T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/659 Esas
KARAR NO : 2025/418
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 28/12/2022
BİRLEŞEN DOSYA : ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/02/2023
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih, .../... E- .../... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilmekle Mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılan Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı asıl dosya dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile ... mah. ... istikametinden ... No'lu sokağa girmek için manevra yaptığı esnada müvekkilin kullandığı motosiklete çarptığını, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, motosikletin kullanılamaz hale geldiğini, kaza mahalline gelen trafik polisi ekibi tarafından tutulan ... tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı’nda (EK 1) ; Sürücü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53/1-b maddesine göre sola dönüş kurallarını ihlal ettiği ve bu sebeple kusurlu bulunduğunun tespit edildiğini, somut olay sonrası Adli Tıp Biriminden alınan ... Tarihli Raporda (EK 2) ; Müvekkilinin genel durumunun kötü olduğunu, karın boşluğunda sıvı biriktiğini, kafatasında kemik kırığı meydana geldiğini, dalağının yırtıldığını, çoklu kaburga kırığı meydana geldiğini, karaciğerinin zarar gördüğünü, akciğerinin bir kısmının çökme sonucu büzülüp ufaldığını, sol göğüs duvarında cilt-cilt altı amfizem meydana geldiğini, bu sebeplerle müvekkilinin kaza günü solunum yetersizliğinden entübe edildiğini ve sol göğsüne tüp takılmak suretiyle tedavi edildiğini yine aynı gün ameliyat edilerek dalağının alındığını işbu sebeplerle; kaza sonucu oluşan yaralanmaların basit tıbbi bir müdahale ile giderilemeyeceğini, kazanın müvekkilinin vücudunda kemik kırığına neden olduğunu, ayrıca müvekkilinin organlarından birinin işlevini yitirdiğini ve yüzünde sabit iz oluşma riskinin de bulunduğu kanısına varıldığını, davalının kusuru sonucu gerçekleşen trafik kazasında müvekkilinin hayati tehlike atlattığını ve beden bütünlüğünün geri dönüşü olmayan bir şekilde zarar gördüğünü, müvekkilinin vücudunda meydana gelen kalıcı hasarlardan dolayı çalışma gücünün azaldığını, ekonomik geleceğinin sarsılmasından kaynaklı ve beden bütünlüğünün ağır bir şekilde zarar görmesinden dolayı yaşadığı psikolojik bunalım sebebiyle manevi tazminat taleplerinin bulunduğunu, müvekkilinin, meydana gelen trafik kazası neticesinde ... ve ... tarihleri arasında 23 gün hastanede yatılı olarak tedavi gördüğünü bu sürede bir takım operasyonlar geçirdiğini ve ilaç tedavisine başladığını, hastanede yattığı dönem için tedavi masrafını ödediğini ve kaza gününden beri düzenli olarak ilaç kullanmaya başladığını, müvekkilinin yaşadığı psikolojik çöküntüden dolayı bir süre kendi içine kapandığını ve depresif bir ruh haline büründüğümü, bu nedenlerden dolayı, ... TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı birleşen dosya dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile ... mah. ... istikametinden ... No'lu sokağa girmek için manevra yaptığı esnada müvekkilinin kullandığı motosiklete çarptığını, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, motosikletinde kullanılamaz hale geldiğini, kaza mahalline gelen trafik polisi ekibi tarafından tutulan ... tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı’nda (EK 1) ; Sürücü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53/1-b maddesine göre sola dönüş kurallarını ihlal ettiği ve bu sebeple kusurlu bulunduğunun tespit edildiğini, somut olay sonrası Adli Tıp Biriminden alınan ... Tarihli Raporda (EK 2) ; Müvekkilin genel durumunun kötü olduğu, karın boşluğunda sıvı biriktiği, kafatasında kemik kırığı meydana geldiği, dalağının yırtıldığı, çoklu kaburga kırığı meydana geldiği, karaciğerinin zarar gördüğü, akciğerinin bir kısmının çökme sonucu büzülüp ufaldığı, sol göğüs duvarında cilt-cilt altı amfizem meydana geldiği, bu sebeplerle müvekkilin kaza günü solunum yetersizliğinden entübe edildiği ve sol göğsüne tüp takılmak suretiyle tedavi edildiği yine aynı gün ameliyat edilerek dalağının alındığı işbu sebeplerle; kaza sonucu oluşan yaralanmaların basit tıbbi bir müdahale ile giderilemeyeceği, kazanın müvekkilin vücudunda kemik kırığına neden olduğu, ayrıca müvekkilin organlarından birinin işlevini yitirdiği ve yüzünde sabit iz oluşma riskinin de bulunduğu kanısına varıldığını, davalının kusuru sonucu gerçekleşen trafik kazasında müvekkil hayati tehlike atlattığını ve beden bütünlüğünün geri dönüşü olmayan bir şekilde zarar gördüğünü, müvekkilinin vücudunda meydana gelen kalıcı hasarlardan dolayı çalışma gücünün azaldığını, ekonomik geleceğinin sarsılmasından kaynaklı ve beden bütünlüğünün ağır bir şekilde zarar görmesinden dolayı maddi tazminat taleplerinin bulunduğunu, müvekkilinin, meydana gelen trafik kazası neticesinde ... ve ... tarihleri arasında 23 gün hastanede yatılı olarak tedavi gördüğünü bu sürede bir takım operasyonlar geçirdiğini ve ilaç tedavisine başlandığını, hastanede yattığı dönem için tedavi masrafı ödediğini ve kaza gününden beri düzenli olarak ilaç kullanmaya başladığını, müvekkilinin yaşadığı psikolojik çöküntüden dolayı bir süre kendi içine kapandığını ve depresif bir ruh haline büründüğünü, müvekkilinin bu zarara uğramasına neden olan kazadaki aracın poliçesi davalı ... ... tarafından yapıldığını, zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları uyarınca sigortacı, sigortalısının 3.kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni zararlara karşı teminat limitleri dahilinde kalmak kaydıyla, müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, müvekkilinin, tedavi süreci boyunca çalışmadığını, geçici olarak iş göremez duruma geldiğini, bununla birlikte müvekkile ait motosiklette kaza neticesinde büyük hasarlar meydana geldiğini, değer kaybının da ekonomik yönden maddi bir zarar kalemi oluşturduğundan sigorta şirketince bu zararların doğrudan tazmin edilmesi gerektiğini, yine aynı yasanın 1429. Maddesine göre, Sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlü olduğunu, taraflarınca ... tarihinde sigorta şirketine başvurulduğunu, fakat müvekkilinin zararının tam olarak karşılanmadığını, bu nedenlerden dolayı, ... TL kalıcı iş göremezlik, ... TL geçici iş göremezlik, ... TL tedavi giderleri ve bakım masrafının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ;
Asıl dosya davalısı ... cevap dilekçesinde özetle; Her ne kadar iş bu davanın konusu Manevi Tazminatı olup; Davalı taraf olarak sigorta şirketi dava dilekçesinde yer almamış ise de ; ... AHM 'nin .../... E- ... K. Sayılı ilamı ile davacısı ve davalı tarafları aynı ; dava sebebi de aynı olaydan kaynaklı, dava konusu maddi hasardan kaynaklı tazminat konulu olan ... AHM 'nin .../... E. Sayılı dava dosyası ile iş bu dava dosyamız arasında birleştirme kararı verildiğini, bu minvalde; birleştirme kararı verilen ... AHM 'nin ... /... E. Sayılı dava dosyasına; davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde; talep konusu yaptığı maddi tazminata ilişkin dava konusu hususların; TTK ilgili hükümleri gereği ticari bir davanın konusunu teşkil ettiğini, kaldı ki sigorta hukukundan kaynaklı uyuşmazlıkların TTK ilgili hükümleri gereği genel arabuluculuğa tabi olduğunu, bu türden uyuşmazlıklarda arabuluculuğun dava şartı olduğunu, dava dilekçesine göre arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini ve dahi iş bu tarihe kadar da bu şartın yerine getirildiğine dair davacı tarafça dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığını, davacının davasının dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davalı müvekkilinin kazaya karışan sürücü ve araç sahibi işleteni olduğunu, davacı tarafın iş bu davası ile ; davalı müvekkiline karşı maddi ve manevi tazminat isteminde bulunduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 109. maddesi ve bu maddeye açıklık getiren Yargıtay kararlarına göre; araç sahibi işleten hakkında ceza hukukundan kaynaklı uzatılmış zaman aşımının; sadece Maddi tazminata ilişkin talepler için geçerli olacağını, manevi tazminat istemleri hakkında uzatılmış zaman aşımı hükümleri uygulanamayacağını, keza adı geçen yasanın 90. maddesinde; manevi tazminatlarda Borçlar Kanununun haksız fiillere yönelik hükümlerinin uygulanacağı öngörüldüğünü, haksız fiil hükümleri arasında yer alan BK 60. maddesine göre açılacak tazminat davasının, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 sene içinde açılması gerektiğini, davaya konu edilen trafik kazasında ; davacının yaralanması ile sonuçlanan motorlu araç kazasının meydana geldiği tarih ( ... ) gözönüne alınacak olursa kaza tarihi ile dava tarihi ( ... ) arasında bir seneden fazla süre geçtiğini, gerek KTK 109.maddesi gerekse aynı yasanın 90.maddesine göre davacının dava konusu yaptığı iş bu davada talep etmiş olduğu manevi tazminat talebi yönünden zaman aşımı söz konusu olduğunu, bu açıklamalar ile davacının manevi tazminat talebine karşı; zamanaşımı ilk itirazında bulunduklarını, her ne kadar iş bu dava dosyası üzerinden; ... AHM 'nin .../... E- ... K. Sayılı ilamı ile maddi tazminata yönelik davacının talebi ile manevi tazminata yönelik davacının iş bu talebi hakkında birleştirme kararı verilmiş ise de; davalı müvekkilinin adına cevaplarını evveliyatla davacı tarafın manevi tazminat talebine ilişkin yaptıklarını, davacı taraf; her ne kadar dava konusu kazadan kaynaklı şikayetçi olmuş ise de ; ... Asliye Ceza Mah. .../... E. Sayılı ceza dosyası üzerinden yapılan yargılamada meydana gelen trafik kazasında davacı asilin de kusurlu olduğuna ilişkin kaza tespit tutanağı ve kusur oranına ilişkin tarafların ihlal etmiş oldukları kusurlarının ayrı ayrı belirten kusur raporu ilgili ceza dosyasında mevcut olduğunu, bu minvalde davacı vekilinin dava dilekçesinde ; davalı müvekkilinin kazadan tam kusurlu olduğuna ilişkin beyanını da kabul etmediklerini, kazada davacı asilin de kusurlu olduğunun açık olduğunu, dava konusu yaralama olayının meydana geldiği trafik kazasında tam kusurlunun davacı asil olduğunu, her ne kadar taraflar arasındaki ceza yargılamasında dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların kusuruna ilişkin niteleme yapılmamış olmasına karşın ; mahkemece davalı müvekkilinin asli kusurlu tespit edilmiş ise de ; ceza mahkemesi kararının; hukuk mahkemesi hakimini bağlamayacağı için iş bu hukuk yargılamasında da ayrıca kusur oranına ilişkin keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, kaza sonrası hemen tanzim edilen kaza tespit tutanağında; davacıya izafe edilen kusur nitelendirmesinin; 2918 sayılı kanunda yer alan kusurlardan Kod no:../...(Aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak) kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğunun, davalı müvekkiline izafe edilen kusur nitelendirmesinin ;2918 sayılı KTK kanununda belirtilen kusurlardan Kod No:../...-b (sola dönüş kurallarına uymamak)kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, ... Asliye Ceza Mah. .../ ... E . sayılı ceza davasında yapılan keşif ve sonrasında alınan bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli kusur raporunda ise ; davacıya izafe edilen kusur nitelendirmesinin ; Tescilsiz motosiklet sürücüsü ... 'nun kullandığı aracın motosiklet olması, kazanın meydana geldiği yerin kavşak olması dikkate alındığında, motosiklet kullanırken gerekli özen ve dikkati göstermediği, kavşağa yaklaşırken motosikletin hızını bu şartlara göre ayarlamadığı değerlendirildiğinden, meydana gelen kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52-b (Sürücüler ,hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine görüş,yol,hava ve tarik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadır) maddesinde belirtilen kuralı ihlal ettiğinin, davalı müvekkiline izafe edilen kusur nitelendirmesinin; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ... sokak üzerinden gelip ... sokak istikametine sola dönmek isterken arkasından gelen ve kendisini geçmekte olan tescilsiz motosiklete dikkat etmediği, sola dönüşünü dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde yaptığı değerlendirildiğinden,meydana gelen bu kazada 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84.Maddesinde yer alan ve trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ile ilgili olan 84-f(doğrultulu değiştirme manevralarını yanlış yapma)ve yine aynı kanunda yer alan 53/1-b(sola dönüş kurallarına uymama)maddelerinde kurallarını ihlal ettiğinin belirtildiğini, 2 ayrı kusur incelemesi sonrası tanzim edilen kusur raporlarında; davalı müvekkiline yapılan kusur nitelendirmesi ile aynı oranda davacı asile de kusur nitelendirmesi yapıldığını, bu durumda kazanın oluşumunda davacının kusurlu olduğu hususunun açık olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde bahse konu ettiği davalının kusurlu olduğu şeklindeki beyanın gerçeğe aykırı olduğunun ispatlı olduğunu, her ne kadar tarafların kusur tespitine ilişkin salt ceza mahkemesinde trafik polisinin tanzim ettiği kusur raporu ile müvekkili hakkında ceza tayini yoluna gidilmiş ise de; davalı müvekkilinin yurtdışında olmasından kaynaklı dosyada yapılan keşifte hazır bulunamadığı ve kazaya neden olan dosyaya sunduğu tanıklarını mahkeme heyetine dinletememesinden kaynaklı kendisine de kusur izafe edildiğini, davalı müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğuna ilişkin ceza mahkemesi kararını ve ceza yargılamasındaki kusur raporlarını kabul etmediklerini, kaza sonrası meydana gelen yaralanmaları karşılığında diğer davalı sigorta şirketinden de belli bir miktar tazminat ödemesi aldığını, davalının diğer davalı sigorta şirketinden kaza sonrası almış olduğu iş bu tazminatın da; manevi tazminat talebinde bulunan davacının talebini değerlendirmede dikkate alınmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle haksız ve hukuki mesnetten yoksun davacının manevi tazminata yönelik talebinin; öncelikle zamanaşımı yönünden tamamen reddini, bu talepleri kabul edilmeyecek ise yapılacak yargılamada kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur tespitinin hukuk hakimince değerlendirmeye esas alınmak üzere, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasını, kusur tespitinde davacıya izafe edilecek kusur oranında; davacının tazminat talebinden indirim yapılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının başvurusu üzerine, davalı sigorta şirketi tarafından, yabancı araç sigortası adına dava dilekçesindeki vekile ... tarihinde ödeme yapıldığını, davacı vekilinin sigorta şirketini ibra ettiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
IIII. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir. (Sürücü ...'nun alınan ifadesinde "...Ben halen yukarıda belirtmiş olduğum yerde ikamet etmekteyim, ... günü saat: ... sıralarında kendime ait tescilsiz ... marka motosikletim ile tek başıma ... Mahallesi ... sokak üzerinde normal hızım ile seyir halindeydim, önümde yine seyir halinde olan ... plakalı bir minibüs gidiyordu, minibüs sağa doğru yanaşıp yavaşlayınca bende duracağım zannederek aracı sollamak istediğim esnada minibüs bir anda sinyal vermeden sol taraftaki ... nolu sokağa dönmek isteyince bende duramadım ve aracın arka sol tekerinin bulunduğu kısma çarparak yere düştüm, aracın arka kısmından kendi imkanlarım ile çıktım, olay yerine gelen ambulans ile ... Hastanesine gittim, oradan da aynı gün ... ne sevk ettiler, ameliyat oldum, dalağım patladığı için dalağımı aldılar, ... den ... günü taburcu oldum, kaza ile ilgili plakasını Polis Merkezinde öğrendiğim ... plakası ... plakalı araç sürücüsü ...'dan aracını bir anda sinyal vermeden sola dönerek benim kaza yapmama neden olduğu için şikayetçiyim.... " şeklinde beyan vermiştir.
Sürücü ...'ın alınan ifadesinde "...Ben halen yukarda belirtmiş olduğum adreste ikamet etmekteyim, ... günü saat: ... sıralarında Ruhsatı kendi adıma kayıtlı olan ... ... plakalı aracım ile yanımda ... yaşındaki ve ... yaşındaki iki çocuğum ile ... da seyir halinde idim ve ... mahallesi ... sokağa girerek yoluma devam ettim, daha sonra yaklaşık 300 metre ilerledikten sonra bana göre yolun solunda bulunan ... nolu sokağa girmek için sol sinyalimi verdim ardından ... nolu sokağa dönerken arkamdan gelmekte olan üzerinde plakası olmayan ismini polis Merkezinde öğrendiğim ... isimli motosiklet sürücüsü bana arkadan benim kullandığım aracın sol arka tamponuna çarpması sonucu kaza meydana geldi, olayın akabinde 112 ekibi gelerek şahsı hastaneye götürdü, benim bu kaza ile alakalı herhangi bir kastım kusurum yoktur, üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum, Ben ...'da yaşadığım için ve ... ilçesini çok iyi bilmediğim için gerekli tüm trafik kurallarına uyarak yoluma devam ettim... " şeklinde beyan vermiştir.)
Ceza dosyasında neticeten, ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, sanık ...'ın, taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan, sonuç olarak ... TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, CMK.m.231/5 gereği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Verilen karar ... tarihinde kesinleşmiştir.
... Hastanesinden davacının tedavi evrakları celp edilmiştir.
Hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Tarafların entegrasyon raporları UYAP sisteminden dosya arasına alınmıştır.
Davacıya sigorta tarafından rücuen ödeme yapılıp yapılmadığı ve davacının hizmet cetveline ilişkin belgeler SGK' dan celp edilerek dosya arasına alınmıştır. (Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... tarihli cevabi yazısı ile, davacının ... tarihli kaza ile ilgili kaza ile ilgili olarak sürekli ve geçici iş göremezlik ödemesi ve geliri olmadığı bildirilmiştir.)
Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından alınan ... tarihli kusur raporunda sonuç olarak;
-Sürücü ...'nun % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu,
-Sürücü ...'ın % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İstanbul ATK ... İhtisas Dairesin' den alınan ... tarihli raporda sonuç olarak;
... oğlu ... doğumlu ...’nun ... tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi hakkında yönetmelik dikkate alındığında;
Sindirim Sistemi, 7- Splenektomi, %10 olduğuna göre;
1)Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %10(yüzdeon) olduğu,
2)İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği,
3)Bir başkasının devamlı veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı bildirilmiştir.
... tarihli aktüerya bilirkişi raporunda sonuç olarak;
- Davacı ...'nun, ödeme tarıhi kabul edilen ... tarihi itibariyle, %10 maluliyeti ve 9650 kusur oranına göre toplam ... TL maddi zararı bulunduğu,
2-Ödeme tarihi verilerine göre yapılan hesaplamada, yapılan ödeme ile davacının maddi zararının karşılandığı, davacının talep edebileceği maddi zararın bulunmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar nedeniyle tedavi gideri zararına dayalı maddi tazminat ve manevi tazminat davasıdır.
Davalının usulüne uygun zamanaşımı def'inde bulunduğu belirlenmekle öncelikle bu savunma irdelenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 72. maddesindeki bir yıllık zamanaşımı süresi, trafik kazasından kaynaklanan tazminat davaları yönünden iki yıl olarak düzenlenmiş olup, TBK 72. maddesi ile KTK'nın 109/II nci maddesi zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden birbiriyle uyumlu olmakla birlikte, zamanaşımı süresi yönünden birbirlerinden ayrılmaktadır. Belirtilmelidir ki KTK'nın 109/2 nci maddesindeki düzenleme ile ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin tazminat talebiyle açılacak davalar için de geçerli olabilmesi, sadece eylemin ceza kanunlarına göre suç sayılması koşuluna bağlanmıştır. Zira sonuçta; haksız eylemin cezayı gerektiren bir fiil teşkil etmesi durumunda o fiil için öngörülen ceza zamanaşımı süresi hukuk yargılamasında da uygulanacaktır. (YHGK 2024/(17)4-164 E. 2024/313 K.) Somut olayda da dava konusu trafik kazası ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası kapsamında cezayı gerektiren bir fiil teşkil etmesi ile ceza zamanaşımı dolmadığından davalının zamanaşımı itirazının reddi gerekmiştir.
Dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı, mahkememizce aldırılan ... tarihli Antalya ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı raporu, gerçek kişiler arasında görülen ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dasyası ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; ... günü saat ... sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile iki yönlü ... nolu sokak üzerinde ... ... istikametinden seyirle geldiği olay mahalli kavşaktan ... sokak istikametine sola dönüş yaptığı esnada aracının sol arka kısımlarına; gerisinden seyirle gelip kendisini geçmek isteyen sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki tescilsiz motosikletin ön sağ kısmı ile çarpması cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ve diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin, her ne kadar ilk geçiş hakkına sahip ise de, hızını asgari seviyeye düşürüp, kavşak kollarındaki trafik akışını dikkate alması gerekirken kaza mahalli olan kavşakta sola dönüşü öncesi yola gereken dikkatini vermemesi, kavşaktan geniş kavisle dönüş yapmaya özen göstermemesi, Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği hükümleri uyarınca sağa dönüşlerde dar sola dönüşlerde geniş açıyla dönülmesi kuralını ihlal etmesi ile kazanın oluşumunda %50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı sürücü ...'nun ise kaza mahalli olan kavşakta şerit değiştirme kuralını ihlal etmesi, karşı yol bölümüne geçmesi, önünde seyir halinde olup sola manevra ile dönüş yapan aracın sol arka kısmına, idaresindeki motosikletin sağ ön kısmı ile çarpması ile kazanın oluşumunda %50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Maddi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi
Kazada davacının, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre düzenlenmiş ATK ... İhtisas Dairesi raporuna göre sürekli iş göremezlik oranının %10(yüzdeon) olduğu, geçiçi iş göremezlik süresinin 3 (üç) ay olduğu, bir başkasının devamlı veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı bildirilmiştir.
Kusur ve sürekli iş göremezlik oranı, geçici iş göremezlik süresine dair belirlemelerine göre aktüer bilirkişice verilen ... tarihli bilirkişi raporları, davacının gelirinin dosya kapsamında gelir belgesi bulunmaması ve kolluk araştırmasında tespit edilen ortalama ...-TL gelirin belgelendirilmesi lüzumu ile bilirkişinin kaza öncesi ve sonrası gelir taktirlerinin oluşa uygun olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından, davacı vekili ...'a; ... TL maluliyet, ... TL manevi tazminat, ... TL bakıcı tazminatı ve ... TL geçici iş göremezlik tazminatı ödendiği ödeme tarihi kabul edilen ... tarihi itibariyle davacının ... TL maddi zararı bulunduğu, bakiye zararı olmadığı tespiti ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli aktüerya bilirkişi raporu uyarınca maddi tazminat taleplerinin reddi gerekmiş, ibraya dair iddia ve itirazların incelenmesine lüzum görülmemiştir.
Manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi
BBorçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Somut olayda, kaza anında ... yaşında olan 3 ay süre ile iş göremeyen, saçlı deride kesi ve çoklu kaburga kırığı bulunan davacının bu süreçte manevi yönden etkilendiği anlaşıldığından, davacının duyduğu acı, elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla, davacıların yaralanmasının ağırlığı, tedavi süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, kusur oranları, sigorta şirketince yapılan ödemeler nazara alınarak manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, ...-TL manevi tazminatların haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
-1-Asıl dosya (... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... açılış esaslı) yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, ...-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Birleşen dosya yönünden (... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... açılış esaslı) davanın REDDİNE,
3-Asıl dosya yönünden;
*Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
*Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam toplam ... TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
*Kabul edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
* Red edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
*Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin yarısının maddi, yarısının manevi tazminat taleplerine müstenit sayılarak, ... TL bilirkişi ücreti, ... TL ATK fatura bedeli, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Birleşen dosya yönünden;
*Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
*Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
*Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
* 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, TARAFLARIN YOKLUĞUNDA kararın tebliği tarihinden itibaren asıl dosya yönünden 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık, birleşen dosya yönünden miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 18/06/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır