T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/334 Esas
KARAR NO: 2024/306
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/05/2023
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurumları bünyesinde hizmet alımı yoluyla çalışmakta olan ...'ün iş akdinin sona erdiğini, Arabuluculuk Komisyonu'nca yapılan anlaşma gereği ...'e 12.000,00 TL tazminat ödenmesi konusunda anlaşma sağlandığını, söz konusu tutarlar taraf vekili olan ...'nin hesabına ... tarihinde ödendiğini, kurumları tarafından davalı firmaların çalışanı olan dava dışı işçiye ödenen meblağın ve arabuluculuk ücretinin asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsünün davalı şirketler olduğunu, çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketlerin Sosyal Güvenlik mevzuatına uygun hareket etmediğini, bunun neticesinde de kurumlarının hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde davalı şirketlerin çalışanının Sosyal Güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kaldığını, neticesinde de ödeme yapmak zorunda kaldığını, kurumlarının imzalanan sözleşmeler gereği davalı firmalara söz konusu kalemleri ihale bedeli kapsamında ödemiş olduğunu, böylece aynı hususlara ilişkin mükerrer ödeme yapılması durumunun da söz konusu olduğunu, çalışanı üzerindeki mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı şirketlere karşı, davalı şirketlerin çalışanına ödemiş oldukları meblağın tahsili amacıyla davalı şirketlere rücu etme zorunluluğunun hâsıl olduğunu, bilirkişi raporu akabinde ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla dava dışı işçiye yapılan ödemenin ve arabuluculuk ücretinin şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmının, ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya yanıt vermemiş, böylelikle davayı tümden inkar etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Alınan 24/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı ... Şirketinden 175,57 TL arabuluculuk ücreti, 3.952,64 TL rücu alacağı; davalı ... Şirketinden 192,84 TL arabuluculuk ücreti, 4.341,76 TL rücu alacağı, ... Şti.' den 164,59 TL arabuluculuk ücreti, 3.705,60 TL rücu alacağı bulunduğu, TBK 167 uyarınca 1/2 sorumluluk hususunun takdirinin mahkemede olduğu belirlenmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davacı yanca üst işveren sıfatıyla dava dışı işçiye işçilik alacakları ödendiği arabuluculuk tutanakları ve dekontlar uyarınca ödendiği sabittir.
Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde, yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu yazılıdır.
Hizmet işleri genel şartnamesinin 6.bölüm 38.maddesinde “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır.Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tesbit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tesbit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükmü yer almaktadır.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde hizmet işleri genel şartnamesi öncelikle uygulanması gereken ihale dökümanı olarak sayılmıştır. İşçiye karşı işçilik alacaklarından dolayı davacının sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur. Davalı şirket ile davacı kurum arasında ödenen kısmın rücuuna ilişkin konuda ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir.Taraflar arasındaki sözleşmelerin 22.maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup, şartnamenin 6.bölüm 38.maddesi hükmüne göre, çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davalı yüklenici çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumludur.
Bu sebeple davalı şirketler, dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere, davacının ödediği işçilik alacakları ve ferilerinden dolayı davacıya karşı sorumludur. Sözleşme hükümleri dikkate alındığında TBK 167 uygulanmasına imkan yoktur. Bu nedenle aksi yöndeki davalı savunmalarına itibar edilmemiştir.
Dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dosya kapsamından sabittir. Davacı, işçilik alacağı olarak ödediği miktarın, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı döneme tekabül eden kısmını davalı şirketlerden talep edebilir. İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti bakımından ise yalnızca son işveren sorumlu tutulmalıdır.
Dava dışı işçinin hak kazandığı ücret alacakları yönünden iş mahkemesi kararı bulunmamaktadır. Davacı ile dava dışı işçi arabuluculuk aşamasında anlaşmıştır. Bu nedenle davacı öncelikle dava dışı işçinin bu alacaklara hak kazandığını, işçiye hak kazandığı tutarda ödeme yaptığını ispatlamalıdır. Zira davalılar esasen davacının ödediği tutardan değil, davalıların ödemesi gerekirken davacının onlar adına ödeme yaptığı tutardan sorumlu bulunmaktadır.
Mahkememizce bilirkişiden rapor alınmış, Bilirkişi ...' un raporu gerekçeli denetime elverişli olarak hazırlanmakla isabetli görülerek hükme esas alınmıştır.
Yapılan değerlendirmede dönemsel sorumluluk ilkesi nazara alınarak ve alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
4.128,21 TL nin 175,57 TL si için ... tarihinden; 3.952,64 TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
4.534,60 TL nin 192,84 TL si için ... tarihinden; 4.341,76 TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A. Ş.' den alınarak davacıya verilmesine,
3.870,19 TL nin 164,59 TL si için ... tarihinden; 3.705,60 TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şti.' den alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 856,12 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 676,22 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin, 179,90 TL başvuru harcı ve 147,50 TL Tebligat posta gideri olmak üzere toplam 507,3 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.533,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 25/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır