T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/375 Esas
KARAR NO: 2023/406
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 03/12/2020
KARAR TARİHİ: 09/06/2023
Mahkememizin ... sayılı dosyasının ... tarihli duruşma ara kararı uyarınca davalı ... ... A.Ş yönünden davanın tefrikine karar verilmiş olmakla, yukarıdaki esasa kaydı ile yapılan incemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde ... ...'in kullandığı ...'nun maliki olduğu ... plakalı Tır'ın yüksek hızla, refüjü atlayıp karşı şeride geçmesi ile ... plakalı otomobili ve içindekileri ezip sürüklemesi sonucu ... ...’in vefatı nedeniyle ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL maddi tazminat, ... ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini, davalının işleten sıfatıyla kusursuz sorumlu olduğu kazada davacılar lehine tazminat hakkı doğacağından davalının mallarını gizleme ve kaçırma ihtimaline karşı ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiği, sürücü ... ...' in % 100 kusurlu olduğu, ...'nun tırın maliki olması sebebiyle ... ... Tic. A.Ş 'de işleten sıfatıyla kusursuz olarak sorumlu olduğu, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talebinin kabulünü, dava kesinleşinceye kadar davalı ... A.Ş. Yedinde 3. Kişilerde bulunan taşınır taşınmaz malları ile banka dahil 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Lojiştik A.Ş cevap dilekçesinde özetle: Kazaya karışan ... plakalı çekicinin maliki, diğer davalı ...'nun araç maliki ve işleteni olduğunu, somut olayda müvekkili davalı ... Loj.Tic.A.Ş. ile kaza yapan araç arasında bağlantı kurmak ve asıl taşımacı ve işleten olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, müvekkili şirket ile ... arasında uzun süreli kira sözleşmesi bir yana herhangi bir kira sözleşmesi de olmadığını, ...'nun zaman zaman müvekkili şirketin (müşteri) taşıma işini üstlendiğini, davacının sunmuş olduğu ...'nun ... ... Ticaret A.Ş.'ye kesmiş olduğu faturanın da taraflar arasında yapılan taşıma işlerine ilişkin kesilen fatura olduğunu, uzun süreli kira sözleşmesinin varlığını ispatlamadığını, Karayolları Trafik Kanunu'nun m. 3 "Tanımlar" maddesinde düzenlenen "işleten" tanımına göre, karine olarak aracın işleteni araç malikidir ve aracın "işleteni" sıfatına haiz olmadığını, aracın fiili hakimiyetinin 3. kişide bulunduğunun ispat yükü de araç malikine aittir. ... plakalı tır'ın ... üzerine kayıtlı olduğunu ve araç üzerindeki fiili tasarrufun ...'na ait olduğunu, bunun yanı sıra kazaya sebep olan şahsın, şoför ... ...'in de davacının da ikrar etmiş olduğu üzere ...'nun SGK'lı çalışanı olduğunu, müvekkili yönünden hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminata ilişkin olarak açılmış olup; davacılardan ... müteveffa ...'in annesi, ... babası, ... kızkardeşi ve ... yeğenidir.
Dava ... plakalı tır sürücüsü ... araç maliki ..., ...'in faturalı çalıştığı ... A.Ş. ile müteveffanın yolcu olarak bulunduğu ... plakalı otomobilin ZMMS sigortacısı ... A.Ş. ile ... plakalı tırın ZMMS sigortacısı ... ... A.Ş aleyhine açılmıştır.
Davalı ... A.Ş vekilinin ... plakalı tırın işleteni olmadıkları dolayısı ile davada pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı yönündeki savunmanın incelenmesi için Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile; İzmir Nöb. ATM'ye talimat yazılarak davalı ... A.Ş'nin 2019-2020 ticari defterleri incelenmek suretiyle, ... plakalı Tır'ın adı geçen firma tarafından davalı ... tarafından kiralanıp kiralanmadığı, kiralanmış ise kira süresinin mali müşavir bilirkişi aracılığı ile belirlenmesinin istenmesine karar verilmiştir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Tal.sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle:
-Davalı şirketin ticari defterlerinin yasal süreler dahilinde ilgili makamlara onaylatıldığı,
-... plakalı Tır’ın sahibi ... ile aralarında yazılı bir kiralama sözleşmesi olmadan sefer başına nakliye işi yaptırıldığına dair sözlü beyanlarının olduğu,
-Yazılı bir kiralama sözleşmesi olmadığından kira süresine ilişkin tespitin yapılamadığı,
-Sadece ... tarihli faturada, yapılan işin niteliği “nakliye bedeli” olarak yazıldığı ancak diğer tüm faturalarda kiralama bedeli olarak açıklama yazıldığı,
-Yazılı bir kira sözleşmesi olmamasına rağmen fatura tarihlerinden de anlaşılacağı üzere ... tarihinden ... tarihine kadar ticari çalışmanın devam ettiği ve her ay farklı tutarlarda iş listelerinin oluştuğu,
-Ayrıca ...’nun düzenlemiş olduğu faturalarda ... plakalı tır dışında iki aracın daha ( ... ve ... plakalı araçlar) davalı şirkete iş yaptığının anlaşıldığı,
-2020 yılı Ocak ayında oluşturulan iş listesinde ... plakalı Tır için ... tarihinde yükleme yeri olarak İzmir Aliağa Nemrut Depo, boşaltma yeri olarak İzmir Aliağa T.C. Ege Limanı yazıldığı tespitleri yapılmıştır.
-Davalı şirket ... ... Ticaret A.Ş. ve yine davalı ... plakalı Tır’ın sahibi ... arasında yazılı bir kira sözleşmesinin olmadığı beyan edilmiş, buna rağmen yapılan tespitler neticesinde uzun süreli kiralamadan bahsedilip bahsedilemeyeceği hususunda taktir Mahkemenindir." denilmiştir.
Mahkememizin ... E sayılı dosyasının ... tarihli duruşma ara kararı uyarınca davalı ... ... A.Ş yönünden davanın tefrikine karar verilmiş ve yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır.
2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" düzenlemesine; aynı Kanun'un 3. maddesinde ise işleten tanımı yönünden "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda; dava dilekçesinin tetkikinden işleten sıfatıyla araç maliki ... aleyhine dava açıldığı yanı sıra aralarında kira ilişkisi olduğu iddiası ile davalı ... A.Ş aleyhine de işleten sıfatı ile dava açıldığı görülmektedir. Davalı ... A.Ş nin ... plakalı tırın işleteni sıfatına haiz olduğu iddiasında ispat külfeti davacı üzerinde olup, yapılan bilirkişi incelemesi ile araç maliki ile davalı ... ... firması arasında KTK tanımı kapsamında uzun süreli kira ilişkisinin tespit edilemediği, kaza tarihinin ... olduğu, davalı tarafından kazaya karışın tır için düzenlenen ... tarihli (kaza tarihinden önceki son fatura) faturanın araç kira bedeli olarak yine ... tarihli (kaza tarihinden sonraki ilk fatura) faturanın araç kira bedeli olarak düzenlendiği, yine ...'nun kazaya karışan bu aracı dışında iki aracı ile daha ... ... firmasının işini yaptığının belirlendiği, davalının ... ...'nun araçlarını sefer başına yapılan kiralama ile nakliye amaçlı kullandığı savunmasının bu şekilde doğrulandığı anlaşılmıştır. Nitekim dava dilekçesinde de kaza yapan araç sürücüsü ... ...'in ... ...'nun bordrolu çalışanı olduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak davalı ...Ticaret A.Ş'nin işleten sıfatının bulunmadığı ve aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan-usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan -USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 179,90 TL harcın davacılardan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, TARAF VEKİLLERİNİN YOKLUĞUNDA kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/06/2023
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı