T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/519 Esas
KARAR NO: 2023/252
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 01/08/2022
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı kooperatif üyesiyken kooperatif yönetiminden kaynaklı sebeplerle üyelikten istifa ettiğini, davalının uhdesinde bulunan ... TL giriş aidatı ile sonradan yatırdığı 20.000,00 TL olmak üzere toplamda ... TL nin iadesi gerektiğini, bu nedenle yapılan takibe davacının itirazının haksız olduğunu beyanla davalının takibe itirazının iptalini, asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
YANIT:
Davalı vekili cevap ve karşı davalı dilekçesinde özetle; öncelikle davacının kooperatife değil dava dışı ...' nun şahsi hesabına ödeme yapmış olması sebebiyle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini, esas yönünden ise kooperatifin klasik kooperatiflerden farklılık arz eden Sui Generis yapıda bir kooperatif olduğunu, proje kredisi adı altında kredi kullanılan bankaya ödeme yapılması gerektiğini, davalı kooperatifin ... Bankasından kredi kullandığını, üyelerinde aval sıfatıyla borcun yükümlülüğü altına girdiğini, ... tarihli Genel Kurul kararında kredi yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyelere yönelik faiz ve masraf giderlerinden ödemedikleri tutarla sorumlu olacaklarına dair karar alındığını, davacının kredi yükümlülüklerini yerine getireceği inancıyla üye kaydı yapıldığı halde yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden ötürü kooperatifin zarara uğradığını, bu zarara sebebiyet verdikten sonra ortaklıktan istifa hakkını kullanmasının dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, mahkemenin davacının alacağı bulunduğu kanaatine vardığı takdirde davacının vermiş olduğu zarar hesaplanarak takas mahsup talebinde bulunduklarını beyan etmiştir.
Davalı karşı dava dilekçesinde ise; Kooperatife karşı mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacıdan fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL tazminatın tahsilini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Kooperatif kayıtları, davaya konu icra dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava kooperatif üyeliğinden istifa eden davacının açmış olduğu alacak davası, karşı dava mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen eski üyeye karşı açılan tazminat davasıdır.
Öncelikle davalının husumet itirazı ele alınmış, davanın itirazın iptali davası olup borçlusunun ise davalı olduğu anlaşıldığından savunmaya itibar edilmemiştir. Kaldı ki davalı kooperatif davacının üyelik bedeli olarak dava dışı 3. Kişiye ödediği bedeli ödemekle yükümlü olmasa da o üyelik için uhdesinde kalan tüm aidatları ve ödemeleri iade etmekle yükümlüdür. Bu iadenin ne şekilde yapılacağı Kooperatif Kanunu 17/1. maddesi ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 15/1 ve 2. Maddesi, kooperatif ayrılan ortağın ödemiş olduğu aidatın, eski ortağa ne şekilde iade edeceği belirlenmiştir. Bu maddeler birlikte değerlendirildiğinde ayrılma payı ortağın ayrıldığı yılın bilançosuna göre hesaplanmalıdır. Bilanço genel kurulda kesinleştikten sonra eski ortağın iade alacağı bir ay içinde geri verilir. Somut olayda davacının ... tarihinde istifa ettiği 2017 yılı bilançosunun 01/04/2018 tarihinde genel kurulda kabul edildiği, bu tarihe kanunda belirlenen bir aylık süre eklendiğinde kooperatifin davacıya yaptığı ödemeleri en geç 01/05/2018 tarihinde iade etmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bilirkişice anlatılanlara göre olaya, mevzuata, yerleşik içtihatlara uygun, denetime elverişli şekilde hazırlanan rapor hükme esas alınmıştır. Davacı ... TL üzerinden takip yapmış olduğundan asıl alacak ... TL olarak hesaplansa dahi taleple bağlılık gereği ... TL üzerinden hesaplama yapılması yerindedir. Buna göre davacının ... TL asıl alacak, 42.702,90 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam ... TL alacağı olduğu kabul edilmiştir. Davalının zaman aşımı savunması ise icra takibi zaman aşımı süresini kesmiş olmakla yerinde görülmemiştir.
Davalının takas mahsup savunması ve karşı davadaki alacak talebi yönünden yapılan değerlendirmede Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/855 esas 2021/281 karar sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere ortaklıktan çıkarılan ortaklardan ortaklık süresince geç ödeme nedeniyle doğmuş faizlerin istenilmesi veya alacaktan mahsubu mümkün bulunmamaktadır. Aksi durumun kabulü kooperatiflerde hakim olan " Açık Kapı", "Kar amacı gütmeme" ve "hukukun temel ilkelerinden olan hakkaniyet " prensibine aykırı olacaktır. Bu nedenle davacı kooperatifin savunması yerinde görülmemiş, takas mahsup talebi dikkate alınmamış, karşı davanın ise reddi gerekmiştir.
Yargılama giderleri yönünden yapılan değerlendirmede davacının ... TL üzerinden dava açtığı, ıslah dilekçesi ile davasını ... TL asıl alacak ve 87.360,01 TL işlemiş faiz olarak belirlediğinden dava değeri ... TL olarak kabul edilmiş, hesaplamalar buna göre yapılmıştır.
Anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
-Davalı-karşı davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın ... TL asıl alacak, 42.702,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL yönünden iptali ile takibin bu tutar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Taleple bağlı kalınarak asıl alacağın ( ... TL ) % 20'si tutarında icra inkar tazminatının davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Karşı dava yönünden;
1-Davanın REDDİNE,
Asıl davada;
Alınması gerekli 11.660,71 TL harcın, peşin alınan 2.633,05 TL harçtan mahsubu ile bakiye 9.027,66 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Davacı-karşı davalı yanca yatırılan 80,70 başvuru harcı, 2.633,05 TL peşin harç ve tamamlama harcının davalıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 2.064,75 TL yargılama giderlerinin, 1.636,60 TL sinin davalıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin giderin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 26.605,44 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinden haklılık durumuna göre 1.236,50 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı-karşı davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 323,50 TL sinin davacı-karşı davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Karşı davada;
Alınması gerekli 179,90 TL harcın, peşin alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davalı- karşı davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı -karşı davacıdan alınarak davacı -karşı davalıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı -karşı davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 13/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır