T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/751 Esas
KARAR NO : 2025/150
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 10/11/2023
KARAR TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından davalı şirkete nakliye hizmeti sunulduğunu ve bu kapsamda davalı şirket tarafından düzenlenen ... tarihli ... USD bedelli faturayı düzenleyerek davacı şirket kayıtlarına ve davalı şirket kayıtlarına kaydedildiğini, davacı şirketin tüm taleplerine karşın fatura bedelinin ödenmemesi nedeniyle taraflarınca ... İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyasında icra takibine girişildiğini ve davalı şirket tarafından borca ve yetkiye itiraz edildiğini, davalı şirketin yetki itirazının taraflarınca kabul edilerek dosyanın Antalya İcra Müdürlüğü'ne gönderildiğini ve Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine de davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, davalı şirketin itirazlarının haksız olduğunu, davalı şirketin icra takibine konu edilen faturadan kaynaklı olarak davalı şirkete borcu bulunduğunu, bu borcun ödenmediğini, davalı şirketin itiraz etmekteki amacının alacağın tahsili sürecini kötü niyetli olarak geciktirdiğini, konuyla ilgili gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinden olumlu sonuç alınamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalı tarafça Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyasında takibe konulan borca vaki itirazın şimdilik ... USD'lik kısmının iptali ile takibin devamına, likit bir alacağa haksız yere itiraz eden borçlu aleyhine yüzde 20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalı üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan davayı kabul etmediklerini, zira davacının davalı şirketten bir alacağı bulunmadığını, davacının nakliye işi yapığını, davalı şirketin ise ihracaat yaptığını, davalı şirket tarafından ...'nda bulunan ... şirketine yapılan ihracaat kapsamında ihracaat konusu ürünlerin taşımasının davacı tarafından yapıldığını, ürünleri nakliye için teslim alan davacı şirketin taşıma sırasında taşıma sözleşmesinden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini, gerekli sıcaklıkta ürünleri taşımadığını ve yurt dışında ürünlerin varış noktasına ulaştığında ürünlerin bozulmuş olduğunun tespit edildiğini, buna göre ekte yeminli tercüman onaylı tercümeleri ibraz edilen bilirkişi raporlarında, ürünün 2 derecede taşınması gerekmekte iken 11 derece sıcaklıkta taşındığı bunun sonucunda ürünün zarar gördüğünün tespiti yapıldığını, (EK-1 ...'da alınan uzman bilirkişi raporu ve tercümeleri) raporda açık şekilde ürünün taşıma sırasında doğru ısıda taşınmaması nedeniyle bozulmalar oluştuğunun belirtildiğini, bu raporların, alanında uzman bilirkişilerce incelenerek davalının uğramış olduğu zararın değerinin tespit edilmesini talep ettiklerini, dolayısıyla söz konusu ürünleri yurt dışında üçüncü kişilere satan davalının ürünün nakliyesinin CMR sözleşmesine uygun yapılmaması, taşınması gereken yasal sıcaklık değerlerinde taşınmaması nedeniyle zarara uğradığını, bu durumun davacıya bildirilmesine hatta davacı tarafından zararın sigortadan giderileceğinin bildirilmesine rağmen davalının davaya konu icra takibi ile karşı karşıya kaldığını, bu hususun tanık beyanları ile de ispat edileceğini, davalının işbu taşımacılık nedeniyle zarara uğradığını, bu sebeple davalının davacıya başka bir borcu bulunmadığını, cevap dilekçesine ekli bilirkişi raporları, alanında uzman bilirkişi tarafından incelenmek suretiyle davalının uğradığı zararların tespitinin mümkün olacağını, anılan sebeple hukuki mesnetten yoksun davanın reddi gerektiğini, yine aynı gerekçelerle, icra inkâr tazminatı talebinin de reddi gerektiğini, sayın Mahkeme, asıl alacak yönünden aksi kanaatte ise dahi; davacının alacak miktarının yargılama ve uzman bilirkişilerce inceleme gerektiren miktarlar olduğundan bahisle likit olarak kabul edilmeleri mümkün olmayan alacak kalemleri olduğunu, bu sebeple de icra inkâr tazminatı taleplerinin her halükarda reddi gerektiğini, davanın reddine, alacağı bulunmadığını bilmesine rağmen iş bu itirazın iptali davasına konu icra takibini başlatan davacı hakkında alacağın %20’inden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden incelenmesinde; Davacı tarafından fatura alacağına karşılık davalı aleyhine ... tarihinde ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Sayılı dosyası ile $ ... alacak, $ ... işlemiş faiz olmak üzere toplam $ ... üzerinden takip başlatıldığı, davalı tarafından ... tarihinde öncelikle yetkiye, asıl alacağa , faize, faiz oranına ve tüm ferilerine açıkça itiraz edildiği, yetki itirazı üzerine aynı takibin ... tarihinde Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas dosyası ile başlatıldığı bu takibe de davalı tarafça ... tarihinde itiraz edildiğini, takibin durduğu anlaşılmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
* Davacı tarafından fatura alacağına karşılık davalı aleyhine ... tarihinde ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Sayılı dosyası toplam $ ... üzerinden takip başlatıldığı,
* Davacı tarafça ibraz edilen 2022 yılı kasım ve aralık ait e-defterlerinin usulüne uygun olarak vergi dairesine süresi içerisinde gönderildiği, sayın mahkemenizce 2023 yılı ticari defterlerinin ibraz istenmiş ise de davacı tarafça 2023 yılı ticari defterlerinin de ibraz edilmediği,
* Davacının 2022 kasım ve aralık e defter kayıtlarına göre davacının davalıya ... TL toplam tutarlı fatura düzenlediği davalının bunun karşılığında ... TL ödeme yaptığı ve ... tarihi itibari ile davacının davalıdan ... TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu bu tutarında takibe konu edilen ... nolu ... USD’lik fatura olduğu,
* Davalının e-defter kayıtlarına göre davacının davalıya iki adet toplamda ... TL fatura düzenlediği davalının ise bunun karşılığında takip tarihi ... tarihine kadar ... TL ödeme yaptığı ve davacının davalıya takip tarihi itibari ile ... TL borçlu olduğu bu borcun da takibe konu edilen ... USD’lik faturadan kaynaklandığı tespit edilmiş olup takip tarihinden sonra davacıya ortak tarafından ödeme yapılmış gibi bu borç bakiyesinin kapatıldığı görülmüş olup dava tarihi itibari ile davalının e defter kayıtlarına göre davacının ...Satıcılar cari hesabında borç bakiyesinin sıfırlandığı,
*Davalının e defter kayıtlarına göre davalının satışını yaptığı ve davacının ürünleri taşıdığı ... / ... firması ile cari hesabı incelendiğinde dava konusu ile ilgili taşımaya ait faturanın ... tarihli ... nolu fatura olduğu bu faturanın ... / ... firmasının cari hesabına kayıt edildiği ve bu faturanın ödemesinin de cari hesap kayıtlarına göre yapıldığı ... tarihi itibari ile davalının ... / ... firmasından alacaklı olduğu ancak bu alacağın ... tarihli düzenlediği faturadan ve kur farkı kayıtları yapılmamış olmasından kaynaklandığı,
* Sayın mahkemenizce davacının alacaklı olacağı kanaatine varılacak olunur ise davacı yanın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesine göre faiz talep edebileceği bildirilmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava uluslararası taşımacılık sözleşmesinden kaynaklanana hizmet alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının taşıma edimini eksiksiz ifa edip etmediği, taşımacılık hizmetinden kaynaklanan alacağının olup olmadığı, uygun sıcaklıkta taşınmamadan dolayı davalının zararının doğup doğmadığı, hasarın taşımadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, hasar ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı noktalarında toplanmaktadır. Davaya konu emtia, davacı tarafından .../... arası taşınmış olup, bu taşıma CMR hükümlerine tabidir. Uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)" hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Esas yönünden yapılan değerlendirmede; aldırılan bilirkişi raporu uyarınca, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, lehine ve aleyhine delil vasfını haiz olduğu anlaşılmaktadır. Davacının 2022 kasım ve aralık e defter kayıtlarına göre davacının davalıya ... TL toplam tutarlı fatura düzenlediği davalının bunun karşılığında ... TL ödeme yaptığı ve ... tarihi itibari ile davacının davalıdan ... TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu bu tutarında takibe konu edilen ... nolu ... USD’lik fatura olduğu, davalının e-defter kayıtlarına göre davacının davalıya iki adet toplamda ... TL fatura düzenlediği davalının ise bunun karşılığında takip tarihi ... tarihine kadar ... TL ödeme yaptığı ve davacının davalıya takip tarihi itibari ile ... TL borçlu olduğu bu borcun da takibe konu edilen ... USD’lik faturadan kaynaklandığı tespit edilmiş olup takip tarihinden sonra davacıya ortak tarafından ödeme yapılmış gibi bu borç bakiyesinin kapatıldığı, davacının ... Satıcılar cari hesabında borç bakiyesinin sıfırlandığı, ... tarihli ödeme evrakının dosyaya ibraz edilmemesi ile tarafların ticari defter ve belgelerine göre davacının ... TL alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı taraf, davacı şirket tarafından yapılan taşıma işlemine konu ürünlerin ... / ... firmasına satıldığını, ürünlerin toplam ... USD (Amerikan doları) tutarında olup, ürünlerin bozulması nedeniyle satılamadığını ve ... firması tarafından bu ihracaata ilişkin taraflarına bir ödeme yapılmadığını, neticeten ihracat bedeli olan ... Amerikan doları zarara uğradığını savunmaktadır.
CMR'nin 17. maddesine göre; taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. CMR’nin 30/1 maddesi uyarınca ise, alıcının taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziya ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtilen şekilde aldığına kanıt oluşturur.CMR’nin anılan maddesi, esas itibariyle gönderilenin taşıyıcıya karşı haklarını kullanabilmesi için teslim anında yapılması gereken düzenlemeleri içermekte, usülüne uygun bir bildirimde bulunmadan teslim alması durumunda, malların sevk mektubuna uygun olarak teslim edildiğine dair bir karine öngörmektedir. Somut olayda, davalının e defter kayıtlarına göre davalının satışını yaptığı ve davacının ürünleri taşıdığı ... / ... firması ile cari hesabı incelendiğinde dava konusu ile ilgili taşımaya ait faturanın ... tarihli ... nolu fatura olduğu bu faturanın ... / ... firmasının cari hesabına kayıt edildiği ve bu faturanın ödemesinin de cari hesap kayıtlarına göre yapıldığı ... tarihi itibari ile davalının ... / ... firmasından alacaklı olduğu ancak bu alacağın ... tarihli düzenlediği faturadan ve kur farkı kayıtları yapılmamış olmasından kaynaklandığı, dava konusu taşımanın ...-... tarihleri arasında yapılmış olduğu da nazara alınarak davalının ürünlerin bozulması nedeniyle satılamadığını ve ... firması tarafından bu ihracaata ilişkin davalıya ödeme yapmadığı savunmasının gerçeği yansıtmadığı, davalı tarafından ...-... tarihleri arasında yapılan taşımadan sonra ayıplı ifa bildiriminde de bulunulmaması ile malların sevk mektubuna uygun olarak teslim edildiğine dair karinenin davacı yönünden sübut bulduğu kanaatine varılmıştır.
İtirazın iptali davasında dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması mümkün olup, arttırılan kısım yönünden tahsil davası olarak hüküm kurulmalıdır. Davaya konu miktarın ıslah yoluyla arttırılması itirazın iptali davasının niteliğini değiştirmez ve tamamını tahsil davasına dönüştürmez. Neticeten, kısmi dava olarak ikame edilen itirazın iptali davası ve ıslah ile artırılan tahsil davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-A) İtirazın iptali davası yönünden; 1- Davanın kabulü ile, davalının Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... sayılı icra takibine yaptığı itirazın ... USD'lik (Amerikan Doları) ana para alacağı yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin ... USD'lik (Amerikan Doları) asıl alacak yönünden kabulü ile asıl alacağın % 20'si oranında hesaplanan ... USD (Amerikan Doları) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Tahsil davası yönünden; 1- Islah ile artırılan ... USD alacağın ise ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren işlemeye başlayacak Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ...-TL peşin, ... ıslah ile ...-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin, ... ıslah ile ...-TL tamamlama harcı olmak üzere ...-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretini davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
8-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır