T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/195 Esas
KARAR NO : 2025/380
DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 23/03/2023
KARAR TARİHİ : 02/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin yaş sebze ve meyve ihracatı işi ile uğraştığını, ... bölgesinde ve ülkemizin çeşitli bölgelerinde yetiştirilen yaş sebze ve meyveleri yurt dışına ihraç ettiğini, müvekkili şirketin ... şirketi ile ... ülkesine ... KG brüt, ... KG net ağırlıkta DOMATES ihraç etmek amacı ile anlaştığını, bu anlaşma sonucunda müvekkilim ... Şirketine ... USD (amerikan doları) bedelli fatura kestiğini, domateslerin taşımasını amacıyla ... Şirketi ile taşıma sözleşmesi imzaladığını, ... Şirketi ise bu taşıma işlerini yapmak amacıyla ... Şirketi ile anlaştığını, ... tarihli ... ... Senedine göre ... in, ... ve ... plakalı TIR tipinde araçlar ile taşıması sağlanacağını, bu ... ... senedi müvekkili şirket yetkilisi ve ... şirketi yetkilisi ile birlikte imza altına alındığını, bu süre zarfında ... Şirketi ... tarihinde müvekkili şirkete ... USD miktarlı fatura kestiğini ve bu faturayı müvekkili şirkete gönderdiğini, bu faturanın açıklamasında "... - ... NAKLİYE BEDELİ" yazdığını, müvekkili şirket ise ticari usul ve adap gereğince kendi bu faturayı ticari defterine işlediğini, taşımacılık teamülleri ve müvekkili şirket ile taşıma şirketi arasında yapılan anlaşma gereğince (... senedi) yaş domateslerin tazeliğini koruyarak, bozulmadan taşınabilmesi adına *6 derece sıcaklıkta muhafaza edilerek taşınması gerekmektedir. ... ve ... plakalı tırlara yüklenmiş olan bu domatesler ... tarihinde ...'da açılmış ve tırlar açıldığında domateslerin çürümüş ve bozulmuş olduğu görüldüğünü, müvekkili şirket yetkilileri bu bozulmayı haber alır almaz, yola çıkan tırların içerisine bıraktıkları ... ısı ölçme cihazlarının kayıtlarına baktıklarını, ... ısı ölçer cihazların kayıtlarında domateslerin *6 derecede değil *15 derece de taşındığı görüldüğünü, bunun üzerine müvekkili şirket gerekli tutanakları tutturmak ve taşıma şirketi tarafından sigortaya başvurulmasını sağlamak amacıyla gerekli girişimlerde bulunduğunu, ... tarihinde Şoför ... ve ... imzası ile düzenlenen tutanakta "... plakalı araç ...-... parti numaralı beyanname ile getirilmiş olduğum domates *6 derecede gelmesi gerekirken *15 derecede geldiği için ... ve vidalarda tespit edildiği gibi Tüketime elverişli olmadığı için bedelsiz olarak ... kg verildiğini, çöp bedeli ödememek için ... kg -...- dolar karşılığında satıldığını, ... kg çöpe giden ürün şöfor ... tespit edildiğini, domatesleri taşıyan tırların soğutma sistemlerinin uygun sıcaklıkta çalışmadığından dolayı zarar meydana geldiğini, şüphesiz ki buradaki kusur taşıma işini üstlenen firmalardan kaynaklandığını, davalıların kusurundan dolayı, müvekkilinin uğramış olduğu zarar miktarı (... şirketinden tahsil edilemeyen fatura bedeli) olan ...-USD'nin ve haksız fiilin meydana geldiği andan itibaren ticari faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline ve müvekkili şirkete ödenmesine, müvekkilinin ... şirketi ile imzalamış olduğu pazarlık usulü satış sözleşmesi sonucunda, müvekkilinin gerçek zararının belirlenmesi amacıyla, domateslerin varma zamanında varma yerindeki pazar değerinin hesaplanması için bilirkişi incelemesi yapılmasına ve bu kapsamda meydana gelen yoksun kalınan kar zararımız için ...-USD'nin (belirsiz alacak davası niteliğinde) ve haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren hesaplanacak ticari faizinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin, davacı şirketin iddialarının aksine, üzerine düşen özen yükümlülüğünü eksiksiz bir biçimde yerine getirdiğini, uyuşmazlık konusu ürünleri uygun sıcaklıkta taşıyarak söz konusu ürünlerin zamanında varış ülkesine teslimini gerçekleştirdiğini, uyuşmazlık konusu olayda davacı şirketin, kendi kusurlu hareketi neticesinde meydana gelen zararını müvekkili şirket üzerine yıkmaya çalışıldığını, davacı şirketin, müvekkili şirket ile yapmış olduğu sözleşmeye müteakip, ürünleri kararlaştırıldığı şekilde değil eksik bir biçimde, parça parça şekilde müvekkili şirkete teslim ettiğini, böylelikle sevk ülkesine varıncaya kadar söz konusu ürünlerin bir kısmının telef olmasına sebebiyet verdiğini. kusurlu davranışından dolayı zarara uğrayacağını anlar anlamaz ise taşıma işini müvekkili şirketin diğer davalı şirkete kiralamış olduğu araçların soğutucu ünitelerinde herhangi bir eksiklik ve arıza durumu bulunmadığını, uyuşmazlık konusu olayın bir bütün halinde ele alındığında, davacının meydana gelen zararından dolayı müvekkili şirketin sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğinin açık olduğunu, davacı şirketin, pazarlık usulü satış yaptığı gerekçesiyle yoksun kalınan kârının bulunduğu iddiasının hukuken dinlenilebilir bir yanı bulunmadığını, müvekkil şirketin, sigorta başvurusu için talep etmiş olduğu evrakları tam ve eksiksiz bir şekilde davacı şirkete teslim edildiğini, neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin basiretli bir tacir gibi davranmış olup, taşımacılık işini yerine getirirken tüm özen ve yükümlülüklerini gerektiği gibi ifa ettiğini, her ne kadar davacı şirketin taşınan domateslerin uygun sıcaklıkta taşınmadığını ve bu sebeple malın zayi olduğunu iddia etmişse de müvekkili şirketin, basiretli bir tacir olmanın getirdiği tüm özen ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini, yükleme öncesi ve sonrası ... ve ... plakalı araçlara ilişkin tüm kontrolleri yaptığını, dava konusu domateslerin uygun sıcaklıkta taşınarak ...'ya götürüldüğünü, araç içi termometre kayıtları da incelendiğinde domateslerin en uygun derecede taşındığının açıkça görüldüğünü, davacı şirketin, gerekli özen ve yükümlülüğü göstermeyerek hatalı bir yükleme yaptığını ve malın bir kısmının zayi olmasına sebep olduğunu, tüm ürünlerin zayi olduğuna dair sadece davacı şirketin asılsız iddiaları ve araç şoförüne zorla imzalattıkları tutanak bulunduğunu, davacı şirketin pazarlık usulüne göre satış yaptığı ve piyasa fiyatı üzerinden aradaki farka ilişkin ikinci bir fatura kesileceğine dair iddiaların tamamen hukaka aykırı ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: "Ben ürünün işlendiği gün oradaydım, yani ürün kasalara konulduğunda, palet yapıldığında oradaydım, o gün akşam 6-8 arasına kadar da oradaydım, paletlenen ürünler soğuk hava deposuna alındı, ben daha sonrasını bilmiyorum, ben ürünlerde bir sıkıntı görmedim. Ben ürünler soğuk havaya alınırken orada değildim, yukarıdaki beyanımdan kastım davacı şirketin soğuk hava deposunun bulunması nedeniyle ve olması gereken ürünler eğer aynı gün içerisinde yola çıkmayacak ise soğuk hava deposuna alınması gerektiğinden ve davacı şirketin de bunu yapması gerektiğinden bu şekilde beyanda bulundum" demiştir.
DAVALILAR TANIĞI ... BEYANINDA; "Ben kiralık araç çalıştırıyorum. Bu nedenle davalıları bilirim. ... tarihinde acil yükleme yapılacağı söylenildi. Bunun üzerine araca yükleme işlemine başlanıldı. 5-6 palet malzeme yüklendi. Ardından kalanı yetişmediği için ertesi güne kaldı. Kalan malzeme ertesi gün yüklendi. Gelen mallar soğuk hava deposuna sokulmadan doğrudan tarladan getirilen ürünlerdi. Araca ilişkin herhangi bir sıkıntı yok idi. Motoru düzenli çalışıyor idi. Soğutma sisteminde bir sıkıntı yok idi. Bunlar ... raporundan anlaşılır. Söz konusu ürünler zaten hasat sonu ürünleriydi ve uzun süre dayanabilecek ürünler değildi. ...dan dolayı geçiş kapılarında biraz gecikme oldu. Ürünler uzun süre dayanabilecek ürünler değildi, bu husus ürünlerin çok kırmızı olmasından belliydi. Normal saatlere göre biz varış yerine zamanında vardık. Ancak savaş nedeniyle bir günlük gecikme oldu. Ürünlerin tarladan geldiğini kasa ile getirilmesinden ve sonradan işlenmesinden dolayı biliyorum. Ürünler yüklendiğinde araç içinin sıcaklığı 35 dereceydi. Bu dahi ürünlerin soğuk hava deposuna girmeden yüklendiğinin göstergesi idi. ... da araç sıcaklığının 18-19 dereceye yükselmesinin sebebi sistemin çalışmasıyla alakalıdır. Şöyle ki soğutma sistemi devamlı çalıştığından sistem bir süre sonra buzlanmayı önlemek için defroz olur. Bu nedenle de kısa bir süre araç ısısı yükselir. Bu ... işlemi gidene kadar 10-15 defa olmuştur. Biz soğuk aldığımız ürünü soğuk ortamda taşımakla yükümlüyüz. Aracın ısısının 9-10 derece olmasının 6 dereceye düşürülememesinin sebebi ürünlerin soğutulmadan yüklenmesidir. Ürünlerin tamamı bozulmamıştır. Ben ürünleri taşımadım. Şöfor vasıtasıyla taşındı. Ancak şoforle devamlı irtibat halindeydim. Ürünlerin çok az bir kısmı bozulmuştu. Ancak aracı rehin aldılar, şoförü geri göndermemekle tehdit ettiler. Bu nedenle kendisine semere imzalatılmıştır" demiştir.
DAVALILAR TANIĞI ... BEYANINDA:"Ben ... şirketinden şoför olarak çalışmaktayım. Ürünleri yüklemek için gittiğimde 5-6 paleti hazır değildi. İki gün sonra yükleneceği belirtildi. Söz konusu ürünler ardiyenin meydanında bekliyordu. Soğuk hava deposunda değildi. Daha sonra ürünler yüklendi. Yola çıktım. ... ye geldiğimde derecenin düşmeye başladığını gördüm. Ürünleri boşaltırken 18 palete yakın bekleyen ürünlerin bozulduğunu gördüm. Sonradan yüklenen paletlerde bir bozulma yoktu. Araç sahibi ... yükleme esnasında yoktu. Az önce ... de derecenin düşmeye başladığını gördüm beyanından kastettiğim domatesler araca yüklendiğinde 38 derecede idi, domateslerin kendileri ... ye geldiğinde 26-24 dereceye düşmüştü. Bana boşaltma esnasında karşı taraf şayet ürünlerin zayi olduğuna ilişkin belgeyi imzalamazsam parayı vermeyeceklerini, süreci uzatacaklarını, bu nedenle bayramı da memlekette geçiremeyeceğimi söylediler, bu nedenle o belgeyi imzaladım. Yoksa ben ürünleri boşalttığımda 18 palet ürün orada bulunan bir müşteriye salçalık olarak uygun fiyata satıldı." demiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
"Davacı şirketin ticari defterlerine göre, davalı ... tarafından nakliyesi yapılan dava konusu olan “Net ... kg. Domates” cinsindeki malların bedeli ile ilgili olarak davacı şirketin tarafından dava dışı ... adına ... tarihli ... sıra nolu ...-Usd. - ...-TL. tutarında fatura düzenlendiği ve bu fatura bedeli olan ...-Usd. — ...-TL. sının dava tarihi itibariyle davacı şirket tarafından dava dışı ...'dan tahsil edilemediği " sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Talimat sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi ..., ziraat mühendisi bilirkişi ..., uluslararası taşıma uzmanı bilirkişi ..., makine mühendisi bilirkişi ... düzenlenen ... bilirkişi heyeti raporunda özetle:
"1- Davalıların ortaklaşa sorumlu olduğu taşıma sürecinde meydana gelen zarar bakımından akdi ve fiili taşıyıcı sıfatları ile sorumlu oldukları, CMR m.34 ve devamına göre sorumlu olacakları,
2- Meydana gelen zararın CMR taşıma senedi ve tutulan tutanak kayıtları ile sabit olduğu,
3- Zararın eşyanın taahhüt edilen sıcaklık sağlanmadığı için meydana geldiği, arızası olmasa da taahhüt edilen sıcaklıkların sağlanmadığı ve davalıların sorumluluğunda olduğu,
4- Meydana gelen zararın ... taşıma tarihi fiyatlarına göre ortalama rayiçler gözetildiğinde ... TL hesaplandığı, ayrıca davalı yana navlun ödeme yükümlülüğünün de ortadan kalktığı,
5- Somut olayda sınırlı sorumluluk tavanı dahilinde kalan tüm zararın tazmin edilmesi gerektiği,
6- Rayiç tavan fiyatlardan dahi olsa davalıların sorumlu tutulabileceği tazminatın ... TL hesaplandığı,
7- Davacının zararının kendi satış fiyatına göre USD cinsinden belirlenmesi talebinin CMR m.23 ile uyumlu olmadığı, ayrıca davacının zararının kendi satın alma fiyatlarına göre denetlenebileceği" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda özetle:
"Teknik bilirkişi inceleme ve değerlendirmesinde yükün baştan çok sıcakta beklemesi, ön soğutma olmaması ve farklı yükleme mahallerinden iki ayrı tip ürünün birlikte taşımaya alınması sebebi ile “baştan kusurlu” emtia olduğu belirlenmiş olup;
... cihazların ölçüsüne itibar etmek yerine taşıtta kurulu cihazın yükleme ve taşıma süreci ölçülerine itibar edildiğinde, cihazın tam ve sağlam çalıştığı, davalının taahhüt ettiği sıcaklıkları sağlayacak şekilde soğuk zincir kırılmasını engelleyecek tertibatla taşıma yaptığının tespit edildiği, ancak ön soğutma olmaması ve iki farklı yükün yüklemede aşırı sıcak olması sebebi ile taahhüt edilen sıcaklıkların sağlanamadığı,
- Meydana gelen zarardan KÖK raporda davalı yanın sorumlu olduğu değerlendirmesine karşın, sıcaklık ölçüleri bakımından ... cihaz ölçülerine itibar edilerek varılan kanaatin gelinen aşamada değişmek durumunda olduğu; teknik incelemede cihazda arıza olmadığı ve taahhüt edilen sıcaklıkları sağladığı, ancak ön soğutma olmaması ve ürünün aşırı sıcak yüklenmesinden dolayı hasarın meydana geldiği
- Bu çerçevede, sayın mahkemece hesaplanan tazminat miktarından davalıların hiç sorumlu tutulmaması, hakkaniyete göre belirlenebilecek bir tazminat miktarında sorumlu tutulması bakımından takdirinin yüce mahkemeye ait olduğu" sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Dava, Uluslar arası Nakliye sözleşmesi uyarınca davalıya teslim edilen malların taşıma şartlarına uyulmadan doğan zarardan kaynaklanan tazminata ilişkin olup, taraflar arasındaki ihtilaflı husus davalının bu zarardan sorumlu olup olmadığına ilişkindir.
Davacı çeşitli bölgelerinde yetiştirilen yaş sebze ve meyveleri yurt dışına ihraç ettiği, davacının ... ülkesinde bulunana ... şirketine ... kg brüt, ... KG net ağırlıkta domates ihraç etmek için anlaştığı, domateslerin taşıması için davalı ... ile ... tarihli ... Senedine göre ... kg ürünün, ... ve ... plakalı TIR tipinde araçlar ile taşıması sağlanacağı hususunda anlaştığını , bu ... senedi davacı şirket yetkilisi ve ... şirketi yetkilisi ile birlikte imza altına alındığını, bu diğer davalı ... Şirketi ... tarihinde davacıya ... USD miktarlı fatura kestiğini ve bu faturayı davacıya gönderdiğini, bu faturanın açıklamasında "...- ... nakliye bedeli" yazdığını,davacı ile taşıma şirketi arasında yapılan anlaşma gereğince (... senedi) yaş domateslerin tazeliğini koruyarak, bozulmadan taşınabilmesi adına *6 derece sıcaklıkta muhafaza edilerek taşınması gerektiği . ... ve ... plakalı tırlara yüklenmiş olan bu domatesler ... tarihinde ...'da açıldığı ve tırlar açıldığında domateslerin çürümüş ve bozulmuş olduğunu, , ... ısı ölçme cihazlarının kayıtlarına baktıklarını, ... ısı ölçer cihazların kayıtlarında domateslerin *6 derecede değil *15 derece de taşındığı görüldüğünü, tüketime elverişli olmadığı için bedelsiz olarak ... kg verildiğini, çöp bedeli ödememek için ... kg -...- dolar karşılığında satıldığını, domatesleri taşıyan tırların soğutma sistemlerinin uygun sıcaklıkta çalışmadığından dolayı zarar meydana geldiğini, kusurun taşıma işini üstlenen davalıların taşıma işinden kaynaklı meydana geldiğinini iddia ettiği, davlılardan ... beyanında özetle; Davacının ürünleri kararlaştırıldığı şekilde değil eksik bir biçimde, parça parça şekilde davalıya teslim ettiğini, böylelikle sevk ülkesine varıncaya kadar söz konusu ürünlerin bir kısmının telef olmasına davacının sebebiyet verdiğini. kusurlu davranışından dolayı zarara uğrayacağını anlar anlamaz ise taşıma işini davalı şirketin diğer davalı şirkete kiralamış olduğu araçların soğutucu ünitelerinde herhangi bir eksiklik ve arıza durumu bulunmadığını, ;Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin basiretli bir tacir gibi davranmış olup, taşımacılık işini yerine getirirken tüm özen ve yükümlülüklerini gerektiğini, yükleme öncesi ve sonrası ... ve ... plakalı araçlara ilişkin tüm kontrolleri yaptığını, dava konusu domateslerin uygun sıcaklıkta taşınarak ...'ya götürüldüğünü, araç içi termometre kayıtları da incelendiğinde domateslerin en uygun derecede taşındığını, davacı şirketin, gerekli özen ve yükümlülüğü göstermeyerek hatalı bir yükleme yaptığını ve malın bir kısmının zayi olmasına sebep olduğunu beyan ettiği ,
...' ye müzekkere yazılarak ... numaralı hasar dosyasının celbedidliği, sigorta şirketinde taleple davanın ihbar edildiği, taraf tanıklarının dinlendiği, tarafların ticari defterler üzerinde inceleme yapıldığı, taşıma alanında uzman bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alındığı,
Dosya kapsamında alınan ... tarihli kök raporda ; Davalıların ortaklaşa sorumlu olduğu taşıma sürecinde meydana gelen zarar bakımından akdi ve fiili taşıyıcı sıfatları ile sorumlu oldukları, CMR m.34 ve devamına göre sorumlu olacağının bildirmekle birlikte ;
Bilirkişi raporuna itirazlar neticesinde aynı bilirkişi heyetinden alınan ... tarihli ek bilirkişi heyeti raporu yerinde gerekçeli denetime elverişli görülmekle hükme esas alınmış olup"
Ek bilirkişi raporunda ; dosya kapsamında incelemelerini yapan bilirkişi heyeti üyesi makine mühendisi inceleme ve değerlendirmesinde ; dosyaya sunulan sıcaklık kayıt çıktısında iç sıcaklığın 15 derece ile kayda başladığı (1), 32,5 derece civarına yükseldiği (2), sonra istikrarlı bir düşüşle 15 derece civarında kaldığı ,bu da ... kayıt cihazının soğuk bir ortamdan araca bindiğini ve araç içinde hep 15 derece civarında kayıt yaptığını , finalde 20 derece sıcaklıkta (3) kaydın sona erdiğini gösterdiği ,kayıt cihazı takriben 6,5 gün kayıt yaptığı, ürün 20’sinde indiğine göre kayıt cihazı ikinci gün yüklenen domateslerle beraber çalışmaya başladığı, ilk günün yüklenen domateslerinin ölçümlenemediği,çürümelerin farklı aşamalarda oluşu, domateslerin sevkiyattan önce farklı sürelerde sıcakta kaldığını gösterdiği sigorta eksperinin de tespit ettiği gibi aracın soğutma sisteminde sorun olmadığı, sorunun ürünün ön soğutma yapılmamış veya sıcakta beklemiş olmasından kaynaklı olduğu, ... kayıt cihazının doğru ölçüm yapmadığı yüklenen ürünlerin farklı oluşu sebebiyle bitki sağlığı sertifikasının tüm ürünü kapsayıcı olamayacağının anlaşıldığı, bu nedenle teknik bilirkişi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmesinde yükün baştan çok sıcakta beklemesi, ön soğutma olmaması ve farklı yükleme mahallerinden iki ayrı tip ürünün birlikte taşımaya alınması sebebi ile “baştan kusurlu” emtia olduğunun belirlendiği,- ... cihazların ölçüsüne itibar etmek yerine taşıtta kurulu cihazın yükleme ve taşıma süreci ölçülerine itibar edildiğinde, cihazın tam ve sağlam çalıştığı, davalının taahhüt ettiği sıcaklıkları sağlayacak şekilde soğuk zincir kırılmasını engelleyecek tertibatla taşıma yaptığının tespit edildiği, ancak ön soğutma olmaması ve iki farklı yükün yüklemede aşırı sıcak olması sebebi ile taahhüt edilen sıcaklıkların sağlanamadığı, - Meydana gelen zarardan kök raporda davalı yanın sorumlu olduğu değerlendirmesine karşın, sıcaklık ölçüleri bakımından ... cihaz ölçülerine itibar edilerek varılan kanaatin gelinen aşamada değişmek durumunda olduğu; teknik incelemede cihazda arıza olmadığı ve taahhüt edilen sıcaklıkları sağladığı, ancak ön soğutma olmaması ve ürünün aşırı sıcak yüklenmesinden dolayı hasarın meydana geldiğinin bildirilmekle ; taşımaya konu domateslerin bir bölümünün ziya uğramasında davalıların taşıma işlemindeki bir kusurundan kaynaklı meydana gelmediği, zararın meydana gelmesindeki etkili faktörün taşınacak malzeme olan domateslerin ön soğutma işlemi yapılmaksızın farklı zamanlarda parça parça taşınacak araca yüklenmesinden kaynaklı olduğu, taşıyıcıya ait ... araçların soğutma ünitesinde bir arıza olmadığı, ... cihaz ölçümlerinini hatalı olduğu, heyet bilirkişilerinden makine mühendisi tarafından mütalaa edildiği, kök ve ek rapor arasında görüş değişikliğindeki etkenin kök raporda davalının taahhüt ettiği sıcaklık sağlanamadığından taşıyıcının sorumlu olduğunun değerlendirildiği, ek raporda ise soğutma sisteminde arıza olmadığının , yeterli soğutma sağlandığının ürünlerin karışık ve ön soğutmasız sıcakta beklemiş olmasından hasarlı meydana geldiği teknik inceme ve değerlendirme ile tespit edildiği, bu haliyle oluşan hasar TTK 876 maddesi düzenlemesi uyarınca taşıyıcı en yüksek özeni dahi gösterse dahi kaçınamayacağı, önleyemeyeceği ve TTK878 maddesinde düzenlemesi bulunan taşıyıcının sorumluluktan kurtulma özel halleri kapsamında 878/1-c maddesi uyarınca eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması , yüklenmesi ve boşaltılması hallerinden olduğu, ayrıca Uluslararası Hamule Senedi ( CMR) taşıyıcının sorumluluğu düzenlenmiş olmakla CMR uyarınca da taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için genel ve özel sebepler olduğu, taşıyıcı genel sebeplere (CMR17/2) dayanması halinde , söz onusu sebepler ile zarar arasında illiyet bağının ispat etmesi gerekirken özel sebepler (17/4) dayanması halinde somut olayın tabi seyrine göre zararın anılan sebeplerden birinden doğmuş olabileceğini ispatı kafi olduğu, taraflar kendi aralarında bir yükleme sözleşmesi kararlaştırmaları, uygulanacak hukuk bakımından bir farklılık arzetmediği, CMR'nin lafzi karşısında yükleme süresinin aşılması halinde dahi , bunu CMR17/1 değerlendirmek mümkün olmadığı , bu durumda milli mevzuata göre karar vermek gerekeceği, Taşıyıcı ancak CMR17 maddesinde düzenlenen hallerden en az birinin var olduğunu ispata etmekle hasar ve zarardan sorumluluktan kurtulabileceği ; somut olayda da ön soğutma işlemi yapılmaksızın ürünlerin taşıyıcı araca yüklenmesinden kaynaklı bir taşınan ürünün bir kısmının zayi olduğu,zararın ürünlerin uygun ısıda taşınmamasından kaynaklı olmadığı, ürünün ön soğutma yapılmayarak ve farklı zaman aralıklarında farklı soğukluklarda yüklenmesinin hasarın oluşmasına sebebiyet verdiği , zira taşınan ürünün tamamının zayi olmadığı ,bir kısmının zayi olduğu taşıyan araçta soğutma ünitesi bozuk olması halinde tüm ürünün zayi olacağı, makine mühendisi ve ziraat mühendisi bilirkişilerin bulunduğu heyet bilirkişi raporunda da teknik inceleme ve değerlendirme yapılarak hasarın taşınan eşyanın ön soğutma işlemine konulmaksızın farklı zaman aralıklarında yüklenmesinden kaynaklı taşınan eşyadan kaynaklı olduğu ,taşıyan aracın soğutma ünitesinin olması gerektiği şekilde çalıştığı anlaşılmakla; zararın göndericinin eyleminden ve ihmalinden meydana geldiği, ön soğutma işlemine tabi tutulmayan, yüklemedeki gerekli özenin gösterilmeyen ürün hasarının eşyanın kendi kusurundan ileri geldiği ,CMR17/2 yüke has bir kusur sözkonusu olduğu , davalıların TTK 875 ve 879 uyarınca hasardan sorumlu olmadıkları ; davalı taşıyıcıların taşıma eylemi ile oluşan hasar arasında uygun illiyet bağı olmadığı, davalıların taşıyıcı olarak hasarın oluşmasında kusuru bulunduğunun ispatlanamadığı anlaşılmakla, zararın hesabı yönünden değerlendirme yapılmaksızın davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harcın peşin olarak alınan ... TL harçtan mahsubu ile artan ... TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- A.A.ÜT. uyarınca ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.02/06/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı