T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/536 Esas
KARAR NO : 2026/421
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ : 14/08/2023
KARAR TARİHİ : 11/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... ili, .... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde müvekkilin ... bağımsız numaralı dükkan maliki olduğunu, davalı kooperatifin ana yapıda haksız yere tadilat projesi ile bulunduğu kısımda ... bağımsız bölüm numaralı dükkan imalatının yapıldığını, bu nedenle ... ili, ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde müvekkilinin ... bağımsız bölüm numaralı dükkan tapu kaydının iptaline, iş bu bağımsız bölümde vekil edene düşen hakka ilişkin kısmının 1/2'sinin vekil eden adına kayıt ve tesciline, bu talebin mümkün olmaması halinde ... ili, ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde müvekkilin ... bağımsız bölüm numaralı dükkanın vekil eden taşınmazına tecavüz eden kısmına ilişkin güncel değeri üzerinden vekil edene verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının 1 yıllık ve 10 yıllık zaman aşımı sürelerinin dolduğunu, davanın zamanaşımına uğramış olması sebebi ile de reddini talep ettiklerini, müvekkilinin . .. kooperatifi ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde kain ... blok ... nolu dükkan vasfında bağımsız bölümün maliki olduğunu, davacının kötü niyetli olarak iddia ettiğinin aksine ... tarih ve ... nolu ruhsat eki ilk mimari projede de üç adet dükkanın bulunduğu, Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... E. Sayılı dosyasında yapılan keşif neticesinde aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda da bu hususun tespit edildiğini, davacının, müvekkilinin haksız kazanç elde etmek için üçüncü bir dükkan ortaya çıkarttığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, gerçekte davacı ve yan komşusu o dönemdeki kooperatif yönetimi ile işbirliği içerisinde 615 ortağın hakkı olan dükkanı yıllarca haksız olarak kooperatif ortaklarının bilgisi dışında kullandıklarını, davacının ve yan komşusunun yaptıkları usulsüzlüklerin ortaya çıkması üzerine ve kendilerine müvekkili kooperatifçe meni müdahale ve ecri misil davası açılması sebebiyle huzurdaki davayı açtıklarını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi ... ... , mimar bilirkişi ... ... , inşaat mühendisi bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1- Dava konusu ... ili, ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde müvekkilin ... bağımsız bölüm numaralı dükkan nitelikli taşınmazın mahallinde düzenlemesinin yapılmadığı ve aynı cadde - doğu cepheli diğer ... ve ... bağımsız bölüm nolu taşınmazların kullanımında olduğu,
2- Dava konusu ... ili, ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde ... bağımsız bölüm numaralı dükkan nitelikli taşınmazın kat irtifakına esas onaylı mimari projede ve tapu kaydında mevcut olduğu,
3- Dava konusu ... ili, ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde ... bağımsız bölüm numaralı dükkan nitelikli taşınmazın proje kullanım alanı üzerinden değerinin ... .TL olduğu,
4- Davacı tarafından talep edilen 31 bağımsız bölüm numaralı dükkanın ... hisse değerinin ... .TL olacağı" sonucuna varılmıştır.
Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
* Dava dosyası kapsamına göre, dava konusu olan ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... ade ... parsel ... kat ... nolu dükkanın ... tarihinden itibaren davacı ... ... ait olduğu,
* Dava dosyasına sunulan kayıt ve belgelerde, davacıya satılan dükkanın metre karesinin bazı belgelerde 23 m2, bazı belgelerde 19,09 m2 olduğunun belirtildiği" sonucuna varılmıştır.
İç mimar ... ... nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısında, kooperatife ait tüm dükkanların satılması için kooperatif yönetim kurulunun satış komisyonu olarak yetkili kılınmasına ve satılacak her bir dükkanın asgari ... TL'den aşağı olmamak kaydıyla satılmasına oy birliği ile karar verildiği;
Antalya ... . noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ... yevmiye nolu “Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesi” ile davalı kooperatife ait ... ili Merkez ... Mahallesi ... parseldeki ... blok ... no.lu dükkanın her türlü hak ve hissesinin tamamını davalı kooperatif tarafından ... .-TL. bedel karşılığında davacıya satmayı vaad edildiği;
Davalı kooperatif yönetim kurulu başkanı ... ... Kollu tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış .... tarihli belgede, Antalya ... .noterliği'nin ... tarihli e ... yevmiye no.lu kura zaptında ... blok .. no.lu 23 m2 olan dükkanın sahibinin ... tarihinden itibaren davacı .... ... olduğunun belirtildiği; ... tarihli tapu kaydında ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... ada .... parsel .... blok bodrum kat .... no.lu dükkanın davacı ... ... adına kayıtlı olduğu, ferdileştirme tarihinin ... olduğu;
Davalı kooperatif yönetimi tarafından davacıya hitaben düzenlenen ... tarihli belgede, davacının kooperatifte bulunan ... no.lu dükkan hissesi sahibi olduğu ve davacının ... no.lu hissesine ait dükkanın arsa miktarının 19,09 m2 olduğunun belirtildiği;
Tapu Müdürlüğünün ... tarihli yazı ekindeki tapu kayıtları uyarınca ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... parsel ... blok bodrum kat ... nolu dükkanın davacı ... ... adına kayıtlı olduğu, ferdileştirme tarihinin ... olduğu;
Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısında, kooperatife kayıtlı bulunan dükkanlardan 5 dükkanın ; ... blok ... ... , ... blok ... ... . ... blok ... ... , ... blok ... ... ve ... ... , ... blok ... ... — ... ... , 15'er m2 fazla olduğundan dolayı öncelikle rayiç bedel karşılığında kendilerine satış teklifinde bulunulması, eğer almayı kabul etmezler ise kooperatif adına tescil edilmesi hususunda oy birliği ile karar verildiği;
Davalı kooperatife ait dükkanların satışlarına ilişkin ihale belgelerinin dava dosyasında bulunmadığın, toplam kaç dükkânın satışa çıktığı, kaç dükkanın satıldığı, kaç dükkanın satılmadığı, satışa esas belgelerde m2 bilgisinin olup olmadığı ve davacıya ihale edilen ... nolu taşınmazın kaç m2 üzerinden ihale edildiği ve ihalenin hangi tarihte kesinleştiği hususlarında bir tespit ve değerlendirme yapılamadığı;
... tarihinde Keşif mahalli taşınmazlarda yapılan incelemede, mevcut dükkanların duvar, kolon yapılarının büyük oranda bu proje ile uyuştuğu anlaşılmıştır. Soldaki 33,10 m2 dükkan içinde alçıpan ve camlı PVC doğramalar ile bölmeler yapıldığı, ayrıca mutfak ve WC alanı oluşturulduğu;
Dava konusu dükkanın ilk satış sözleşmesinde dükkana ait belirleyici bir özelliğine (konum, m2, vb. ) rastlanmadığı, dükkanların ilk mimari projeye göre 33,10 m2 ve 30,20 m? olacak şekilde 2 adet olarak inşa edildikleri, Keşif tarihinde de bu iki adet dükkanın tespit edildiği, yapılan ölçümlerde, dükkanların büyük oranda ilk mimari proje ile uyuştuğu görülmüştür.
Dosya içerisindeki bilirkişi raporları incelendiğinde, 2012 yılında hazırlatılan tadilat projesinde mimari projede 2 adet dükkan olarak belirtilen alanda -... , ... , ... numaralı olmak üzere- 3 adet dükkan projelendirildiği;
2001 dükkan satış tarihinde 2 adet dükkan projesinin 2012 sonrasında 3 adet dükkan şeklinde değiştirilmesinin, dava konusu taşınmazın m2 alanının düşmesine neden olduğu, hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu;
Dava dosyasındaki ilk mimari projede aynı cepheye bakan iki dükkan komşu olarak görünmekteyse de, referans alınan bu projenin belediye onayının olmaması nedeniyle kesin bir görüş belirtilemediği, ilgili belediyeden inşaat ruhsatına temel olan mimari projenin istenmesi durumunda bu projedeki dükkanların durumu üzerinden değerlendirme yapılabileceği;
Dosyadaki kira sözleşmesi, satış kararı, satış sözleşmelerinde, vb. dava konusu dükkana ait belirleyici niteliklerin (m2, konum, kroki, numara vb.) belirtilmemesi nedeniyle sağlıklı değerlendirme yapılamadığı, bu tür belirleyici niteliklerin 2013 yılındaki tadilat projesi ve sonrasında belirtildiği, taşınmaz dükkanlara ait tapu kayıtlarının da 2013 yılı sonrasında düzenlendiği, 2001 satış tarihi itibariyle sağlıklı değerlendirme yapılabilmesi için yukarıda belirtildiği üzere ilgili belediyeden ... Sitesi'nin inşaatına başlanabilmesi için gerekli inşaat ruhsatına temel olan belediye onaylı mimari projenin referans olacağının düşünüldüğü" sonucuna varılmıştır.
Davacının tacir olup olmadığının tespiti için yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği, verilen cevaba göre davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
1163 sayılı Kooperatif Kanunu 99. Maddede ''Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır. Bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Somut davanın davalı Kooperatifin satışa çıkardığı ve davacıya sattığı dükkan vasıflı ... nolu bağımsız bölümün sonradan çizdirildiği iddia olunan mimari proje ile fiiliyatta küçültülerek gerçekte olmayan sonradan haksız oluşturulduğu iddia olunan ... nolu dükkan vasıflı bağımsız bölüme dahil edilmesinden bahisle açılan tapu iptal ve tescil davası olduğu, dava konusu uyuşmazlığın Kooperatif üyelik ilişkisinden doğmadığı, dava konusu bağımsız bölümün davacının üye olmasından bahisle satılmadığı yani somut davanın Kooperatif Kanunundan kaynaklanan bir uyuşmazlık olmadığı, davacının tacir de olmadığı, bu halde TTK'nın 4. maddesi uyarınca uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığı, davanın mutlak ticari dava türlerinden de olmadığı anlaşılmakla, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( ÖRN; Yargıtay 6. HD 2023/3742 esas, 2025/443 karar; Antalya Bam 1. HD 2024/2086 esas, 2024/1973 karar; Antalya Bam 5. HD 2025/1112 esas, 2025/504 karar; Antalya Bam 1. HD 2023/906 esas, 2024/2323 karar sayılı ilamları)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/ 2 maddesi uyarınca usulden REDDİNE,
2-Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunun tespitine,
3-Karar keşinleştiğinde, iki haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın görevli Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi''ne gönderilmesine, HMK'nun 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birinin 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak talep etmeleri halinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderileceği, talep etmemeleri halinde ise davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği hususunun ihtarına,
4-Yargılamaya görevli mahkemede devam edilmesi durumunda yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, Davacı ... ... İLE Vekili Av. ... ... (e-duruşma), Feri Müdahil Vekili Av. ... ... , Davalı kooperatif Vekili Av. ... ... yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 11/05/2026
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
Full & Egal Universal Law Academy