler Kanunu'nun 16 ve 27 maddeleri ile, Kooperatif Anasözleşmesinin 14. Maddesine aykırı olarak alındığı belirlenmekle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; davacının kooperatiften ihraç edilmesine ilişkin ... tarihli davalı kooperatif genel kurulunda alınan (...) no'lu kararın davacı yönünden İPTALİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin ve ... TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.15/11/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır