T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/235 Esas
KARAR NO : 2025/669
DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/04/2023
BİRLEŞEN DOSYA : ADANA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/06/2023
KARAR TARİHİ : 29/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin murisi ... TC numaralı ...'in, annesi ...'e ait ve ...nun sevk ve idaresindeki araç ile seyahat ederken, ... tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle vefat ettiğini, müvekkilinin kızı ...'in araçta yolcu olduğunu, kaza yapan aracın, .../... sicil numarası ile ...ne kasko sigortalı olduğunu, aynıca ... poliçe numaralı mali sorumluluk sigorta poliçesi ile aynı şirket tarafından tanzim edildiğini, kazada vefat eden ...'in aile nüfus kaydından da anlaşılacağı gibi ... doğumlu olup müvekkilinin tek evladı olduğunu, dosyaya sundukları olduğumuz veraset ilamından da anlaşılacağı gibi müvekkilimiz ölen kızı ...'in varisi olduğunu, kızının vefat etmesi nedeniyle müvekkilinin kızının ölmemesi durumunda uzun bir dönemi kapsayacak olan kızının maddi desteğinden yoksun kaldığını, ilerine Bilirkişi raporuyla belirlenmek üzere fazlaya ilişkin haklarımızı saklı ...TL. maddi destekten yoksun kalma tazminatının davalı şirketin her iki sigortasından da müteselsil olarak tahsilini, ... TL manevi tazminatın kazanın olduğu tarih olan ... tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı şirketin düzenlemiş olduğu kasko ve mali sorumluluk sigorta poliçelerinde belirtilen miktarlar üzerinden müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin murisi ... TC numaralı ..., annesi ...'e ait ve ...nun sevk ve idaresindeki araç ile seyahat ederken, ... tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle vefat ettiğini, müvekkilinin kızı ... kaza anında aracın arka koltuğunda oturan yolcu olduğunu, Kaza yapan araç, ... poliçe numarası ile davalı şırketin acentası olan ... tarafından sigortalandığını, ...Şti. ... ... Mah, ... Cad. ... Apt. ... Kat, No:.., .../... adresinde ikamet ettiğini, Kazada vefat eden ... Aile Nüfus kaydından da anlaşılacağı gibi ... doğumlu olup müvekkilinin tek evladı olduğunu, kızının vefat etmesi nedeniyle müvekkilin uzun bir dönemi kapsayacak olan kızının maddi desteğinden yoksun kaldığını, İleride Bilirkişi raporuyla belirlenmek üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ...TL. maddi destekten yoksun kalma tazminatının davalı şirketten tahsilini talep ettiğini, müteveffa ... kaza yapan araçta arka koltukta yolcu olarak bulunduğunu, meydana gelen kazada bir kusurunun bulunmadığını, Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine (KASKO) destekten yoksun kalma ve ...TL manevi tazminat istekli dava ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ölen ... mirasçısı ... tarafından açıldığını, destekten yoksun kalma tazminatı talebinde ... Kasko poliçesinin düzenlediği için mecburi Trafik sigortasını düzenleyen ..., ne rücu edeceğini düşünerek ... destekten yoksun kalma tazminatı için açmış bulunduğumuz bu davayı tarafları aynı ölümlü trafik kazası nedeniyle dava açılan , davası aynı olan ve ... tarihinde daha önce açılan Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası ile tensip zaptı üzerinden birleştirilmesine karar verilmesini, ayrıca meydana gelen kaza nedeniyle davalı ... ne destekten yoksun kalma tazminatımızın müvekkiline ödenmesi için ... hasar nolu dosyası ile müracaat ettiğini, Davalı şirket talebinin ...TL. olan miktarını karşıladığını, (...TL. Maddi tazminat ve ...TL. Vekalet Ücreti olarak) Ancak fazlaya ilişkin kısmı için (Kısmı ödemeden önce arabuluculuk'a müracaat edilmiştir) yapılan arabuluculuk sözleşmesi anlaşmazlıkla sonuçlandığını, bu nedenle fazlaya ilişkin talepleri için işbu davayı açma zarureti doğduğunu, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle müvekkili açısından hak kaybı olmaması yönünden husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, kazanın ...'da meydana geldiğini, HMK'nın "Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetki” başlıklı 16.maddesine göre haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, bu sebeple, genel müdürlüğün bulunduğu mahkemenin yetkili olduğunu, trafik kazalarında kusur durumlarını belirlemeye yetkili ve görevli kurumun, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi olduğunu, bu açıdan, kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'ndan rapor alınmasını talep ettiklerini ayrıca, müteveffanın olayda mütefarik kusurunun tartışılması gerektiğini, davacı tarafından eksik evraklar giderilmeksizin açılan davanın usulden reddi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı koşulları oluşmadığını, işbu davayı kabul etmemek kaydıyla, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aktüer rapor tanzim edilmesi gerektiğini, işbu davayı kabul etmemek kaydıyla, yetiştirme gideri indirimi yapılmaksızın hüküm tesis edilemeyeceğini, davacıların taleplerini kabul etmemek kaydıyla, müvekkili şirket aleyhine bir karar verileceği düşünülse dahi garameten paylaştırma ilkelerinin dikkate alınması gerektiğinin açık olduğunu, dava niteliği itibariyle belirsiz alacak davası olup; kısmi dava şeklinde açıldığından hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava dilekçesindeki tarih olarak talep edilmesi hukuken mümkün olmadığını, işbu davayı kabul etmemek kaydıyla, tazminat hesabının lisanslı aktüerler tarafından yapılması gerektiğini, davacının ...'e ihbarını talep ettiklerini, davacı babanın çocuğu üzerinde denetim yükümlülüğü yerine getirmemiş olup, davanın reddi gerektiğini, ayrıca somut davada manevi tazminatın koşullarının oluşmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Başvuranın müracaatı üzerine destekten yoksun kalma tazminatı bedelinin ödendiğini, huzurdaki taleplerin reddi gerektiğini, itirazları baki kalmak kaydıyla; davacıların talebine konu “destekten yoksun kalma tazminatına” ilişkin tazminat hesabının ZMS sigortası genel şartları a.5/ç maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, somut olayda malul kişinin müterafik kusuru bulunduğu dikkate alınarak belirlenecek tazminat tutarın makul oranda indirim yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete usulüne uygun geçerli belgelerle başvuru yapılmadığından müvekkil sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
... tarihinde trafik kazası sonucu hayatını kaybeden ...'in geride kalan hak sahiplerinden;
Davacı baba ...'in destekten yoksun kalma zararı ... (TL) olarak hesaplandı.
Dava dışı araç maliki annenin teminat kapsamında olması durumu için, ZMMS poliçe limiti kapsamında davalı ...'nin sorumluluğu ... (TL) ile sınırlıdır.
Dava dışı araç maliki annenin teminat kapsamında olmaması durumu için, ZMMS poliçe limiti kapsamında davalı ..., davacı babanın zararının tamamından sorumlu olacaktır." denilmiştir.
Bilirkişinin ... tarihli ek raporunda özetle:
... tarihi itibariyle güncel asgari ücret verilerine göre,
... tarihinde trafik kazası sonucu hayatını kaybeden ...'in geride kalan hak sahiplerinden;
Davacı baba ...'in Sigorta şirketinin ödemesini aşan bakiye destekten yoksun kalma zararı ... (TL) olarak hesaplandı.
Dava dışı araç maliki annenin teminat kapsamında olması durumu için, ZMMS poliçe limiti kapsamında davalı ...'nin sorumluluğu ... (TL) ile sınırlıdır.
Dava dışı araç maliki annenin teminat kapsamı dışında olması durumu için, ZMMS poliçe limiti kapsamında davalı ..., davacı babanın bakiye zararı ... (TL) nin tamamından sorumlu olacaktır." denilmiştir.
Bilirkişinin ... tarihli 2.ek raporunda özetle:
... tarihi itibariyle güncel asgari ücret verilerine göre, ... tarihinde trafik kazası sonucu hayatını kaybeden ...'in geride kalan hak sahiplerinden;
Davacı baba ...'in Sigorta şirketinin ödemesini aşan bakiye destekten yoksun kalma zararı ... (TL) olarak hesaplandı.
Dava dışı araç maliki annenin teminat kapsamında olması durumu için, ZMMS poliçe limiti kapsamında davalı ...'nin sorumluluğu ... (TL) ile sınırlıdır.
Dava dışı araç maliki annenin teminat kapsamı dışında olması durumu için, ZMMS poliçe limiti kapsamında davalı ..., davacı babanın bakiye zararı ... (TL) nin tamamından sorumlu olacaktır." denilmiştir.
Davacı vekilleri ... tarihli ıslah dilekçesi ile:
Destekten yoksun kalma tazminatının ...TL. arttırılarak ...TL. sına çıkarılmasına, bu miktarın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... den tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalı ... den tahsiline, asıl davada ...TL. manevi tazminatın ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... den tahsiline, Masraf ve Vekalet Ücretinin da davalı ...'den tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilleri ... tarihli ıslah dilekçesi ile:
Destekten yoksun kalma tazminatının ...TL. arttırılarak ... TL. ye çıkarılmasına, bu miktarın ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ... den tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalı ... den tahsiline, asıl davada ...TL. manevi tazminatın ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... den tahsiline, Masraf ve Vekalet Ücretinin da davalı ...'den tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... tarihli celsesinde; ''Mahkememiz asıl dosyası ile birleşen Adana ... ATM'nin .../... E, .../... K sayılı dosyasında açılan davanın kısmi dava olarak açıldığı, kısmi davalarda ikinci kez ıslah dilekçesinin verilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından ... tarihli dilekçenin ıslah dilekçesi olarak kabul edilmemesine karar verildi ve geçen celse ... nolu ara kararından dönülmesine karar verildi tefhimle açık yargılamaya devam olundu. '' şekline ara karar kurulduğu anlaşılmıştır.
Yasal Düzenleme, deliller ve tespitler ışığında, tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
... tarihinde tek taraflı, tek araçlı meydana gelen trafik kazasında; Davacının kızı ..., dava dışı annesi ... ve annesinin arkadaşı ...'nun da bulunduğu ... plakalı araçta sürücü ...'nun direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağ tarafında bulunan levhaya çarpması nedeniyle meydana gelen kazada hayatını kaybetmiştir.
Asıl dosya davalısı ...'nin ... plaka sayılı aracın Kasko şirketi, birleşen dosya davalısı ...'nin ise ... plaka sayılı aracın ZMMS şirketi olduğu celp edilen poliçelerden anlaşılmaktadır.
... plakalı araç maliki ile ZMMS poliçesinin ...'nin ...'da bulunan acentesi tarafından yapıldığı anlaşıldığından davalı Sigorta şirketinin yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Kazaya karışan tek araç olduğu, sigortalının ve müteveffanın bu araçta yolcu olarak bulunduğu, vefat edenin sigortalının kızı olması nedeniyle hatır taşımasından söz edilemeyeceği gibi, küçük ...'in annesi ...'in sigortalı şahıs olması nedeniyle Sigorta şirketine karşı sorumluluğu mevcut olduğundan sigorta teminatı kapsamında olmadığı anlaşılmaktadır.
Müteveffa ...'in kaza tarihinde henüz ... yaşında küçük olduğu, 18 yaşına gelmesiyle birlikte gelir elde edebileceği gözetilerek hazırlanan raporun doğru ve üst yargı denetimine açık olduğu, aktüerya bilirkişiden birden fazla kez rapor aldırıldığı, raporların birbiriyle uyumlu olduğu yalnızca birleşen dosya davalısının davacıya yapmış olduğu ödemenin dikkate alınması ve sonrasında asgari ücret güncellemeleri nedeniyle bedel yönünden aktüerya bilirkişi raporunda farklılık oluştuğu anlaşılmıştır.
Aktüerya bilirkişi raporlarına göre, davacının talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının ZMMS sınırları içinde kaldığı, dolayısıyla henüz ZMMS tüketilmeden sıralı somluluk bulunan İMMS'ye yapılan başvurunun haksız olduğu anlaşılmış, davalı ...'ye karşı açılan ... TL lik destekten yoksun kalma tazminatının reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememiz asıl dosyası ile birleşen Adana ... Asliye ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyada davanın kısmi dava olarak açıldığı, kısmi davada dava değerinin artırılmasının ancak ıslah ile mümkün olduğu, davacının ıslah hakkını ... tarihli dilekçesi ile kullanıp tükettiği anlaşılmakla, ıslah dilekçesinde artırılan ... TL bedel yönünden davacının birleşen davasının kabulüne, ... TL'nin ... (davalı sigorta şirketine başvurudan 8 iş günü sonrası) tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) 'den alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının manevi tazminat talebine yönelik açmış olduğu davada; ''6098 sayılı TBK'nun 56. (818 sayılı BK. 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.'' şeklindeki Yargıtayın bir çok ilamında belirtilen gerekçe doğrultusunda, somut davada meydana gelen trafik kazası sonucu davacının kızının ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; davacının sosyal ve ekonomik durumu, kazanın meydana geldiği tarih ve paranın alım gücü dikkate alınarak ... TL manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmüş, ... TL manevi tazminat bedelinin ... tarihinden (davalı Sigorta şirketine yapılan başvurudan 8 iş günü sonrası) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) 'den alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti asıl ve birleşen davada davacı üzerinde bırakılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davada:
A)Destekten yoksun kalma tazminat talebinin REDDİNE,
B)Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE; ... TL manevi tazminat bedelinin ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) 'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Birleşen davada: destekten yoksun kalma tazminat talebinin KABULÜ İLE; ... TL'nin ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) 'den alınarak davacıya verilmesine,
Asıl dava yönünden;
a)Destekten yoksun kalma tazminatı için alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
b)Manevi tazminat için;
Alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan ... (...-...) TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın asıl dava davalısından tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan ... TL başvurma harcı, ... TL peşin harç olmak üzere toplam ... TL'nin asıl dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat, posta gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL'sinin asıl dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine, ... TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
c)Destekten yoksun kalma tazminatı için;
A.A.Ü.T 13/2.maddesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin asıl dosya davacısından alınarak asıl dosya davalısına verilmesine,
d) Manevi tazminat yönünden;
A.A.Ü.T 10/1.maddesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin asıl dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine,
A.A.Ü.T 10/2.maddesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak asıl dosya davalısına verilmesine,
Asıl dosya için yapılan başvuru neticesinde; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Birleşen dava yönünden:
a) Alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan ... TL, ıslah ile alınan ... TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın birleşen dosya davalısından tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
b)Davacı tarafından yatırılan ... TL başvurma harcı, ... TL peşin harç, ... TL ıslah ve ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL 'nin birleşen dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine,
c)Davalı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti ... TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin birleşen dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine,
d)A.A.Ü.T uyarınca ... TL vekalet ücretinin birleşen dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine,
e)Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca yatırana iadesine,
Birleşen dosya için yapılan başvuru neticesinde; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.29/09/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı