T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/832
KARAR NO : 2025/114
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/06/2023
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ... de, başta ... ... ... olmak üzere çeşitli ürünleri üreticiden temin edip tüketiciye buluşturma gayesiyle ticari hayatını sürdürdüğünü, davacı şirket ile davalı arasında muhtelif zamanlarda ticari iş ilişkisi mevcut olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirket, üretici olan davalıdan sezon içinde satın alıp iç piyasaya servis edeceği ürünlerin bedellerini, yörenin ticari teamülü uyarınca, ürünleri teslim almadan, ürün avansı olarak, makbuz karşılığında davalıya ödediğini, ödemesini önceden yapmış olduğu ürünlerin davalı tarafından müvekkili şirkete teslim edilmemesi sonucu müvekkili şirketinin başta maddi olmak üzere büyük zarar gördüğünü, Müvekkili şirket zararını bir nebze olsun karşılamak maksadıyla ürün avansı olarak verdiği bedellerin iadesi için ... İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyasından icra takibine başladığını, Davalı-borçlu, ... tarihinde borca ve tüm fer'ilerine itiraz etmiş ve takip durduğunu, Borçlu yan takip dayanağı belgelerdeki imzalara herhangi bir itiraz da bulunmamış olup dolayısıyla imzasının kendisine ait olduğunu ikrar ettiğini, Davalının itirazı haksız ve hukuka aykırı olduğunu, itiraz üzerine duran icra takibinin devamı için huzurdaki davayı açma zorunluluğumuz doğduğunu, ... İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyasındaki takibin dayanakları; ... tarihli, bedelleri sırası ile ... TL, ... TL, ... TL olan avans başlıklı müvekkilinin ve davalı borçlunun imzalarının bulunduğu makbuzları olduğunu, makbuz metinlerinde alınan bedelin (meblağ) tutarı ile birlikte nakden ve tamamen alındığı ibaresi bulunduğunu, makbuzların alt kısmında teslim eden olarak müvekkili şirketin kaşe ve imzası, davalının ise alan olarak el yazısı ile yazılı ismi ve imzası bulunduğunu, mezkur makbuzlarda da açıkça görüldüğü üzere davalı, müvekkili şirketten toplamda ... TL ürün avansı almış ancak karşılığında hiçbir ürün teslim etmediğini, kendi edimini ifa etmeyen davalı borçlunun itirazı haksız ve kötü niyetli olup, müvekkilinin alacağını tahsil etmesini engellemek ve müvekkilini zarara uğratma saiki taşıdığını, takip konusu alacak, likit bir alacak olduğunu bu durumda likit alacağa haksız şekilde itiraz eden borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekeceği Yargıtay Kararlarıyla da sabit olduğunu, davalı ile yürütülen arabuluculuk görüşmeleri neticesinde de sonuç alınamadığını, yukarıda arz ve izah olunan ve de mahkemece re'sen nazara alınacak nedenlerle; davanın kabulü ile davalı-borçlunun ... İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptalini ve takibin talep koşulları ile devamına karar verilmesini, likit alacağa haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizce alınan ... tarihli bilirkişi raporu özetle;
"..İncelenen Davacı "...” ne ait 2020-2021-2022-2023 yılı Ticari defterlerin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edildiği,
Davacının 2020 yılı BA formlarında, davalıya ait beyan edilen fatura ve müstahsil makbuzu tespit edilmediği,
Davacı şirket ticari defter kayıtlarında davalı ... adına düzenlenen fatura ve müstahsil makbuzu tespit edilmediği,
Davacı şirket ticari defter kayıtlarında müstahsillere yapılan ödeme kayıtları müstahsil bazında olmayıp, müstahsillere ait toplam tutar olarak kayıtlara alındığı,
Davacı tarafından sunulan makbuzlardan bir tanesinde, müstahsil olarak ... adına düzenlendiği, ... TL kalan bakiyesi olduğu, davacı şirket ticari defter kayıtlarında ... adına komisyon geliri faturaları ve müstahsil makbuzları kayıtlı olduğu, düzenlenen fatura ve müstahsil makbuz tutarlarının 2020 yılı için ... TL ve 2021 yılı için ... TL olmak üzere toplam ...-TL tutarında olduğu, müstahsil makbuz kayıtlarında; düzenlenen faturaların numaralarının kullanıldığı, fatura ödemelerinin müstahsil bazında olmayıp, müstahsillere ait toplam tutar olarak kayıtlara alındığı,
Tarafların imzaladığı makbuzların başlığına elle avans yazılı olduğu ve içeriğinde neye istinaden düzenlendiğinin belirtilmediği," kanaat ve görüş bildirdikleri,
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe ;
Dava, davacıdan davalının ... TL ürün avansı alındığı,ancak ürünün teslim edilmediği iddiası nedeniyle davalıya avans ödemesi olarak yapıldığı iddiasıyla ödemenin tahsili amacıyla başlatılan ,icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali davası olduğu, icra takip dosyası UYAP sistemi üzerinden temin edilerek incelenmiştir.
Dava ilk olaraK ... Asliye Hukuku Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyasında açılmış , ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... E. .../... K. Sayılı ... tarihli ilamı ile uyuşmazlığın ticaret mahkemesi görev alanına girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek mahkememize tevzi edildiği, Mahkememizin eldeki .../... E. Sayılı dosyasına tevzi edildiği,
Görev kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilebilir. TTK 4 uyarınca mahkememizin görev alanı TTK da düzenlenen konulara ilişkin mutlak ticari davalar ile her iki tarafın tacir olduğu uyuşmazlıklara ilişkin nispi ticari davalardır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
Esnaf odasına yazılan müzekkere cevabında .".. Davalının faaliyet konusu " çay ocakları , kıraathaneler , kahvehaneler , kafelere, meyve suyu salonları ve çay bahçelerinde içecek sunum faaliyeti meslek mensubu olarak ... tarihinde kaydının yapıldığının bildirildiği , Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan ... tarihli müzekkere cevabında: "Müdürlüğümüz kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde ... (T.C. ...) unvanı adı altında firma kaydına rastlanılamamıştır..."şeklinde bildirildiği, Vergi Dairesine yazılan ... tarihli müzekkere cevabında ise :".... Bilgisayar kayıtları tetkikinde Dairemiz ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...'ün ... tarihinden itibaren çay ocakları, kıraathaneler, kahvehaneler, kafeler (içecek ağırlıklı hizmet veren), meyve suyu salonları ve çay bahçelerinde içecek sunum faaliyeti'nden dolayı Basit Usul Ticari Kazanç mükellefi olduğu ve faaliyetinin halen devam ettiği, Vergi Usul Kanunun 177.maddesi kapsamında bilanço esasına göre mükellef olmadığı, 2020 yılı dönem içinde elde edilen hasılatın ...-tl olduğu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 20/A maddesine göre 1.1.2021 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin kazançları gelir vergisinden müstesna olduğundan 2021 ve daha sonraki yıllarda beyannamesi bulunmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu bilgi ve belgeler 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Vergi mahremiyeti" başlıklı 5. maddesi hükümleri kapsamındadır.... ". Şeklinde bildirildiği, davalı ...'ün da gelir vergisi beyannamesinde tacir hadlerine ulaşmadığı bildirilmiştir.
Her ne kadar davalının tacir olduğu kanaatiyle mahkememize görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ise davalı ...'ün basit usulde defter tuttuğu, gelir vergisi beyannamesinde tacir hadlerine ulaşmadığı bu kapsamda esnaf olarak değerlendirilmesi gerekeceği anlaşılmakla, davalının tacir olmadığı kabulüne göre TTK'nın 4. maddesi uyarınca uyuşmazlığın tacirler arasında olmadığı, davanın mutlak ticari dava türlerinden de olmadığı belirlenmekle, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Mahkememiz ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı olduğundan kararın kesinleşmesinden sonra yargı yeri belirlenmesi için dosyanın resen HMK'nın 21/1-c maddesi gereğince Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili hukuk dairesine merci tayini için gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava konusu uyuşmazlıkta ... Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu anlaşıldığından, dava şartı yokluğundan usulden reddi ile, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,
3-Kararın kesinleşmesinden sonra dosyanın resen HMK 21/1-C maddesi gereğince Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine merci tayin için gönderilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 21/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır