T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/601 Esas
KARAR NO: 2022/682
DAVA: Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/04/2022
KARAR TARİHİ: 12/09/2022
Mahkememizin ... E sayılı dosyasının 06/09/2022 tarihli duruşma ara kararı gereğince dava davalı ... A.Ş.'i yönünden tefrik edilmiş olmakla, Mahkememizin ... esasına kaydı yapılan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Konaklama Sözleşmesine göre davalıya ait olan ... ... Park, ... ... Hotel ve ... ... Beach Hotel isimli otellerde ... adresinde bulunan ... Resort Otelinde konaklatacağı misfirlerinin konaklama ücretleri için ön ödeme/teminat kapsamında;
• ..., ... seri no, Keşidecisi ... Turizm .. AŞ-Lehtarı ... Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti., 21.04.2022 tarih, 50.000EURO ( Elli Bin Euro) tutarlı çek
• ..., ... seri no, Keşidecisi ... Turizm .. AŞ-Lehtarı ... Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti., 27.05.2022 tarih, 50.000EURO ( Elli Bin Euro) tutarlı
• ..., ... seri no, Keşidecisi ... Turizm .. AŞ-Lehtarı ... Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti., 24.06.2022 tarih, 50.000EURO ( Elli Bin Euro) tutarlı
• ..., ... seri no, Keşidecisi ... Turizm .. AŞ-Lehtarı ... Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti., 29.07.2022 tarih, 50.000EURO ( Elli Bin Euro) tutarlı
• ...,... seri no, Keşidecisi ... Turizm .. AŞ-Lehtarı ... Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti., 25.08.2022 tarih, 50.000EURO ( Elli Bin Euro) tutarlı
• ..., ... seri no, Keşidecisi ... Turizm .. AŞ-Lehtarı ... Turizm Taş. Tic. Ltd. Şti., 28.09.2022 tarih, 50.000EURO ( Elli Bin Euro) tutarlı çekleri davalı şirkete 17.02.2022 tarihli Çek Teslim Protokolü ile teslim ettiğini, taraflar arasındaki Konaklama Sözleşmesinin " Force Majeure" başlıklı 8. Maddesinin "Doğal afetler (deprem, sel vs), yangın, hükümet kararları, savaş ve çatışmalar, iç huzursuzluk, boykotlar, grevler, salgın hastalıklar, karantina, terör bombalama, ve diğer ülkelerde çıkıp Türk Turizmini direkt ve endirekt olarak etkileyen savaş, terör ve ekonomik yahut diplomatik kriz haller ve benzeri hallerde, bu durum ACENTE tarafından mücbir sebep ve haklı fesih sebebi kabul edilebilir. Bu durumda işbu sözleşme ACENTE tarafından geçici olarak askıya alınabilir veya derhal feshedilebilir. Bu hususta seçimlik hakkı kullanma yetisi münhasıran ACENTE'ye aittir. Böyle bir durumda sözleşmenin kontenjan yükümlülüklerinin ACENTE lehine hükümsüz kaldığı kabul edilir. ACENTE'nin seçimlik hakkını kullanması halinde OTEL herhangi bir hak, alacak veya tazminat talebinde bulunmayacağı gibi her ne sebeple verilmiş olursa olsun ACENTE tarafından kendisine teslim edilen çekler/senetler veya nakit ödemeler OTEL tarafından ACENTE'nin ilk talebiyle birlikte derhal ACENTE'ye iade edilecektir." şeklinde olduğunu, somut olayda ise, Rusya-Ukrayna savaşı, beraberindeki sosyal ve ekonomik olumsuzluklar, ilgili ülkelere uygulanan yaptırımlar ve ambargolar doğrudan taraflar arasındaki sözleşme konusunu etkiler hale geldiğini, bir başka ifade ile, hem tarafların faaliyet konusu hem de işbu sözleşmenin konusunu doğrudan etkileyen bu durum nedeniyle konaklama sözleşmesinde öngörülen mücbir sebebin gerçekleştiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin mücbir sebep ve haklı fesih sebebinin meydana geldiğini, ilgili sözleşmenin Mücbir Sebep Halleri'ne dair maddesinin açık olduğunu, müvekkil şirket tarafından keşide edilip davalıya teslim edilen çeklerin iadesinin gerektiğini, aynı zamanda 17.02.2022 tarihli Çek Teslim Protokolü'nde de söz konusu çeklerin 2022 Konaklama Sözleşmesi ve eklerine teminaten verildiğinin açıkça belirtilmiş olup, yine bu metinde de bir borç bakiyesi oluşmadığı takdirde anılan çeklerin acenteye iade edileceğinin açıkça kararlaştırıldığını ve sair nedenlerle öncelikle ve ivedilikle; ... tarafından düzenlenen ... seri numaralı, 21.04.2022 ödeme tarihli 50.000,00.-EURO ( Elli Bin Euro) tutarlı ve ... tarafından düzenlenen ... seri numaralı 29.04.2022 ödeme tarihli 130.000,00.-EURO ( Yüz Otuz Bin Euro) tutarlı çekin ödenmemesi, icra takibine konu edilmemesi için takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu konuda muhatap bankaya müzekkere yazılmasına, davanın kabulü ile müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde de açıkça beyan ve ikrar edildiği üzere davaya konu 2 adet çekin müvekkili banka nezdinde olma ihtimaline istinaden açıldığını, gerek dava konusu çekler, gerekse dava dilekçesi içeriğinde yazılı olan dava konusu olmayan çeklerin müvekkili banka nezdinde bulunmadığını, varsayımdan ibaret iddia ile ikame edilen haksız ve hukuka aykırı davanın müvekkili banka açısından tefriki ve reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... E sayılı dosyasının 06/09/2022 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında davalı ... A.Ş. aleyhine açılan dosyanın tefriki ile Mahkememizin ayrı bir esasına kaydına karar verilmiş ve yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.
... E sayılı dosyada yapılan ön inceleme de;
Taraflar arasındaki ihtilaflı hususlar;"Davacı şirketin davalılardan ... Turizm .. Ltd. Şti. ile 2021 yılına dair yapmış olduğu kontenjan sözleşmesi uyarınca vermiş olduğu ...' a ait ... seri nolu 29/04/2022 vade tarihli 130.000,00 EURO bedelli çek ile 2022 yılına dair yapmış olduğu kontenjan sözleşmesi uyarınca vermiş olduğu ...' a ait ... seri nolu 21/04/2022 vade tarihli 50.000,00 EURO bedelli çekin bedelsiz kalıp kalmadığı, bedelsizlik def'inin diğer davalılara karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, davacının 2022 yılına ait kontenjan sözleşmesinin "force majeure" başlıklı 8. maddesine göre sözleşmeyi feshetmekte haklı olup olmadığı, davalı ... A.Ş. 'nin mahkememizin yetkisine yapmış olduğu itirazın yerinde olup olmadığı, davalı ... A.Ş ' nin davada pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, çek bedellerinin ödenmesi nedeniyle davanın istirdat davasına dönüşüp dönüşmediği, Antalya 3. ATM 'nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı taraflar arasında ihtilaflıdır." şeklinde yapılan belirleme sonrası,
Davacı vekilinin 25/05/2022 tarihli dilekçesi doğrultusunda beyanı alınmış; "25/05/2022 tarihli dilekçemizi aynen tekrar ediyoruz, biz çeklerin ... A.Ş'de olduğunu düşünerek davalı gösterdik, pasif husumet ehliyetine yönelik itiraza bir diyeceğimiz yoktur, çeklerden biri ... A.Ş tarafından tahsil edilmiş, diğeri de davalı ... Turizm ...Ltd Şti tarafından tahsil edilmiştir" demiştir.
Davacı vekilinin beyanı dikkate alınarak; davalı ... A.Ş. Aleyhine açılan davanın tefriki ile Mahkememizin ayrı bir esasına kaydına karar verilmiş ve tefrik edilen dosya yukarıdaki esasa kaydedilmiş, diğer davalılar yönünden esas davada tahkikata devam edilmiştir.
Sonuç olarak toplanan deliller ve taraf beyanlarından; kambiyo senetlerine müsteniden açılan bu menfi tespit davasında davalı ... A.Ş 'nin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı belirlendiğinden davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın PASİF HUSUMET EHLİYETİ YOKLUĞUNDAN-USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın davacıdan tahsiline, Hazine' ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T. uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... Anonim Şirketi'ne verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/09/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır