T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/393 Esas
KARAR NO : 2025/536
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/11/2019
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizin .../... E, .../... K sayılı kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... E, .../... K sayılı ilamı ile kaldırılmış olmakla Mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle: Davaya konu inşaatta davalı ile dava dışı ... isimli şirket arasında alçı, sıva, duvar gibi işler için taşeronluk sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin ise önce ... isimli şirketin alt taşeronu olarak çalıştığını fakat bu şirketin ayrılmasıyla onun yapmadığı bütün işlerin müvekkili tarafından bitirildiğini, davalı şirket tarafından müvekkiline kısmi ödeme yapıldığını ayrıca davalıda müvekkilinin teminat senedinin bulunduğunu öne sürerek ... TL bedelin kendilerine ödenmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde müvekkili ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, müvekkilinin bahsi geçen inşaattaki tüm işlere ilişkin hakedişleri dava dışı ... isimli şirkete ödediğini ve aralarındaki sözleşmenin karşılıklı sonlandırıldığını, dava dışı bu şirket ile davacı arasındaki sözleşmenin kendilerini bağlamayacağını, bahsi geçen kısmi ödemenin davaya konu iş nedeniyle yapıldığının davacı tarafından ispatlanamadığını öne sürmüş ve davanın reddini talep etmiştir.
Ara buluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Davalının 2014 yılı ticari defterlerinde;
1a - Dava Dışı ... şirketinin alacağı olarak 2014 yılında ... nolu fatura ile ... TL Ve ... nolu fatura ile ... TL tutarlı hak ediş faturalarının kayıtlı olarak yer aldığı, toplamının ... TL olarak hesap edildiği,
2a- Dava Dışı ... şirketine yine 2014 yılı içerisinde her iki fatura bedeli karşılığı hak ediş bedeli ödemeleri ( ... TL + ... TL) olarak banka aracılığı ile toplamda ... TL'lik ödemenin yapılı olduğunun kayıtlı yer aldığı " sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İnşaat mühendisi bilirkişi ..., mimar bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:
Tarafımızca, teslim edilen Mimari ve Statik Projelere dayanarak ... ve ... bloklar için hesaplanan toplam duvar alanları:
...- Blok için Toplam 2.644,58 m2
...- Blok için toplam 3.823,93 m2 olmak üzere
Toplam Duvar Alanının 6.468,51 m2 'dir.
Yerinde imalatı tamamlanmış toplam duvar alanının 9620 sinin 1293,70 m2 olduğu hesaplanmıştır.
... tarihinde, mahkemenizce görülmekte olan .../... Esas dosyasına sunmuş olduğumuz rapordaki düşüncelerimizi sürdürmekteyiz.
Fazlaya ilişkin vade farkından kaynaklanan faiz oranlarının hesabının bizim yetkimizde olmayıp mahkemenizin takdirlerine bırakıldığı" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli ikinci ek raporunda özetle:
"Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının konuyla ilgili maliyet analizinin, TÜİK Parasal Değerleri güncelleme aracı ile yapılan hesaplamaya göre, 1 m2 duvarın, malzeme-işçilik maliyeti ... TL olarak bulunmuştur.
Yerinde imalatı tamamlanmış toplam duvar alanının 9620 sinin 1293,70 m2 olduğu hesaplanmış olduğundan duvar işçiliğinin ... tarihi itibari ile toplam malzemetişçilik maliyeti (müteahhit karı dahil) ... TL olarak hesaplanmıştır.
Fazlaya ilişkin vade farkından kaynaklanan faiz oranlarının hesabının bizim yetkimizde olmayıp mahkemenizin takdirlerine bırakıldığı," sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: "Ben ... şirketinin gayri resmi ortağıyım, işi ... şirketinin yetkilisi ... Beyle beraber aldık, bende dışarıdan destek veriyordum, ben inşaatta ustaların başında duruyordum, onları kontrol ediyordum, aldığımız iş ... Mahallesinde ... bloktan oluşan bir sitenin kalıp, sıva ve alçı, boyama işiydi, 3 bloğun alçı sıva ve boyası vardı, 2 bloğunda alçı sıva boya, kalıp duvar işini yapacaktık, biz bu 5 bloğun 2sinin ... ve ... blok olduğunu hatırlıyorum, ... ve ... bloğun kalıbın tamamı bitmişti, duvarın da bir kısmı bitmişti, 2 bloğun kalıp ve duvar işinin toplamı %60ını bitirdik, diğer kalan 3 bloğun ise duvarı daha önce yapılmıştı, biz alçı sıva ve boyasını yapacaktık, ama biz yapmadık, işi devredince ... kalan işi yaptı, 5 blok yönünden de toplam işin %30unu bitirmiş olarak işi bıraktık, kalan işi davacı ... şirketi yaptı, biz işi ... ya devrettik, devretmeden önce de davacı şirketin yetkilisi ... Bey davalı şirketin yetkilisi ... Bey ve ben ve ... Bey birlikte, ... beyin ofisinde görüştük, biz inşaattan ayrıldığımızı, kalan işi ...'nın yapacağını söyledik, ... Beyde kabul etti, ... Bey ile ... Bey taraflar arasında şirketler yönünde bir protokol hazırladı, bu protokole göre bizim aldığımız ücret birim fiyat üzerinden davacı da kalan işi tamamlayacaktı, biz tamamladığımız işin ücretini davalıdan aldık; ... Bey'e yaptığımız işin hakedişini sunduk ve ödemesini de aldık, yaptığımız iş bütün işin %30uydu kalıp ve duvar işinin de %60ını biz yaptık ve bunların hekedişini de davalıdan aldık, biz hiç sıva alçı işine girmedik, daha doğrusu bu işleri biz yapmadık, hepsini davacı firma yaptı, protokolü taraf şirket yetkileri bizim huzurumuzda imzaladılar, biz sözleşme gereği 2+1 dairede hakediş olarak alacaktık ancak davalı bize 1+1 daire verdi, biz de yapacak bir şey yok deyip, kabul ettik, protokole imza atıldı mı hatırlamıyorum, ancak bir protokol hazırlandığını hatırlıyorum, ben davacı şirket yetkilisi ... Bey'in de arkadaşıyım, bu nedenle de biz ... adına inşaattan ayrılmış olmamamıza rağmen davacı işi bitirinceye kadar davacıya yardımcı olmak için inşaata gittim, davacı firma kalan işi %85 ini bitirmişti, son zamanları ben gitmedim, tamamını bitirdiğini davacı şirket yetkilisi ... den duydum, parasını alamadığını da bana yine arkadaşım olduğu için ... söyledi ancak ticari kayıtlarını bilmiyorum, inşaat için yapılan ve kullanılan malzemeleri aramızdaki anlaşma gereği taşeron olarak ... firmasi veya ... kendi bünyesinden karşılıyordu, sonra hak edişlerinde ay sonunda bunları iş verenden alıyorduk, davacının da böyle anlaştığını biliyorum, hak edişlerimizin için de hem işçilik ücretleri hem de kullandığımız malzemeler vardır, inşaat işini davalı firmadan ... firması esasen taşeron olarak aldı, bu işin içerisinde duvar, kalıp, sıva, alçı ve boya işi vardı, ... firması ve gayrimeşru ortağı olarak ben alçı ve sıva işini ...'nın alması için alt taşeron olarak onları çağırdık, ancak fiilen protokolden sonra ... firması inşaatta çalışmaya başladı, ... ya işi devretmeden önce davalı şirket yetkilisinin ofisinde birlikte görüştük, protokol öyle hazırlandı, protokol hazırlandıktan sonra davacı inşaatta çalışmaya başladı, biz yaptığımız duvar kalıp işinin yaptığımız kısmının ücretini aldık, duvarın bir kısmı kalmıştı, onu da ... yaptı ancak ne kadarını yaptı hatırlayamıyorum, onu yapması da 20-25 gün sürdü,
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: ben ... şirketinin yetkilisiyim, daha önce mahkemede verdiğim beyanlarım da doğrudur, davalı firma ile .. ... sözleşmesini biz yaptık, bizim yapacağımız iş kalıp ve duvar alçı ve sıva işiydi, hatırladığım kadarıyla 7-8 bloktu 1 bloğunu başka bir firma yapıyordu, diğerlerini de biz yapıyorduk, inşaatın kalıp işlerini biz yaptık, anlaştığımız blokların tüm duvarların da %20sini biz yaptık, bütün duvarları bitiremedik, inşaat metrajını bilmem ancak bin metre kare anlaştıysak, iki yüz metresini duvar için biz yaptık, sıva boya ve alçı işini biz hiç yapmadık, davacı firma bizden sonra inşaatta devam etti, biz inşaat malzemelerini toplarken davacı yeni duvar sıva malzemesi getirdi, davacı firma davalı firma ile aralarında bir sözleşme imzalandı mı bilmiyorum, davacı firmayı ... inşaata biz getirdik, davalı şirket ... şirket yetkililerine artık inşaata devam edemeyeceğimizi söyledik, biz inşaattan çıktıktan sonra taraflar kendi aralarında anlaşmışlar, ancak bu anlaşmanını detaylarına ilgili bir bilgim yok, davacıdan bir alacak verecek yoktur, ... da alacağım vereceğim yoktur, hak edişlerimi aldım,
Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu: ... benim taşeronumdu, taşero ettiğim işler ise duvar, alçı sıva ve sıva işiydi, bu işlerin hak edişlerini ben aldım ve ... ya da ödemesini yaptım, biz ... firması olarak işi bıraktıktan sonra geriye kalan %80lik işin ücretini davacı davalıdan alacaktı, onu alamadığını söylüyor, %80lik kısımda taraflar kendi arasında anlaştı diye biliyorum, ben davacı firmaya işi bıraktığım aşamada %20lik kısım için ödemeyi elden yaptım diye hatırlıyorum, bir de araba da verdim diye hatırlıyorum, bu işlerin yapıldığı yıl 2012-2013 yılları olduğunu hatırlıyorum, beyanı okundu. İmzası alındı.
Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu: İşi davacı firmaya devretmeden önce kalıpların hepsini biz yaptık, dedi. Beyanı okundu. İmzası alındı.
Davalı ... vekilinin talebi üzerine soruldu: Benim fesih protokolünden bilgim yoktur, ... firması kaba ve ince işle ilgili hiçbir iş yapmadı, bundan eminim, yapmadığımız duvar işi de vardı ancak %sini hatırlamıyorum, eksik bırakıldığını hatırlıyorum, ancak hangi dairelerdi hatırlamıyorum, blok isimlerini hatırlamıyorum, daireleri görsem hatırlayabilirim, az evvelki beyanımda ... ve ... blok diye bahsettim ancak farklı blokta olabilir, blokları görünce hatırlayabilirim, bu işlerin senesini tam net hatırlamıyorum ancak son 10 yıl içerisinde olduğunu hatırlıyorum, yılını tam net hatırlamıyorum" demiştir.
TANIK ... ... (... TARİHLİ KEŞİFTEKİ) BEYANINDA:"Ben dava dışı ... ile beraber çalışırdım, biz ... ile anlaşarak dava konusu yerde inşaata başladık, btokların kalıp aşaması bitip duvarında yaklaşık %30 tamamladıktan sonra paramızı aldık, biz ayrılmadan önce ... şirketi gelerek bizim yanımızda ... ile kalan işi tamamlama konusunda anlaştı, biz de iş tamamlanana kadar destek olmak amacı ile buraya gelip gittik, kalan kısmı tamamen ... tamamladı, biz yukarıda saydığım işleri bitirmek üzereyken davacı şirketten kendi sıva alıp işlerine başlamıştı, biz kendi yaptığımız işin parasını eksiksiz aldık, bizde paramızı alırken zorluk yaşadık, davacıdan tamlayacağı işin parasını davalıdan almak üzere almıştı" demiştir.
TANIK ... ... (... TARİHLİ KEŞİFTEKİ) BEYANINDA: "Ben dava dışı ... ... nın yetkilisiyim, dava konusu yerdeki inşaatı yapmak üzere biz davalı ile anlaştık, kalıp işini tamamlayıp, duvar işini de yaklaşık %20 siri bitirmiştik, ancak ekonomik sebeplerle devam etmek istemedik, daha sonra inşaata ... devam edip bitirdi, aralarında nasıl bir anlaşma vardı bilmiyorum, bizim ile davacı arasında kalan kısma ilişkin bir anlaşma yoktu, bizden sonra süreç tam olarak nasıl işledi bilgim yok, ancak biz davacıya para ödeme gibi bir yükümlülük artına girmedik, tiavacı şirket İnşaatı bizim ilk yaptığımız sözleşmede belirtilen şartlar ve proje uyarınca tamamlayıp teslim etti." demiştir.
DAVACI TANIĞI ... ... ... TARİHLİ CELSEDEKİ BEYANINDA: "Ben bahsi geçen ... isimli şirketin yetkilisiyim, biz dava konusu yerde ilk anlaşmayı davalı şirket ile yaptık, davacıda bizim taşöronumuzdu, biz bu işi ekonomik olarak devam ettiremedik, ancak davacı şirket devam edip işi bitirdi, biz o ana kadar yaptığımız işin bedelini davalıda naldık karşılıklı anlaşarak sözleşmeyi fes ettik, bana göstermiş olduğunuz ibraname başlıklı belgede doğrudur, biz 3 şirket bir araya gelip anlaşma yapmadık, bizim davacıdan öğrendiğimiz kadarı ile onlar davalı ile anlaşıp bu işi devam ettirmişler, ben alınmış malzemeleri görmedim sadece satın alındığını davacıdan duydum, bizim ... ile aramızda dava konusu yerdeki işe ilişkin açılmış bir dava yoktur." demiştir.
DAVACI TANIĞI ... ... TARİHLİ CELSEDEKİ BEYANINDA:"Ben taşöronluk işi ile uğraşırım dava konusu yerde davacının taşöron olarak çalıştım, 2 blok'un kaba sıva ve alçı işlerini biz yaptık, biz davacı ile anlaşmazlık yaşayıp oradan ayrıldığımızda inşaatta 2 tır kadar alçı sıva malzememiz kaldı, öğrendiğimiz kadarı ile davalı şirket daha sonra başka bir ile anlaşıp orayı bitirmiş, bizden önce ... orada kalıp ve duvar işlerini yapmış bizde ... adına bahsettiğim işleri yaptık, yanlış hatırlamıyorsam biz bu işi 2013 yılında yaptık, alçı sıva işlerini de esasen ... almıştı, davacı onların taşöronuydu bizde davacının taşöronu olarak çalıştık, ... buradan çıkınca biz çalışmaya devam ettik, davalı bizim ile muhatap oldu, biz onlardan doğrtudan ödeme almadık, ancak duyduğum kadarı ile ...ya bir kısım ödeme yapmışlar." demiştir.
DAVACI TANIĞI ... ... TARİHLİ CELSEDEKİ BEYANINDA:"Ben ... şirketinin gayri resmi ortağıyım, davalıdan işi aldığımızda bir kısmını davacıya taşere ettik, biz kendi yaptığımız kısım ile ilgili eksikte olsa paramızı aldık, ancak davacının yaptığı işe ilişkin ücreti baştan itibaren biz değil davalı karşılıyordu, bildiğim kadarı ile bu konuda anlaşmışlardı, biz ... ya herhangi bir ödeme yapmadık, biz sözleşmeyi fes ettikten sonra davacı işe devam ediyordu 2 kamyon kadar alçıları gelmişti, davacı iç cephenin alçı sıva kısmı dış cephenin kaba ve ince sıvıları davacı tarafından bitirilmişti, biz ayrıldığımızda davacının yapacağı işin yüzde yetmiş sekseni bitmişti." demiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup,
Mahkememizin .../... E, .../... K sayılıilam dosyasında yapılan yargılmada davanın reddine karar verildiği,Kararda ."...Davacı ile dava dışı ... isimli şirket arasındaki ibraname başlıklı belgenin incelenmesinde aralarında alacak borç kalmadığının ve ödemenin ... isimli şirket tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı ve davacı ile dava dışı şirket tarafından imzalandığı görülmüştür.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, davacı taraf ihtara rağmen defterlerini sunmamış bunun üzerine davalı defterleri üzerinde yapılan incelemede taraflar arasında bir borç alacak ilişkisinin olmadığı, davacı tarafından düzenlenen herhangi bir faturanın davalı defterlerinde yer almadığı, ... TL'lik senedin davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, kısmi ödeme olarak bahsi geçen ... TL'lik ödemenin davalı defterlerinde yer almadığının bildirildiği görülmüştür.
Dava konusu yerde davacının yaptığını iddia ettiği iş bedellerinin tespiti için inşaat mühendisi ve mimar bilirkişi eşliğinde keşif yapılmış ve davacının beyanlarına göre yapılan hesaplama da iş tutarının ... TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.
...'tan alınan davalı kayıtlarında davacıya ait bir ödemenin olmadığı görülmüştür.
Davacı Tanığı ... beyanında ... isimli şirketin yetkilisi olduğunu, önce davalı ile anlaştıklarını davacının ilk başta kendilerinin taşeronu olduğunu, bir kısım iş yaptıktan sonra bu işi devam ettiremediklerini, davalıdan yaptıkları işin bedelini aldıklarını davacıdan öğrendikleri kadarıyla iki tarafın anlaştıklarını ve işin davacı tarafından bitirildiğinin söylendiğini beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... beyanında dava konusu yerde davacının taşeronu olarak çalıştığını 2 blokun bir kısım işlerini kendilerinin yaptığını, davacı ile anlaşmazlık yaşayıp oradan ayrıldıklarında 2 tır malzemelerinin kaldığını, davalının kendileri ile muhatap olduğunu ancak ödemeyi davalıdan almadıklarını beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... beyanında ... şirketinin gayrı resmi ortağı olduğunu, davalıdan aldıkları bir kısım işi davacıya taşere ettiklerini, davacının yaptığı işe ilişkin ücreti baştan itibaren davalının karşıladığını bu konuda anlaşmış olduklarını, kendilerinin davacıya herhangi bir ödeme yapmadıklarını beyan etmiştir.
Davalı şirket yetkilisinin isticvaben alınan beyanında davacıdan bahsettikleri gibi herhangi bir senet almadıklarını, kendileri ile hukuki bir ilişkilerinin olmadığını, dava dışı ... isimli şirket ile çalıştıklarını bu şirket işi yaparken davacı yetkilisinin kendisini arayıp inşaata çimento veya alçı indirdiğini söylediğini bunu araştırıp doğru olduğunu öğrendiğinde parasını ödediğini bunun dışında bir ilişkilerinin olmadığını belirtmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Eldeki dava eser sözleşmesine dayalı alacak davasıdır. Davacı vekili müvekkili ile davalı arasında eser sözleşmesi ilişkisi olduğunu, yaptığı işe ilişkin bedeli alamadığını öne sürmüş davalı ise aralarında herhangi bir sözleşme ilişkisi olmadığını iddia etmiştir.
Eser sözleşmesi niteliği gereği yazılı şekil şartına tabi değildir. Sözlü olabileceği gibi zımni kabul ile kurulması dahi mümkündür. Sorun ise gerek sözleşmenin varlığı gerekse de ifasının ispatı noktasında çıkar. Zira sözleşme yazılı yapılmak zorunda olmasa da ispatı yazılı delil ile olmak durumundadır. Bunun için yazılı sözleşme dışında yapılan işin kabulü ve buna ilişkin ödeme yapılması, ticari defter kayıtları gibi belgeler de sözleşmenin varlığını ispata yarayabilir. Ancak ve ancak sözleşmenin varlığının ispatından sonra ifa ve sonrasına ilişkin hususlar değerlendirilebilir.
Bu kapsamda somut olay incelendiğinde davacı yazılı bir sözleşme sunmamış ancak sözleşme kapsamında kendilerine ödeme yapıldığını öne sürmüştür. Az yukarıda özetlendiği üzere tacir olan tarafların defter incelemesine hükmedildiğinde davacı defterlerini sunmamıştır. Bu halde iddianın davalı defterleri kapsamında değerlendirilmesi gerekecektir. Davalı defterlerinde ise davacı adına herhangi bir kayıt yoktur. Bunun yanında şirketin banka hesap dökümlerinde de bahsi geçen ödemeye rastlanılamamıştır. Bu durumda iddia edilen ödemenin taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin kurulduğu yönünde yorumlanmasına olanak yoktur. Diğer taraftan davacı tanıkları sözleşmenin varlığına ilişkin duyuma dayalı da olsa beyanda bulunsalar da hukuki ilişkinin niteliği gereği tanıkla ispatı mümkün olmadığı gibi tanık beyanları ile ticari defter kayıtları da örtüşmemektedir. Davacı her ne kadar dava dışı ... şirketinin defterlerinin incelenmesini talep etmiş ise de bu şirket ile davacı arasındaki hukuki ilişki ve muhtemel sözleşme devri sadece taraflar arasında hüküm doğurur. Bu ilişki kapsamında sözleşmenin nispiliği gereği davalı leh veya aleyhinde hüküm çıkarmanın imkanı yoktur. Açıklanan gerekçelerle davacının sözleşme ilişkisini ispat edemediği anlaşılmış ve davanın reddine dair karar verilmiştir. ..."şeklinde karar verildiği, Mahkememizin .../... E, .../... K sayılı karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, mahkememiz kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... E, .../... K sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.İstinaf ilamında :"... Davacı taraf esasen davalı ile dava dışı ... arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunu, kendisinin ... ile alt taşeron sözleşmesi imzaladığını, davalı ile dava dışı şirketin arasındaki hukuki ilişkinin sonlandırılmasından sonra kalan işlerin kendisi tarafından sözleşmeye dayalı olarak yapıldığını, davalı şirket temsilcisince ... TL'lik ödemenin davacı şirket temsilcisine yapıldığını, bakiye iş bedelinin ödenmediğini iddia etmiş, davalı ise taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
3.2. Dosya içerisinde yer alan ... tarihli fesihnameye göre dava dışı ... ile davalı şirketin aralarındaki sözleşmeyi feshettiği belirtilmiş ise de, davalı şirketin fesihnamede imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte davalı şirket yetkilisinin duruşmada alınan beyanı ve dosyada mevcut ... tarihli tediye makbuzuna göre davacı şirketin temsilcisine ... TL'nin davalı tarafça ödendiği anlaşılmaktadır. Davalı taraf bu ödemenin başka bir ticari ilişkiden dolayı yapıldığını ispat edememektedir. Bu durumda davalı tarafça davacıya yapılan ödeme sebebiyle taraflar arasında dava dışı ...'nin yaptığı işler dışındaki işler yönünden sözleşme ilişkisinin kurulduğunun kabulü gerekmektedir.
3.3. Sözleşme ilişkisinin ispatlanmasından sonra sözleşme gereği yapılan işler ya da sözleşmenin içeriği her türlü delille ispatlanabilecektir. Bu durumda mahkemece gerekirse yeniden keşif yapılarak ve taraflarca gösterilen tanıklar da mahallinde dinlenilerek davacının yaptığı iş sebebiyle hakedişin miktarı işin yapıldığı tarihteki piyasa rayicine göre belirlenmeli, davalı tarafından yapılan ödemeler düşülerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir..." şeklinde denilerek karar verildiği, istinaf kaldırma kararı sonrası dosyanın mahkememiz eldeki .../... E. sayılı dosyasına kayıt olduğu, dosyada keşif yapılmak suretiyle inşaat bilirkişi tarafından rapor düzenlendiği, tarafların ticari defterleri incelenmek suretiyle rapor düzenlendiği, tanıkların yeniden dinlendiği görülmüşür.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2022/70E. 2023/773K. sayılı kararında eser sözleşmesi tanımı "eser sözleşmesi iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olup "eser" ve "bedel" olmak üzere iki temel unusuru bulunmaktadır .Bu sözleşmelerde yüklenici , iş şahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine , fen, teknik ve sanat kurallarıa uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş şahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemekle yükümlüdür" şeklinde yazılmıştır.
Eser sözleşmesi niteliği gereği yazılı şekil şartına tabi olmadığı ,sözlü olabileceği gibi zımni kabul ile kurulması dahi mümkün olduğu ,sorunun ise gerek sözleşmenin varlığı gerekse de ifasının ispatı noktasında çıktığı,zira sözleşme yazılı yapılmak zorunda olmasa da ispatı yazılı delil ile olmak durumunda olduğundan bunun için yazılı sözleşme dışında yapılan işin kabulü ve buna ilişkin ödeme yapılması, ticari defter kayıtları gibi belgeler de sözleşmenin varlığını ispata yarayabilir. Ancak ve ancak sözleşmenin varlığının ispatından sonra ifa ve sonrasına ilişkin hususlar değerlendirilebilir.
Dosya kapsamındaki tüm delillerin değerlendirilmesinde, taraflar arasında yazılı bir eser sözleşmesi bulunmadığı, davalı ile dava dışı ... firması arasında eser sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme uyarınca yapılan keşif sonrası bilirkişi tarafından hesap edilen miktarının işin yapıldığı tarih itibariyle rayiç değerinin ... TL olduğu, davalının dava dışı ... firmasına, ticari defter kayıtlarına göre ... TLödeme yaptığı, davacının defterlerini sunmadığı ., bu haliyle davalının dava konusu işin bedelini bu işin eserin yapımı için aralarında sözleşme olan dava dışı ... firmasına ödedidiği, dava dilekçesi ekinde sunulan alt taşeron sözleşmesi taraflar arasında olmadığı davacı ile dava dışı şirket (...)arasında oduğu, yazılı eser sözleşmesi yalnızca davalı ve dava dışı ... firmasına ait olduğu görülmüştür.
Tanık beyanlarında da anlaşılacağı üzere davacının dava dışı ... firması ile aralarındaki sözleşme uyarınca dava konusu taşınmaza işin yapımı için geldiği ve dava dışı ... firmasının yapması gereken işleri yaptığı, davacı ile davalı arasında işveren yüklenici ilişkisi bulunmadığı, yapılan işin bedelini de dava dşı ... firmasının davalıdan tahsil ettiği, tanık beyanları davacının dava dışı ... firması ile anlaşması uyarınca dava konusu inaşata dava dışı ... firmasının yapması gerektiği işleri tamamlamak için ... firmasının taşeronu olarak geldiği ve taşeron olarak davalının inşaatında çalışmasına başlayıp ... firması çalışanlarının işi bırakımasına rağmen taşeron olarak davacının kalan işi bitirdiği hususunda birbiri ile uyuştuğu halde , davalı ile davacı arasında bir sözleşme olup olmadığı, işin ne kadarının kim tarafından bitirildiği hususlarında tanık beyanları arasında tutarsız olduğu,tanık ... taraflar arasında sözleşmeye dair ... firması inşattan ayrılırken yazılı bir protokol hazırlanıp huzurlarında imzalandığını beyan etse de, diğer tanık ... taraflar arasında yazılı bir sözleşme olup olmadığını bilmediğini, ancak anlaştıklarını , davacının kendilerinin taşeronu olarak inşatta geldiğini beyan ettiği, ayrıca tanıkların istinaf kaldırma kararı öncesi daha evvel beyanları ile sonrası beyanları da birbiri ile örtüşmediği, inşaatın ne kadarlık kısmının hangi işlerin kim tarafından yapıldığı hususunun net ve tutarlı şekilde beyan edilmediği, dava dışı ... firması ile davacı arasında sözleşme bulunduğu ihtilafsız olduğu,öte yandan taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, sözlü olarak da bir sözleşme kurulduğu mevcut delil durumuna göre ispatlanamadığı, bu haliyle davacının dava dışı ... firmasının taşeronu olarak inaşaatta onun işlerini yapmak için bulunduğunun kabulü gerektiği , işverenin inşaatta olmadığı esnada inşaata gelen inaşaatın malzemesinin o anda inşatta çalışan davacı şirket yetkilisine teslim edilmesi ve bundan kaynaklı tediye makbuzu(... TL bedellli) düzenlemesi , dava dışı ... ile davalı arasındaki sözleşme uyarınca dava konusu taşınmazda yapması gerektiği işler dışındaki işler yönünden de davacının davalı ile anlaştığı ve bu mihvalde davacı ve davalı arasında sözlü olarak da olsa sözleşme ilişkisinin kurulduğunun kabule yeterli olmadığı, davalı tarafından dava dışı ... firmasına ödenen hakediş miktarı zaten keşif yapılarak ölçüm ile tespit edilen işin tamamı bedeli kadar olduğu, ticari defter kayıtlarına göre işin bedeli davalı tarfından ödendiği , tanık beyanlarında ise işin %20-30-60 şeklinde farklı oranlarda olarak dava dışı ... firması tarafından bitirildiği beyan edildiği, tanık beynları kendi içinde ve diğer tanık beyanları ile örtüşmediği , bitirilen kısım iş için dava dışı ... firmasına ücret ödendiği kabul edilip , kalanının davacı tarafından bitirildiği, kalan iş için davacı ile davalı arasında yeniden bir sözleşme yapıldığı kabul edilirse bu takdirde de dava dışı ... firması ticari defter kayıtlarına göre işin tamamı bedelini davalıdan zaten aldığından yaptığı işin bedelinden herhalikurda fazla ücret almış olacak ayrıca davalı da aynı iş için ikinci kez ödeme yapmak durumunda kalacaktır.Tanık beyanları birbiri ile ve kendi içinde örtüşmediği, somut ve tutarlı olmadığından hükümde itibar edilmemiştir. Dava konusu inşattaki eser sözleşmesinin davalı ve dava dışı ... Firması arasında yapıldığı , buna göre de işverenin davalı , yüklenicinin dava dışı ... firması olduğu, dosya tarafları arasında ise bir eser sözleşmesi bulunmadığı , eserin ivazının da dava dışı ... Firmasına tamamının ödendiği, bu haliyle işveren olan davalı bedel ödeme yükümlüğünü sözleşme ilişkisi olan dava dışı ... Firmasına karşı yerine getirdiği , dava dışı ... Firmasının talebi ile davacının dava dışı ... firmasının yapması gerektiği işler yönünden davacının kaba ince inşaatın bir kısmın yapılması için eserin yapımına dahil olduğu , davacının inşaatta kalan işleri dava dışı ... firması adına bitirdiği kanaatiyle davalının eserden kaynaklı davacıya bir bedel ödeme yükümlüğü bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.17/07/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı