T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/139 Esas
KARAR NO : 2025/565
DAVA :Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/02/2023
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar ile müveklili arasında ... tarihli "Malzeme Sözleşmesi" başlıklı sözleşme akdettiklerini, bu sözleşme uyarınca davalıların 20 ton inşaat demirini müvekkiline vermeyi taahhüt ettiklerini, müvekkilinin sözleşme gereğini yerine getirmesine rağmen davalılar sözleşmeyle yükümlendiklerini yerine getirmediğini ve müvekkiline sadece 490 kg inşaat demiri verdiğini, müvekkilinin kalan 19.510 kg inşaat demirinin teslimi için defalarca davalılar ile sözlü iletişime geçmesine rağmen sonuç alamadığını, davalılar kalan demiri teslim etmeyeceklerini, ancak yerine başka inşaat malzemesi verebileceklerini beyan ettiğini, bunun üzerine taraflar arasında ... tarihli yeni bir malzeme satım sözleşmesi akdedildiğini ve sözleşmede belirtildiği üzere 20.000 kg demir sözleşmesinden kalan 19.510 kg demir karşılığı beton verileceğini, sözleşme devrinin yapıldığını, bu ikinci sözleşme ile davalıların müvekkiline hazır beton ... statüsünde 463 m3 beton vermesinin kararlaştırıldığını, davalıların bu sözleşme gereğini de yerine getirmediğini, müvekkiline hiç beton vermediğini, müvekkilinin Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmede kararlaştırılan ... statüsündeki 463 m3 hazır betonun yada bedelinin ödenmesi için ihtarname keşide edilmiş ise de sonuç alınamadığını, davanın kabul ile şimdilik ... TL nin sözleşme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, öncelikle teminatsız olarak Mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek teminat karşılığında her iki davalının da borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi, menkullerinin muhafazası için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...' a yapılan ikinci tebligat TK 21/2 gereği tebliğ memuru tarafından yapılmışsa da söz konusu tebligat usulsüz olduğunu, müvekkilinin o adreste hiç oturup oturmadığını, tebliğ memuru tarafından nasıl tespit edildiği, adresteki muhitte kime sorduğu tebliğ evrakı üzerinden anlaşılamadığını, dava konusu sözleşmeden kaynaklı alacakları kesinlikle kabul etmemekle birlikte öncelikle müvekkili ... ' a söz konusu dava yöneltilemeyeceğini, davacı taraf her ne kadar söz konusu sözleşmeden ...' ın da şahsi malvarlığı ile sorumlu olacağı iddia edilmekteyse de ... tarihli sözleşmede açıkça "... (Bu sözleşmede malzemeci olarak anılacaktır.)" İbaresinin yer aldığını, ve yine ... tarihli sözleşmede de "a-)Malzeme Satan ..." İbaresi bulunduğunu, davacının tüm iddialarını reddetmekle birlikte Söz konusu sözleşmeden sorumlu olan kişi tüzel kişi şirket olup dava konusu ancak davacı ...' ne yöneltilebileceğini, icra takibine itiraz için yapılan arabuluculuk görüşmelerinin belirsiz alacak davası için kullanılması dava şartı arabuluculuğun ihlali mahiyetinde olduğunu, dolayısıyla söz konusu davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, sözleşme aslının sunulması için davacı tarafa süre verilmesi ve akabinde imza incelemesi için beyanda bulunmak üzere taraflarına süre verilmesini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davasının öncelikle harcın eksik yatırılmış olması, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacak olması ve sunulan arabuluculuk tutanağının da dava şartını sağlar tutanak olmaması nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili ... yönünden sözleşmenin satıcısı olmaması ve şirket yetkilisi olması nedeniyle harç tamamlandıktan sonra ... yönünden dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esastan yargılamasının görülmesine ve husumetten reddine, müvekkili şirket yönünden yukarıda açıklanan sebeplerle bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği istenebilecek olması ve kendi edimini yerine getirmeksizin ve müvekkili şirkete ifa talebinde bulunmaksızın dava konusu taleplerde bulunulamayacağından davanın esastan reddine, davacı hakkında kötüniyet tazminatı ile HMK 329 hükmü gereğince müvekkili ile tarafı arasında anlaşılan vekalet ücretinden az olmayacak şekilde vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Tarafların BA/BS formaları, vergi bildirimleri, davacı ve davalı ... yönünden esnaf-tacir araştırmaları yapılmış, davalı şirket hakkında Ticaret Sicil evrakları celp edilmiş, sözleşmedeki banka hesabına dair hesap hareketleri celp edilmiş, bilirkişi raporu hazırlatılmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; "... ... tarihli sözleşmede belirtilen ürün 463 m3 ... sınıfı hazır beton olup Mahalli serbest piyasada yapmış olduğum incelemede birim m3 ... hazır betonun Pompa dahil şatiye teslimi bedelinin: (...'da faaliyet gösteren ... üyesi olan) ... firmasında 1m3 ... hazır beton fiyatının ... TL+%20 KDV olduğu;
... firmasında ... hazır beton fiyatın ... TL+%20 KDV olduğu;
Sayın ... ... firmasında ... ... Beton fiyatının 1750TL+%20 KDV olduğu bilgisine ulaşılmıştır.
Bunlardan en uygun olanın ... TL+%20 KDV olduğu; Sözleşmede belirtilen ... hazır betonun bedelinin ...- TL olduğu" bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava satım sözleşmesine konu ürünlerin teslim edilmemesi iddiasına dayalı alacak davasıdır.
Taraflar arasında, ... tarihli "Malzeme Sözleşmesi" başlıklı sözleşme akdedildiği, bu sözleşmeye göre davalıların 20 Ton İnşaat Demirini davacıya teslimi, davacının karşılığında ...-TL ödeme yapmayı taahhüt ettiği, aynı taraflar arasında ... tarihli yeni bir Malzeme Satım Sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşmeye göre "... tarihli 20.000 KG demir sözleşmesinden kalan 19.510 KG demir karşılığı beton verilecektir. Sözleşme devri yapılmıştır." şeklindeki belirtme ile davalılarca karşılığı ...-TL olan 463 m3 ... hazır betonun davacıya verilmesinin taahhüt edildiği belirlenmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... tarihli sözleşmenin bedelinin davacı yanca ödenip ödemediği, ... tarihli sözleşmenin ... tarihli sözleşmenin eksik teslim edilen ürünlere dair bedelsiz revize sözleşme mahiyetinde olup olmadığı, ... tarihli sözleşmede davacı yana ek ödeme yükümlülüğü yüklenip yüklenmediği, davalılardan ...'ın davalı şirketi temsil ve sözleşme tanzim yetkisi olup olmadığı, sözleşmelerin davalıları bağlayıcı nitelikte olup olmadığı, sözleşmeye konu emtiaların davacıya teslim edilip edilmediği, davacının sözleşmeler kapsamında alacağının olup olmadığı noktasındadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
6102 sayılı yeni TTK 11.maddesine göre ticari işletme tanımı yapılmış olup, ticari işletme ile esnaf arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkartılacak kararnamede gösterilir hükümleri bulunduğundan, 21/07/2007 tarih 26589 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf, sanatkar ve tacir sanayici ayrımı belirlenmiştir.
Bu belirlemeye göre VUK 177.maddesinde belirtilen hadlerden 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanların yarısını, 2.bendindeki faaliyetlerde bulunanların tamamı dikkate alınarak bu rakamları aşanlar tacir olarak kabul edilmiştir.
Somut olayda, taraflara arasındaki uyuşmazlık ... tarihli ve ... tarihli malzeme satım sözleşmeleri kapsamında olup, sözleşmelerin ticari nitelikte olup olmadığı ve neticeten mahkememizin görevli olup olmadığı sözleşme tarihlerine göre değerlendirmelidir. Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odasından gelen cevabi yazıdan, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen cevabi yazıdan davacı adına gerçek kişiere ait ticari işletme kaydının ... tarihinde tescil edildiği, ... ... Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen cevabi yazıdan davacının ... tarihi itibarı ile işletme hesabına göre defter tuttuğu, önceki vergi bildirimlerinin tacir hadleri sınırında olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, uyumazlığa esas ... ve ... tarihlerinde davacının tacir olmadığı, TTK' nın 4.maddesi uyarınca davanın mutlak ticari dava olarak nitelendiren dava türlerinden olmadığı, davanın mutlak ticari dava olarak da nitelenemeyeceği kabul edilmekle HMK'nın 2. maddesi gereğince davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkememizin görev alanına girmeyen davada mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan-usulden reddine karar verilerek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Dair, Davacı vekili ile Davalılar vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır