T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/483 Esas
KARAR NO : 2024/656
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 19/07/2023
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaları açısından arabuluculuk şartı ve sürecinin tamamlandığını, davalı ...'nın ... plakalı ve .... adına kayıtlı aracın (... başlangıç ... bitiş tarihli - ... numaralı poliçe ) sigortacısı olduğunu, ... plakalı araç, .... tarafından uzun süreli araç kiralama sözleşmesi uyarınca davacıya kiralandığını, söz konusu araç, davacının çalışanı ... idaresinde iken ... tarihinde ... idaresindeki ... plakalı araç ile yaralamalı trafik kazasına karıştığını, kaza sonucunda karşı taraf ...'de % 98 oranında kalıcı iş gücü kaybı yaşadığını ve yatalak kaldığını, ... tarafından açılan ve iş göremezlik / manevi tazminat talepli ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı dosyasına kayıtlı davada ... ihbar olunan konumunda olduğunu, ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı ( ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı birleşen dosya üzerinden ) ile ... lehine ... TL iş göremezlik, ... TL bakıcı gideri olmak üzere toplamda ... TL tazminata hükmedildiğini, yaşanan kaza nedeniyle davalı tarafından ...'e ... hasar dosyası üzerinden ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığını, bu ödeme poliçe teminat limitlerinin çok altında olduğunu, ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı davacı tarafından temyiz edilmiş ise de; kararın onandığını ve ... tarihinde ( ... ... İcra Dairesi'nin ... E. ) davacı tarafından ... TL ödeme yapılmak durumunda kalındığını, davalı ... başlangıç ... bitiş tarihli - ... numaralı poliçe uyarınca dava dışı ...'e ödenen tazminattan ve tazminatın konu edildiği icra dosyasının ferilerinden sorumlu olduğunu, ...'ya teminat miktarları uyarınca icra takibine konu ödemeyi yapması, ödeme yapılmaması ve icra takibi için başvurucu tarafından ödeme yapılmak zorunda kalınır ise yapılan ödemenin iadesi için rücu davası açılacağı ihtar edilmiş ise de ... tarafından herhangi bir dönüş alınamadığını, bu nedenlerle; davacı tarafından, icra dosyasına ödenmek zorunda kalınan miktarın tazmini için iş bu davanı açılması gerektiğini, bu sebeplerle; davanın kabulü ile, ... TL'nin icra dosyasına ödenme günü olan ... tarihinden itibaren değişen oranlarda ve en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri ve yasal vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, iş bu yargılama nedeniyle müvekkilinin taraflarına ödeyeceği şimdilik ... TL vekâlet ücretinin de HMK.’un 329. maddesi uyarınca AYRICA davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin her türlü haklarımızın saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kaza ... tarihinde meydana geldiğini, eldeki dava mahkemede ... tarihinde açıldığını, dava zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığından davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, dava dışı ... adına kayıtlı ... plakalı araç için müvekkili şirketçe; ... başlangıç, ... bitiş tarihli, ... poliçe numarası ile Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, ancak trafik sigortası bir meblağ sigortası olmayıp bir zarar sigortası olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, yapılacak inceleme sonucunda şirketlerinin sorumluluğunda bir bedel ortaya çıktığı takdirde, poliçedeki sorumluluk limitinin esas alınması gerektiğini, şirketçe tarafından yapılan ödemeler de bu meblağdan düşülmesi gerektiğini, müvekkili şirketçe ödeme yapıldığını ve sorumluluğu yerine getirildiğini, dava ile ilgili deliller taraflarına tebliğ edilmediğini, dava ile ilgili tüm belge ve delillerin taraflarına HMK ilgili madde uyarınca tebliğini ve tüm delillerin tebliğine dek tüm itiraz ve esasa ilişkin sair cevap hakları ile karşı delil ileri sürme haklarımızın saklı tutulmasını talep ettiklerini, bu sebepler doğrultusunda, sair hususlar hakkında cevap ve itiraz haklarının saklı kalmak üzere, cevaplarının kabulü ile; davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, aksi takdirde; davacı ...'nin davalı müvekkili sigorta şirketinden herhangi bir talepte bulunma hakkı bulunmadığından husumet yokluğundan reddine, aksi takdirde maddi ve hukuki gerekçeleri mesnetsiz bulunan davanın esastan reddine, davalı müvekkili şirketçe dava dışı ...'e ödeme yapıldığından, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından, talepleri poliçe teminat limitlerini aştığından, haksız davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemece yapılmakta olan yargılamada davacının talebi ile davanın müvekkili şirkete ihbar edildiğini, bu hususta beyanlarını Mahkemeye bildirdiklerini, müvekkili şirket ile davacı arasında uzun süreli kira sözleşmesi ilişkisi kurulduğunu, bu sözleşmeye konu araçların işleten sıfatını Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre kira süresi boyunca davacının taşıdığını, davacı işleten sıfatı gereğince ödemeler yaptığını, yasadan kaynaklanan bu sorumluluğu gereğince yaptığı ödemeleri müvekkili şirketten talep etmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket davacı ile akdedilen sözleşme hükümlerine göre, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, davacıya karşı yasa ya da sözleşmeden kaynaklanan herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu hali ile huzurdaki davaya konu talepler haksız ve hukuki dayanaktan yoksun nitelikte olduğunu, davacının taleplerini ve iddialarını kabul etmediklerini, diğer yandan huzurdaki dava müvekkili şirkete ihbar edilmiş ise de müvekkili şirket huzurdaki davanın tarafı olmadıklarını ve bu hali ile huzurdaki davada davacının taleplerinin kabulü halinde dahi müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, Mahkemece yapılmakta olan yargılamanın sonunda ihbar olunan durumunda olan müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmamasını talep ettiklerini, müvekkili şirket aleyhine dava ikame edilmesi halinde cevap, itiraz ve delil sunma haklarını saklı tutarak müvekkili şirketin davacıya karşı sorumluluğu bulunmadığını Mahkemeye bildirerek, davanın tarafı olmayan ve tek sıfatı ihbar olunan durumunda olan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderleri de dahil hüküm kurulmamasını talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Aktüerya bilirkişi ... ile hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
"... tarihinde trafik kazası sonucu %100 oranında sürekli iş gücü kaybı gelişen dava dışı ...'ün davacı şirket tarafından zararının karşılandığı, davacı şirketin rücuen Sigorta şirketinden talebi yönünden yapılan incelemede;
-Davalı ... şirketi tarafından zarar görene kısmi ödeme yapılmış ise de ödeme tarihi verilerine göre hesaplanan zararın karşılanmadığı anlaşılmıştır.
-İlamlı takibe bağlı davalı şirketin, ilam tarihi itibari ile yapılan hesaplamada Sigorta şirketi ödemesini aşan bakiye zarar ... TL olarak hesaplanmıştır.
-Davalı sigorta ZMM poliçesi bakiye teminat limiti ... TL olup, bakiye zararın bakiye teminatı aşması nedeniyle, davalı ... şirketinin bakiye poliçe teminat limiti ... TL ile sınırlı sorumlu olduğu tespiti yapılmıştır.
-... ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının ... tarihinde ki dosya hesabına göre davalı ... şirketinin sorumlu olduğu miktar ... TL olarak hesaplandığı" bildirilmiştir.
... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve ... esas ve ... karar sayılı ilamının ve ... tarihli tavzih kararının tetkik ve incelenmesinde ;Davalı aleyhine açılan davanın kabulü ile ... TL iş görmezlik tazminatı ve ... TL bakıcı giderleri olmak üzere toplam ... TL'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte (tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yargılama gideri olarak yapılan; posta, tebligat ücreti toplamı olan ... TL ile davacı tarafça yatırılan ... TL başvuru harcı, ... TL peşin harç gideri olmak üzere toplam: ... TL yargılama giderinin davalı ...'den( yeni ünvan ...)'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulanan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin davalı ...'den( yeni ünvan ...)'den alınarak davacıya verilmesine, " şeklinde hüküm kurulmuştur.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava, işleten tarafından trafik kazasından kaynaklanan cismani zararları içinzarar gören üçüncü kişilere ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı doğrultusunda ödenen bedelin, ZMMS sigortacısı davalıdan alacak istemine ilişkindir.
Davacı tarafça açılan dava ile; ... tarihinde davacı şirketin çalışanı ...'in idaresindeki ve müvekkil ...'ye sigortalı olan ... plakalı aracın dava dışı ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ...'de %98 oranında kalıcı iş gücü kaybı oluştuğu, bu nedenle ... ...Asliye Hukuk Mahkemesinde ... E. sayılı dosya numarası ile maddi ve manevi tazminat talepli dava açtığı, müvekkil ...'nin işbu dosyada ihbar olunan konumunda olduğu, mahkemece verilen ... K. sayılı kararda ... lehine toplamda ...-TL tazminata hükmedildiği, yaşanan kaza nedeniyle müvekkil ... tarafından ... tarihinde ...'e ...-TL ödeme yapılmış ise de bunun poliçe limitinin altında olması ve ... ...Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının icraya konulması sonucu davacı şirket tarafından ... ...İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına ...-TL ödeme yapılmak zorunda kalındığından bahisle icra dosyasına ödenen bu miktarın rücuen tahsili talep edilmiştir.
Davacının, ihbar olunan .... adına kayıtlı ... plakalı aracı uzun süreli araç kiralama sözleşmesi uyarınca kiralaması ile işleten sıfatına haiz olduğu, davalı ...'nın .... adına kayıtlı ... plakalı aracın aracın (... başlangıç ... bitiş tarihli - ... numaralı poliçe ) ZMMS sigortacısıdır.
Kesinleşen ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında davalı ... ile mahkememizce birleşen ... ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası davalısı arasında uzun süreli kira ilişkisi bulunduğu, kazaya karışan aracın birleşen dosya davalısı tarafından uzun süreli kira sözleşmesi ile işletildiği ve işletenin birleşen dosya davalısı ... nin (işbu dosya davacısı ...) olduğu, taraf ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede kira ilişkisinin sabit olduğu, bu bakımdan ...'nun işleten sıfatı ile sorumluluğunun bulunmayıp işleten sorumluluğunun birleşen dosya davalısında olduğundan bahisle, ;Davalı aleyhine açılan davanın kabulü ile ... TL iş görmezlik tazminatı ve ... TL bakıcı giderleri olmak üzere toplam ... TL'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte (tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın ... tarihinde kesinleştiği ve ... tarihinde ( ... ... İcra Dairesi'nin ... E. ) davacı tarafından ... TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
KTK 111. Madde uyarınca 2 yıllık hak düşürücü süre yönünden yapılan değerlendirmede; davalı, dava dışı zarar görenin ... tarihinde ibra edilmiş ve eldeki dava ... tarihinde açılmışsa da, ödeme ile bakiye zarar arasındaki fark fahiş olduğundan davalı tarafından daha önce verilen ibranamenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmiş ve Yargıtay 17 HD nin 2015/5333 esas, 2016/11140 esas sayılı ilamlarında belirtildiği üzere bu durumda hak düşürücü sürenin uygulanamayacağı anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, yargılama esnasında bilirkişilerden rapor alınmıştır. Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir. İşleten tarafından haksız fiil uyarınca mahkeme ilamı doğrultusunda açılan rücuen tazminat davalarında, sigortacının sorumlu olduğu miktar yapılan ödeme miktarı olmayıp, poliçe limiti doğrultusunda gerçek zarar miktarı kadardır. Bu bağlamda dava rücuen tazminata ilişkin olduğundan ilamdaki vekalet ücreti, faiz ve yargılama gideri de sorumlu olması halinde kusuru oranında davalıdan talep edilebilecektir. Kesinleşen ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında kusur incelemesi yapıldığından bu husus yeniden araştırılmamıştır. Davalı ... şirketi davalı işletenin aracın işletilmesi sırasında doğacak üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu üstlenmiş ve üçüncü kişi konumundaki ...'e davadan önce ... tarihinde ... TL ödeme yapmış olmasına göre, kişiye ödenen tazminatın, ödeme tarihi itibari ile ödenmesi gereken gerçek zarar miktarı kadar olup olmadığı hususunda aktüerya uzmanı ve icra hukukundan kaynaklanan hesaplamalarda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmış; ... tarihli rapora göre, davalı ... şirketi tarafından zarar görene kısmi ödeme yapılmış ise de ödeme tarihi verilerine göre hesaplanan zararın karşılanmadığı tespit edilmiştir. Davalı ... şirketinin ... tarihinde ... TL ödeme yapması sonucunda davalı ... şirketinin bakiye poliçe teminat limiti ... TL olup, davalı ... şirketi bu vekalet ücretinden ve yargılama giderinden bakiye poliçe limitinin ana paraya oranlanması sonucunda ortaya çıkacak olan miktardan sorumlu olacaktır. Bu oranlama ile hesaplanan bedele icra takibi öncesi işlemiş yasal faiz, icra vekalet ücreti, tahsil harcı ve icra masraflarının eklenmesi ile hesaplanan ...-TL yönünden rücu isteminin kabulü gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının vekiline ödemesi gereken ...-TL vekalet ücretinin de davalı şirketten tahsili istenmiş ise de, HMK 329.maddesi uyarınca bu hükmün uygulanması için davalının kötü niyetli olması ve bu kötü niyetin tartışmaya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir. HMK'da düzenlenen şartlar mevcut olmadığı gibi, poliçe limitleri dahilinde ve sigortalısının kusuru oranında, dava açılmadan önce dava dışı zarar görene ödeme yapan davalı ... şirketinin kötü niyetli hareket ettiğinden bahsedilemeyeceği kanaati ile HMK 329. maddesi uyarınca vekalet ücreti talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL / KISMEN REDDİ İLE; ... TL nin ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının fazlaya dair istem, faiz ve HMK 329. Maddesi uyarınca vekalet ücreti talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... peşin ve ... TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Red edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL sinin davalıdan, ... TL sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
9-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır