T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/715 Esas
KARAR NO : 2025/409
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/10/2022
KARAR TARİHİ : 13/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki bisikletiyle ... üzerinden yaya kaldırımı üstünde ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken ... Sokak kavşağına geldiğinde davalı sürücü ...'ın sevk idaresindeki ... plaka sayılı ... aracı ile çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacı müvekkili ağır şekilde yaralandığını, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, kaza tespit tutanağı ve sair belgelerdeki aleyhe tespit ve değerlendirmeleri kabul etmediklerini, müvekkilinin yaralanmasına neden olan dava konusu trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli ... sayılı ... Kasko Sigorta Poliçesi uyarınca davalı .... kasko sigortacısı (EK-4), aynı aracın kaza tarihi itibariyle sürücüsü davalı ..., ruhsat sahibi davalı ... olup; işbu araç diğer davalı ... tarafından işletildiğini, kazaya ilişkin giderlerin tazmininden davalı ..., ..., ve ... müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkilinin kaza tarihi itibariyle geliri asgari ücretin üzerinde olduğunu; tazminat hesabı yapılırken işbu hususunda dikkate alınması gerektiğini, dava konusu trafik kazası nedeni ile Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyası ile ceza yargılaması yapıldığını, işbu dosya kapsamında alınan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli kusur raporu ile de dava konusun kazanın davalı ...'ın asli kusur ile meydana geldiği tespit edildiğini, bu nedenlerle; HMK 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası niteliğinde haklı davalarının kabulü ile; müvekkili ...'ın dava konusu kaza nedeniyle yaralanması sonucu uğramış olduğu maddi zararları için; Şimdilik ...-TL kaza sonrasındaki tedavi giderleri, ilaç ve medikal malzeme giderleri, ulaşım giderleri, konaklama giderleri, bisiklet hasarı ve sair giderler için kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine karar verilmesine, şimdilik ...-TL sürekli işgöremezlik tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı sigorta şirketi teminat limiti ile sorumlu olmak üzere müvekkiline ödenmesine karar verilmesine, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya görev yönünden, zaman aşımı yönünden ve dava şartı yönünden itiraz ettiklerini, belirsiz alacak davası niteliğinde açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davacı tarafından ikame edilen iş bu davada idarelerine husumet yönetilmesi kesinlikle mümkün olmadığını, trafik kazasının gerçekleştiği tarihte ... plakalı araç ihale kapsamında İdareleri bünyesinde yer alan .. uhdesinde kullanıldığını, bahse konu aracın şoförü, ... ...ne bağlı olarak ... de halen çalıştığını, ... İdareleri bünyesinde taşeron firma işçisi olarak ... tarihinde işe başladığını, ... Plakalı araç; ... tarafından ihale edilen “... Yılı 7 Ay 10 Gün Süreli ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... İlçeleri ...” kapsamında kullanıldığını, 2004 yılından itibaren yol süpürme araçları kullanılarak yol kenarları ile orta refüj yol kenarlarının temizliği yapıldığını, bu araçları kullanan personelleri gerekli eğitim ve sertifikaları aldıklarını, bu iş için tecrübeli personeller çalıştırıldığını, 2004 yılından kaza tarihine kadar ... personelleri tarafından kullanılan yol süpürme araçlarıyla ilgili herhangi bir kaza yaşanmadığını, yol süpürme araçlarının kullanımı sırasında aracın özelliği nedeniyle, araçtan kaynaklı aşırı ses oluştuğunu, bu kapsamda, bahse konu aracın çevresinde bulunan insanların söz konusu araçtan, ortada herhangi bir işitme ya da görme engelleri yoksa haberdar olmamaları mümkün olmadığını, araçların üzerinde “dikkat! 25 m. yaklaşmayınız.” uyarı yazısı ve ikaz lambaları bulunduğunu, araç temizlik işlemi yaparken azami 10 km/sa. hız ile hareket edebildiğini, araca ilişkin ekte sunulan videoda da; davacı kusuru kazaya birinci derece etken olduğunu, bu nedenlerle; somut olayın şartları ve kusur oranları göz önünde bulundurulmak suretiyle haksızlığı tespit edilecek maddi zararları ve tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili eylem ve işlemleriyle hasarın meydana gelmesi arasında herhangi bir illiyet bağı söz konusu olmadığını, çeşitli Danıştay kararlarında da bahsedildiği üzere “zararın doğumuna zarara uğrayanın eylemi neden olmuşsa, zararla idari eylem arasında nedensellik bağından söz edilemez ve idare kusursuz sorumluluk esaslarına göre de tazminle sorumlu tutulamaz.” denildiğini, davacılar lehine bu denli fahiş miktarda tazminata hükmedilmesi davacıların sebepsiz zenginleşmesine ve uğradıkları iddia edilen zarardan da fazla maddi kazanım elde etmelerine neden olacağını, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu yakınlarının uçak, tren gibi ulaşım masraflarının, taksi ücretlerinin, otel, konaklama, beslenme giderlerinin talep edilmesi yasal ve hukuki bağlamda kabul edilebilir nitelikte olmadığını, bu nedenlerle davanın İdareleri yönünden reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;Öncelikle dava konusu edilen alacakların zaman aşımına uğradığını bildirir, davanın bu sebeple reddini talep ettiklerini, dava konusu uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklı olup görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan görev itirazı sunduklarını, her ne kadar müvekkili şirket araç maliki olarak görünse de ... ile uzun süreli araç kiralama sözleşmesi mevcut olduğundan dolayı kazaya karışan aracın "işleten"i ... olup, müvekkili yönünden davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile ... arasındaki işbu araç kiralama işi ihale sözleşmesi uzun süreli araç kiralama niteliğinde olup müvekkili şirketin "işleten" sıfatı bulunmadığından davanın müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere; meydana gelen kaza tamemen davacı ... ve ... çalışanlarından olan ...'ın trafik kurallarına uymamasından kaynaklandığını, bu sebeple sadece ilgili aracı ... hizmetine çalışır vaziyette teslim dışında herhangi sorumluluğu bulunmayan müvekkili şirketin bir kusuru olmadığı gibi sorumluluğuna da gidilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde dahi davacı iddia ve taleplerinin farazi iddialar olduğu ve gerçeği yansıtmadığı gibi maluliyet raporunun ve tedavi gideri ve sürekli iş göremezlik tazminat talep fahiş oran ve miktarlarda olduğunu, öte yandan davacı tarafından talep edilen miktar ise davacı tarafından tazminat olgusuna maalesef ki zenginleşme aracı olarak yaklaşıldığını gösterdiğini, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Manevi Tazminat başlıklı 56. Maddesinde; manevi tazminata hükmedilebilmesi için ağır bedensel zararın meydana geldiğini, bu nedenlerle araç 'işleten' sıfatı dahi bulunmayan müvekkili şirket açısından davanın yönünden reddine, ihityati haczin kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarihinde vekil eden ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı diğer davalı ... ye ait olan araç ile meydana gelen kaza nedeni ile davacı ...'ın yaralandığından bahisle maddi zararının tazmini ile iş görmezlik talebi ile ile iş bu dava açıldığını, davacı yanın ikame etmiş olduğu dava, dava konusu edilen talepleri zaman aşımına uğradığından Mahkemece öncelikle bu hususun dikkate alınmasını ve zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, her ne kadar vekil eden meydana gelen trafik kazası nedeni ile yargılandığı Antalya ... Aliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile TCK md 89/1 gereğince ceza almış ise de ceza dosyasında kusur raporuna itiraz etmemize rağmen bu itirazlarımız dikkate alınmadığını, zira vekil eden davalının kullandığı iş makinası 20 tonu aşkın ağırlığa sahip , büyük bir gürültü ile çalışan, yanına 25 metre mesafeye kadar yaklaşılmaması gerektiği büyük yazılarla üzerine yazılan bir iş makinesi olduğunu, lisans eğitimi almış, ... ... olan davacının, hareket halindeki ve çalışmakta olan bir iş makinesine yaklaşmaması gerektiğini olağan şartlarda bilmesi ve ön görmesi gerektiği halde, ceza dava dosyasında mevcut tutanak, fotoğraf, mobese kayıtları ve bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere davacı bizzat kendi dikkatsizliği ve özensizliği ile kazaya sebebiyet verdiğini, hayatını şoförlük yaparak idame ettiren davalı işçinin de sıkıntıya düşmesine sebebiyet verdiğini, bu itibarla ceza yargılamasında hükme esas alınan rapor hüküm kurmaya elverişli olmadığını, Mahkemece tazminata hükmedilir iken tarafların mali ve sosyal durumlarını nazarı alınması gerektiğini, talep edilen miktarlar vekil edenin ödeme gücü ve imkanını aştığını, gerek ceza yargılaması aşamasında vekil eden davalının dosyaya yansıyan ifade ve beyanları gerek davacı yanın açmış olduğu ve halen derdest Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı manevi tazminat davasına verilen cevap dilekçemiz ve sunulan deliller ile diğer davalıların iş bu davanın esasına ilişkin olarak ifade ettikleri hukuki tespit ve değerlendirmeleri ile dosyaya ibraz ettikleri deliller ve tarafımızca sunulacak deliller ve Mahkemece dinlenecek tanık beyanları ile sabit olduğu ve olacağı üzere davacı tarafın açmış olduğu iş bu dava hukuki dayanaktan yoksun olup reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Yasal başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, yasal başvuru yapılmaksızın huzurdaki dava açılmış olduğundan kanunun aradığı dava şartı eksik olduğunu, bu sebeple huzurda ikame edilen davanın usulden reddi gerektiğini, görevli olan mahkemenin tüketici mahkemeleri olduğunu, mezkur davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirket’in zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; müvekkili şirket ancak ve ancak poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere; gerçek zarardan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, dolayısı ile müvekkili şirkete herhangi bir sorumluluk atfedilmeden önce; gerçek zararın tespiti gerektiğini, gerçek zararının tespit edilebilmesi adına; doğru ve geçerli bir kusur izafesi yapılmalı, müterafik kusurun olup olmadığı irdelenmeli ve maluliyet durumuna ilişkin olarak yeniden en gerçekçi şekli ile kuşkuya yer vermeyecek şekilde bir rapor alınması gerektiğini, davaya konu maluliyet tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, işbu dava dilekçesi ekinde Mahkemece tensip zaptı gereğince müvekkili şirketten istenen poliçe ve hasar dosyasını dilekçe ekinde mahkemeye sunduklarını, bu sebeplerle davacı yanın haksız ve mesnetsiz işbu davasının usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etme zaruretimiz hasıl olduğunu, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise işbu dilekçede izah edilen hususların (kusur oranları, müterafik kusur, hatır taşıması faiz, maluliyet oranının tespiti vs. ) nazara ittihazına, yargılama giderleri ile vekalet ücretini davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle;
"A)Davalı sürücü ...’ın %80(yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu,
B)Davacı sürücü ...'ın %20(yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu" bildirilmiştir.
ATK ... İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle;
"... kızı ... doğumlu ...'ın ... tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle 20/02/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliği,
Kas İskelet Sistemi, Üst Ekstremite:
Şekil 2.6 %5+%5, Şekil 2.7 %2 +%2 olup toplam %14., tablo 2.3 e göre:%8., Şekil 2.8 %10 +%6, Şekil 2.9 %4 +%2 olup tablo 2.3 e göre: %13., balthazard formülüne göre:%20,
Tablo 2.14 Periferik sinirlerin motor, duyu veya birleşik kayıplarının üst ekstremitede neden olduğu özürlülük oranları, Ulnar (ön kol proksimali): %50 x 2/5=%20
Baltazard Formülü= %36 (%20 +%20)
1.Kişinin tüm vücut engellilik oranının %36 (yüzdeotuzaltı) olduğu,
2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 18 (onsekiz) aya kadar uzayabileceği,
3.Kişinin sürekli ya da geçici süreyle başka birisinin bakımına muhtaç durumda olmadığı" bildirilmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi ... ile aktüerya bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
"Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada bulunan mevcut belge ve bilgiler doğrultusunda yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda;
a) Adli Tıp Kurumu Başkanlığından alınan Kusur Raporundaki Kusur değerlendirmesine göre, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...’ın %80 oranında, bisiklet sürücüsü davacı ...’ın % 20 oranında kusurlu oldukları belirtilmiştir.
b) ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasar gören davacının yönetimindeyken hasar gören bisiklette meydana gelen hasarın onarım bedelinin kaza tarihi itibariyle KDV dahil ... TL. olduğu, bu zararın davacının kusur oranına karşılık gelen % 20 oranındaki miktarın tenzili sonucu [... – (... * % 20)] kalan zararın ... TL olduğu,
c) SGK dışı Tedavi giderlerinin sunulan gider belgeleri doğrultusunda ...-TL seviyesinde olabileceği,
Sürekli iş göremezliğe bağlı zararı ... TL olarak hesaplandığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Aktüerya bilirkişisi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
"Hukuki yönden takdir ve değerlendirme Sayın mahkemeye ait olmak üzere, ara kararı gereği gerekli TRH tablosuna göre düzeltme ve ZMM sigorta ödemeleri indirimine ilişkin yukarıda yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucu;
...’ın ... tarihli kaza sonucu %36 oranında sürekli iş göremezlik durumu için ... Tarafından yapılan ödemeyi aşan bakiye zarar ... TL olarak hesaplandığı" bildirilmiştir.
Aktüerya bilirkişisi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi 2. ek raporunda özetle;
"Hukuki yönden takdir ve değerlendirme Sayın mahkemeye ait olmak üzere, Ara kararı gereği gerekli TRH tablosuna göre düzeltme ve ZMM ve İMM sigorta ödemeleri indirimine ilişkin yukarıda yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucu;
...’ın ... tarihli kaza sonucu %36 oranında sürekli iş göremezlik durumu için ... ve ... Tarafından yapılan ödemeyi aşan bakiye zarar ... ... maaş artışları dahil edilerek ...-TL olarak hesaplandığı" bildirilmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava trafik kazasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik, tedavi gideri, ulaşım gideri, bisiklet hasarı ve konaklama giderinden ibaret maddi tazminat davasıdır. Davacı, aracın kaza tarihi itibariyle sürücü olduğundan bahisle davalı ..., ruhsat sahibi olduğundan bahisle davalı ...'ne, işleten olduğundan bahisle davalı ...'na ve ZMMS hadleri üzerinden kalan kısım için kasko sigortacısı ....'ye dava yöneltmektedir.
Davacı yanca , ... plakalı kamyonu (... aracı) ...-...-... Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalayan ... Aleyhine Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... esas sayılı dosyasında geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı talepli dava ikame edildiği, ... Tarafından dosyaya iletilen hasar dosyasında bulunana banka dekontunda .../... esaslı dosya için ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığı, poliçenin kişi başı ...-TL teminat içerdiği, sigorta şirketinin ödeme yapması ile davadan feragat ediliği, eldeki davanın da bakiye tazminatlar için ikame edildiği anlaşılmaktadır.
Kazanın oluşumu ve kusur durumunun değerlendirilmesi
Dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı, mahkememizce aldırılan ... tarihli Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı raporu, gerçek kişiler arasında görülen Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... esas .../... karar sayılı dosyası, duruşma tutanakları, kaza anına ait kamera görüntüsünü içeren CD, kaza sonrası olay yerine ait fotoğraflar, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosya keşif zaptı, bilirkişi raporu, kaza tespit tutanağı ve kroki ile birlikte ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; kazanın ... günü, saat ... sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon(... aracı) ile ... üzerinde ... istikametine doğru seyir halindeyken sağ tarafında bulunan ... sokak istikametine dönüş yapmak üzere manevraya geçtiği esnada aracının sağ yan kısımlarına; sağ tarafındaki yaya kaldırımı üzerinde bulunan bisiklet yolunu takiben gelip olay mahalli kavşaktan karşıdan karşıya geçmek üzere kaplamaya giren davacı sürücü ... idaresindeki bisikletin çarpması neticesinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesine sunulmak üzere ... tarihli keşfe binaen düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda; sanık sürücü ...'ın sağa dönüşte bisiklet yolunda seyir halinde olan bisiklet sürücüsü ...'a geçiş hakkı vermesi gerekirken bunu yapmadığı, sağa dönüş kuralına uymadığı, doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yaptığı ve kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı, müşteki sürücü ...'ın ise yola dikkatini vermemesi sonucu ... ... kamyonunun fark etmeyerek çarptığı kanaati belirtilmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi .../... E. Sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan ... tarihli raporda Sanık sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, Müşteki sürücü ...'ın tali kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı sürücü ... idaresindeki ... kamyonunun ... üzerinde ... istikametine doğru seyir halindeyken sağ tarafında bulunan ... sokak istikametine dönüş yapmak üzere manevraya geçmeden önce uyarı levhalarını da dikkate alarak kavşak girişinden hemen evvel biten bisiklet yolundan çıkacak bisikletlere gerekli dikkati vermesi ve etkin tedbir alması, bahse konu bisikletlinin geçişi sonrası görüş alanını kontrolü altında bulundurarak dönüş manevrasına geçmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, bisiklet yolunu takiben gelerek kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçmek isteyen olan davacı idaresindeki bisiklete önlemsizce çarptığı, kazanın oluşumundaki temel sebebin davalı sürücünün bisiklet yolunu takibin kavşak girişini kontrol etmemesi olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı sürücü ... idaresindeki bisikletin ise kendine ayrılmış bisiklet yolunun bitiminden sonra kavşaktan karşıdan karşıya geçmeden evvel sol tarafını takiben seyrini sürdüren ... plakalı ... aracının seyir durumunu kontrolü altında bulundurması gerekirken bu hususa riayet etmediği, yaya kaldırımı bitişiğindeki bisiklet yolundan inip gelmiş olduğu kavşak mahallinde kontrolsüzce geçişini sürdürerek kazanın oluşumuna katkı sağladığı belirlenmiştir.
Açıklanan bu nedenlerle, ... plakalı ... aracını sevk ve idare eden davalı sürücü ...’ın kazanın oluşumunda %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, bisikleti sevk ve idare eden davacı sürücü ...'ın kazanın oluşumunda %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Tazminat taleplerinin ve husumet itirazının değerlendirilmesi
Kaza tarihi itibariyle ... plakalı kamyonun (... aracı) maliki davalı ... tarafından davalı .... Nezdinden ... numaralı kasko poliçesi ile sigortalandığı, kişi başına bedense zararların ...-TL ile teminat altına alındığı, davacının bakiye zararının haksız fiil hükümlerince davalı sürücüden ve sigorta poliçesi uyarınca davalı ....'den talep edebileceği sarihtir.
Davalı ...'nin ile ... nin .../... kayıt numaralı "... Yılı 7 Ay 10 gün Süreli ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Ve ... İlçeleri ... ve ... ve ... kapsamında iş makinesı ve araç kiralama işi" ihalesini aldığı, kazaya konu ... plakalı kamyonun (... aracı) .../... kayıt numaralı ihale kapsamında ...'ne teslim edildiğinin dosyada mübrez teslim tutanakları ile sabit olduğu, davalı ...'ın da ... uhdesinde sigortalı şoför olduğu anlaşılmaktadır.
Bir motorlu aracın işletilmesinden doğan sorumluluk ise tehlike sorumluluğudur. İşletenin sorumluluğu 2918 sayılı Kanun'un 85. maddesinde düzenlenmiştir. 85. maddeye dayalı sorumluluktan bahsedebilmesi için sorumlu olacak kişinin öncelikle 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesinde tanımlanan “işleten” sıfatına haiz olması gerekmektedir.
2918 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre, "İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet ve rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hâkimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. (Yargıtay 4. H.D. 2024/7765 E. 2024/10309 K. Sayılı ilamı)
Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında; Davalı ...'nin ile ... arazında imzalanan .../... kayıt numaralı ihale sözleşmesinin 7 Ay 10 gün Süreli olması, aracın fiilen ...'ne teslim edilmesi ve bilfiil ... hizmetlerinde kullanılması, kazaya karışan aracın kaza esnasındaki şoförünün ... şoförü olması, ekonomik yararlanmanın ...'ne ait olması karşısında davalı ...'nin işleten sıfatına haiz olmadığı, ihale sözleşmesinin 22. Maddesinde düzenlenen sorumluluğun "yüklenicinin çalıştıracağı personele" ilişkin olup, davalı ...'ne işleten sıfatı kazandırmadığı kanaatiyle davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Kusur ve sürekli iş göremezlik süresine dair belirlemelerine göre aktüer bilirkişice verilen ... ve ... ve ... tarihli bilirkişi raporları, davacının gelirinin dosya kapsamında bulunan ... yılı maaş bordrosuna göre isabetli olarak belirlenmesi, kaza öncesi ve sonrası gelir taktirlerinin oluşa uygun olması, tedavi ve yol giderlerinin dosya kapsamındaki ... verilerine uygun olması ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır. Aktüer bilirkişice hesaplanan tazminatlara, davacının zararın artmasına yönelik herhangi bir davranışı bulunduğu ispatlanamadığından, davalı sigorta şirketinin aksi yöndeki savunmasına itibar edilmeyerek müterafik kusur indirimi uygulanmamıştır.
Davalı ....'nin kök rapor sonrası poliçe teminat limiti ... TL'yi ... tarihinde ödemesi nedeniyle dava Davalı .... Yönünden konusuz kaldığından bu davalı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Ödeme yargılama sırasında yapıldığından ve yukarıda açıklandığı üzere davalı sigorta şirketinin bakiye zarardan sorumluluğun kabul edilmesi ile sigorta şirketinden talep edilen alacak miktarları uyarınca aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmiştir.
Neticeten, ATK ... İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen ... tarihli raporunda belirlenen sürekli iş göremezlik oranına (%36) göre sürekli iş göremezlik tazminatının ... tarihli ek raporda usul ve yasaya uygun hesap ediliği, davalı .... Tarafından yapılan ödemenin güncel değer hesabının ... tarihli bilirkişi ek raporunda hüküm vermeye ve denetime elverişli şekilde hesap edildiği, ulaşım ve konaklama giderlerinin eldeki ... ve ... kayıtları uyarınca sarf olunduğunun ve miktar itibarı ile makul olduğu gözetilerek aktüer bilirkişi tarafından hesaplanan tazminatlar hüküm altına alınmıştır.
Bisiklet Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre Hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. ... tarafından ... adına düzenlenmiş ... isimli bisiklete ait ... tarihli faturaya göre; dava konusu bisikletin fatura tarihi itibariyle KDV dahil ... TL bedelle satın alındığı kazada, bisikletin ön jant ve lastiğinin, ön maşanın, ön çamurluğunun, ön fren mekanizmasının değişecek şekilde hasar gördüğü belirlenmiştir. Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan ... tarihli rapor ile yapılan tespit ile ...-TL hasar bedeli tazminatı zararı bulunduğu tespiti ile talebin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
a) Davalı ...'ne açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
b)Davalı .... aleyhine açılan davanın konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
c) ... TL sürekli iş göremezlik tazminatının haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
d) ...-TL tedavi gideri, ... TL ulaşım, ... TL konaklama gideri toplamı ... TL'nin haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
e) ...-TL bisiklet hasar tazminatının haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harcın, ... TL peşin ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın, davalı ...'nin ...TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ...., ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL tamamlama, ... TL başvuru harcının davalı ....'nin ...-TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ...., ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL ATK fatura bedeli, ... TL posta-tebligat-müzekkere gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalı ....'nin ...-TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ...., ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı ....'nin ...-TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ...., ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-A.A.Ü.T 7/2 maddesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine, davalılar ... ve ...'na verilmesine,
7-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..., ...., ve ...'na verilmesine,
8-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı ....'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ..., davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 13/06/2025
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza