T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/315 Esas
KARAR NO : 2024/637
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/05/2023
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait araç kiralama şirketi bünyesinde bulunan ... plakalı araç yabancı uyruklu bir müşteri tarafından kiralandığını, ... tarihinde ... istikametinde ilerlerken kazaya karıştığını, müvekkiline ait ve ... vatandaşı olan ...'in sevk ve idaresindeki araç, güzergah üzerinde bulunan ... plakalı araç ile çarpışmış ve ağır hasar meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkilinin aracının ağır biçimde hasar gördüğünü ve değer kaybına uğradığını, taraflarınca değer kaybı ve hasar ödemeleri için sigorta şirketine ... tarihinde başvuru yapıldığını, başvuru neticesinde sigorta şirketi ... tarihinde ... üzerinden "Poliçe şartları gereği hasar ret edilmiş, değerlendirmeye alınmamıştır." yanıtında bulunulduğunu, sigorta şirketi sürücünün ... olması ve 6 aylık ehliyet geçerlilik süresinin dolması sebebi ile ödemeyi kabul etmediğini, bu sebeple taraflarınca dava konusu uyuşmazlığın tarafı bizzat kendisi ve vekili olarak 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi gereğince dava şartı kapsamında Hukuk usullerinde alternatif çözüm yolu olan arabulucuya başvurulduğunu, müvekkili ile diğer taraf arasındaki uyuşmazlık bir çözüme kavuşturulamadığını, sürücünün ... vatandaşı olup ekte sunulan ekspertiz raporu içerisinde de ... ...ne ait sürücü belgesi bulunduğunu, sürücünün ...'de geçici mi kalıcı mı ikamet ettiği taraflarınca bilindiğini, ancak bilinmektedir ki ... vatandaşı sürücünün ehliyeti ...'de geçerli olduğunu, ... tarihinde ...'de ... ile ... arasında "..." bir anlaşma imzalandığını, bu anlaşmaya göre taraf devletlerince vatandaşlarına ait sürücü belgeleri tanındığını, aracın ... marka olduğunu değeri ... TL olduğunu, kaza aracın orijinal parçalarında hasar oluşturduğunu ve orijinal parçalardaki onarımda araçta ciddi bir değer kaybına yol açtığını, darbeli araç veya değişeni olan araç, 2. el piyasasında oldukça düşük itibarlı olup, rağbet görmediğini, dolayısıyla satışı zorlaştığını, piyasa koşulları, Yargıtay Emsal kararları ile sabit olduğu üzere, hasarsız bir aracın, ilk hasarla birlikte piyasa değerinin yaklaşık % 10'u kadar değer kaybedeceği kabul edildiğini, üstelik lüks araçlarda değer kaybı % 15 olarak kabul edildiğini, ekspertiz raporuna göre ... civarı bir masraf çıktığını, davalı sigorta şirketi önce tamir ve bakıma onay verdiği için bazı parçalar doğrudan sigorta şirketi tarafından gönderildiğini ve daha sonra yetersiz ehliyet nedeniyle geri kalan hasar bedelinin ödenmeyeceğinin belirtildiğini, bunun üzerine müvekkili ... TL ödeme yaptığını, ... TL hasar bedeli içinde sigorta şirketinin sağladığı ... TL'lik muafiyet bedeli de bulunduğunu, böylece sigorta şirketinizin gönderdiği parçaların tamirattan düşürülmesi sonucu kalan ... TL'yi müvekkili ödediğinden ve davalının ödememezlik için ileri sürdüğü gerekçe haksız olduğundan müvekkili tarafından ödenen hasar bedelinin davalıdan tahsili gerektiğini, bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla: araçta meydana gelen değer kaybı şimdilik ... TL, araçtan meydana gelen ve müvekkili tarafından ödenen hasar bedeli olarak ... TL'nin, toplam ... TL maddi tazminattın, davalının ret cevabından itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak, müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın hukuki yarar yokluğundan dolayı reddi gerektiğini, davacı taraf mahkeme dosyasındaki mevcut davayı belirsiz alacak davası olarak açtığını belirttiğini, ancak iş bu dava belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili sigorta şirketinin kasko sigorta poliçesi şartları gereğince hasarı ödememekte haklı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi, davacının kaza ihbarı üzerine araca eksper gönderdiğini ve ekspertiz raporu ile hasarı tespit ettirdiğini, müvekkili sigorta şirketinin hasar tespit işlemlerini başlatması iyiniyetli olduğunu ve sözleşme şartlarına uygun olarak ödeme yapma niyetinde olduğunu gösterdiğini, ancak tamiratın başlamasından sonra, müvekkili sigorta şirketinin dosyayı incelemesi sonucunda kazaya konu ... plaka sayılı araç sürücüsünün ... vatandaşı olduğunu, sürücü belgesini de ... makamlarından aldığı ve 6 aylık ehliyet geçerlilik süresinin doldurduğunun anlaşıldığını, yurt dışından ülkemize giriş yapan yabancı uyruklu vatandaşların ehliyetleri ülkeye giriş yaptıkları tarih itibariyle en fazla 6 ay süreyle ehliyetleri geçerli olduğunu, ... ve ... arasında imzalanan milletlerarası antlaşma (...) ... tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandığını, Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, ... ve ...’nın böyle iki devletin vatandaşları, diğer ülkede kalıcı veya geçici ikamet aldığı takdirde, sürücü belgeleri her iki ülkede de geçerli olacağını, davacı sürücü ... vatandaşı olup, ...’de kalıcı veya geçici ikametgahı olduğuna dair her hangi bir belgeyi müvekkili sigorta şirketine ibraz etmediğini, müvekkili sigorta şirketinin, davacının ikamet bilgilerini araştırma, resmi makamlardan talep etme yetkisi ve görevi olmadığını, davacı taraf dahi dava dilekçesinde; “ Sürücünün ...’de geçici mi kalıcı mı ikamet ettiğinin bilinmediği” yazılı olduğunu, davalı müvekkili poliçe şartları gereği geçersiz sürücü belgesi ile aracın kullanıldığı sebebiyle hasar tazminini reddetmekte haklı olduğunu, hiçbir kabul anlamına gelmemek üzere, bir an davacı araç sürücüsünün ehliyetinin geçerli olduğunu düşünsek bile davacı tarafça ehliyetin geçerli olduğuna dair ikametgah belgesi davalı müvekkiline verilmediği için, yargılama sonrasında geçerli olduğu ortaya çıkarsa işbu dava ile öğrenmiş olacağını, bu sebeple dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama giderlerinden de sorumlu tutulamayacağını, ayrıca ... resmi gazetede ... tarihinde yayınlandığını ve yayınlanma tarihinden 2 ay sonra yani ... yayınlanmasından 2 ay sonra yürürlüğe girdiğini, kaza tarihinin ... olduğunu gerçeği karşısında; henüz yürürlüğe girmeyen anlaşmaya dayanılarak ehliyetin geçerli olduğu kabul edilemeyeceğini, bu nedenlerle, davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Sigorta eksperi bilirkişi ... ile makine mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
"Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı ile onarılan ve değişen parçalar dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımızdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ fatura ve sair evraklar) doğrultusunda; ... kaza tarihindeki;
1-Araç Hasar Tutarı(Malzeme+ İşçilik) = ... TL(KDV DAHİL ) olduğu değerlendirilmiş olup,
2-Araç Değer Kaybı= ... TL olarak değerlendirilmiştir." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Sigorta eksperi bilirkişi ... ile makine mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
"Tarafımızca tanzim edilen kök raporumuzda değişiklik yada revize edilecek bir durum söz konusu olmayıp, nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin ... tarihli dava değeri artırım dilekçesinde özetle;
Araç Değer Kaybı: Dava dilekçesinde ... TL olarak talep edilmiş, bilirkişi tarafından ise ... TL olarak belirlenmiş ve artırılması gereken miktar ... TL olduğunu,
Araç Hasar Tutarı: Dava dilekçesinde ... TL olarak talep edilmiş, bilirkişi tarafından ise ... TL olarak belirlenmiş ve artırılması gereken miktar ... TL olduğunu,
Böylece toplam artırılan miktar: ... TL olup hesaplanan ... TL harç işbu değer artırım dilekçesinin uyaptan gönderilmesiyle birlikte yatırıldığı bildirildiğini bu nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, davanın kabulüne, araçta meydana gelen değer kaybı için ... TL'nin, hasar bedeli olarak ... TL'nin, toplam ... TL maddi tazminattın, dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak, müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı, hasar tazminatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacıya ait aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, miktarı, araçta oluşan hasar bedeli, davacıya ait araç sürücüsünün ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davacıya ait araç sürücüsünün geçici/sürekli ikamet izninin bulunup bulunmadığı noktasındadır.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın,... ili ... ilçesi ... mahallesinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... üzerinde ... istikametine sol şeritte seyir halindeyken ... üstten geçiş yaptığı esnada trafik yoğunluğundan yavaşladığı sırada aracının arka kısımlarına kendisi ile aynı istikamette aynı yöne seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön
kısımları ile çarpması neticesinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Davacının işleten sıfatı ile ticari aracını kiraladığı ...'un ... tarihinde uzun dönem ikamet izni aldığı, ... Devletine ait sürücü belgesine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında ... tarihli kazada dava dışı ...'un sürücü belgesinin geçerliliği noktasında çekişme bulunmaktadır. ... tarihinde ...'de ... ile ... arasında "..." bir anlaşma imzalanmıştır. Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında 9 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesinin 2/1. maddesinde andlaşmaların Cumhurbaşkanı kararı ile onaylanacağı öngörülmektedir. Aynı Kararnamenin aynı maddesinin 2. ve 3. fıkrasında belirtilen haller dışında kalan andlaşmalar için TBMM’ce uygun bulma yasası gerekeceği düzenlenmiştir. Davaya konu anlaşma süresiz nitelikte olduğundan Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında 9 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesinin 2/3 maddesi kapsamında doğrudan onaylanan anlaşmalardan olmadığı, Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında 9 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesinin 2/2 maddesi gereği kanunun verdiği yetkiye dayanılarak yapılan ekonomik, ticari veya teknik andlaşmalar Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan onaylanan anlaşmalardan olduğu, Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan onaylanan andlaşmaların yayımlanması zorunlu olanlar Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak iki ay içinde Dışişleri Bakanlığı tarafından TBMM’nin bilgisine sunulacağına dair Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında 9 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesinin 6/2 maddesinin anlaşmanın yürürlüğüne dair bir madde olmadığı, sadece meclisin bilgi edinmesine dair hükmü içerdiği, Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında 9 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesinin 3/3 maddesine göre ilgili anlaşmanın yürürlüğe gireceği tarih ayrıca bildirilmediğinden, yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği ve ... tarihinde dava dışı ...'un sürücü belgesinin geçerli olduğu, buna dayanarak sigortalısının istemini reddeden davalı reddinin haksız olduğu kanaatine varılmıştır.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin raporunda yapmış olduğu değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamalar gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, rapor ve değer arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, KTK hükümleri uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre Hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan ... tarihli rapor ile yapılan tespit ile %18 KDV Dahil ...-TL hasar bedeli tazminatı zararı bulunduğu tespiti ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-... TL değer kaybı tazminatının ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-... TL hasar tazminatının ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan ... TL peşin, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harcın harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL tamamlama ve ... TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderini davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır