T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/842 Esas
KARAR NO: 2022/988
DAVA: Tasarrufun İptali (İİK 277 Ve Devamı)
DAVA TARİHİ: 02/09/2020
KARAR TARİHİ: 12/12/2022
Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2022/842 esasına tevzi edilen dava dosyası incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla verilen ... sayılı karar ile; "6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. Madde hükmü uyarınca her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesi yargı işleri ile tarafların tacir olup olmamalarına bakılmaksızın bu konunda ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.
Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev dahilinde bulunan uyuşmazlık mahkememiz yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmaması sebebiyle mahkememizce Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla yürütülmekte iken yargılama sırasında Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı ile Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresi Antalya ili mülki idare sınırları olduğu ve iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmasına karar verilmiştir. Kamu düzeni dava şartı olmakla iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulması zorunludur.
Yargıtay 23. HD T.06/12/2018, E.2018/2293, K.2018/5694; T.08/10/2018, E.2016/968, K.2018/4574 ve T.16/10/2017, E.2016/881, K.2017/2697 sayılı ilamları ile vurgulandığı üzere; "bu gibi hallerde özel bir mahkemenin görev alanında kalmasına rağmen görüldüğü yerde bu özel mahkemenin kurulmamış olması sebebiyle asliye hukuk mahkemelerince yargılamaları yürütülen dava dosyalarında yargılama devam ederken görevli özel mahkemenin kurulmuş ve faaliyet geçmiş olması hallerinde; asliye hukuk mahkemesince ilgili dava dosyaları hakkında gönderme kararı verilerek dosyanın ilgili mahkemeye devredilmesi gerekmektedir." ; Yine Yargıtay 23. HD E. 2016/8699, K.2020/164 sayılı ilamı " Ancak yargılama sırasında Adalet Bakanlığının 15/05/2015 tarihli oluru ile İskenderun İlçesinde Asliye Ticaret Mahkemesi kurulduğu ve 03/08/2015 tarihinde faaliyete geçtiğinden mahkemece resen devredilmesine (aktarılmasına) veya gönderilmesine karar verilemesi gerekirken..."
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Antalya ili mülki idare çevresi olarak belirlenmesi ile birlikte, Antalya ili mülki idare sınırları içinde bulunan iş bu mahkememiz dava konusu somut uyuşmazlık bakımından görevsiz hale geldiği" gerekçesi ile dosyanın HSK'nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.
5235 sayılı yasanın Hukuk mahkemelerinin yargı çevresini düzenleyen 7.maddesi;
" Hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, bulundukları il merkezi ve ilçeler ile bunlara adlî yönden bağlanan ilçelerin idarî sınırlarıdır. (Ek cümle:22/7/2020-7251/55 md.) Ancak özel kanunlarla kurulanlar da dâhil olmak üzere, hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenebilir.
(Mülga ikinci fıkra:22/7/2020-7251/55 md.)
Coğrafî durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir hukuk mahkemesinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine, özel kanunlarında yargı çevresi belirtilmemiş olan hukuk mahkemelerinin yargı çevresinin belirlenmesine, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir.
" hükmünü içermektedir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun, yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, yargı çevresine ilişkin bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir.
Yargıtay'ın hukuk daireleri uygulamasında, "davanın açıldığı tarihteki" yetki sınırlarının esas alınması gerektiği (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2020 tarih 2020/488E. 2020/807K. sayılı kararı); yargılama devam ederken yargı çevrelerinin Hakimler Savcılar Kurulu kararı ile değiştirilmesi halinde dahi "davanın açıldığı ilk mahkemenin yetkisinin devam ettiği", yeni yargı çevresinin Hakimler Savcılar Kurulu Kararından "sonra açılan davalar" için uygulanması gerektiği (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 16/10/2014 tarih 2014/9664E. 2014/13521K. sayılı kararı); Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yetki çevresinin belirlenmesi kararında "derdest dosyaların devri ile ilgili herhangi bir ibare bulunmaması halinde ilk davanın açıldığı tarihteki yetkili mahkemenin yargı yetkisinin devam ettiği" (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2015 tarih 2015/1494E. 2015/5742K. sayılı kararı, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 30/11/2020 tarih 2020/9810E. 2020/10498K. sayılı kararı) yönündeki kararları istikrar kazanmış ilkeleridir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararında yargı çevresine ilişkin bu kararın açıkça "01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına" karar verilmiş olması, yargılama devam ederken yargı çevrelerinin Hâkimler Savcılar Kurulu kararı ile değiştirilmesi halinde dahi "davanın açıldığı ilk mahkemenin yetkisinin devam etmesi", yeni yargı çevresinin Hâkimler Savcılar Kurulu Kararında belirtilen tarihten "sonra açılan davalar" için uygulanması gerekmesi, "derdest dosyaların devri ile ilgili herhangi bir ibare bulunmaması halinde ilk davanın açıldığı tarihteki yetkili mahkemenin yargı yetkisinin devam etmesi"; "tabii hâkim ilkesi" nazara alındığında, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararında yargı çevresine ilişkin bu kararın 01/09/2021 tarihinden sonra açılan davalara uygulanması gerektiği, bu sebeple Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava dilekçesinin HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle GÖREV yönünden USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmakla görevli mahkemenin Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğuna,
3-Kararın istinaf kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, Mahkememiz ile Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğundan, görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE,
4-Harç, yargılama gideri ve vekelat ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/12/2022
Yazı İşleri Müdürü ...
e-imza
Hakim ...
e-imza