T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/863 Esas
KARAR NO : 2025/367
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin taşınmazına ilişkin panel ve çelik çatı eser yapımı için teklifler aldığını ve teklifler içerisinde ...'nin teklifinin kabul edilerek sözleşme akdedildiğini, işbu sözleşmeye yüklenici şirket ile birlikte temsilci ... da taraf olup, sözleşmenin teminatı olarak da takip dayanağı senet düzenlenerek müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin sözleşme ile üzerine düşen edim olan ...-TL 'yi sözleşme tarihinde 4 adet çek teslim etmek sureti ile derhal yerine getirmiş ise de ... ve ... tarafından edimi eksiksiz yerine getirmek bir yana bir çivi dahi çakılmadığını, müvekkilince teslim edilen 4 adet çek ise ... Tarafından 3.şahıslara ciro edilmek suretiyle tahsil edildiğini, ...-TL toplam bedel) sözleşmeye göre ... tarihinde teslim edilmesi gereken eserin teslim edilmemesi sebebiyle sözleşme teminatı olan ...-TL bedelli senedin işbu tarihten itibaren işlemiş yasal faizi ile borçlulardan tahsili için Antalya Genel İcra Dairesinin .../... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve borçlularca sunulan kötüniyetli itiraza istinaden takip durdurulduğunu, davalı-borçlunun icra takibine yaptığı itirazı ile alacağın tahsilini geciktirmek, takibi sürüncemede bırakmak amacını güttüğünü, bu nedenle, öncelikle zorunlu dava şartı olan arabuluculuk görüşmesi yapıldığını ve fakat görüşme anlaşamama şeklinde sonuçlandığını davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... E. sayılı. dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, takibe kötü niyetle itiraz eden borçlunun %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalıların davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen evrakları üzerinden incelenmesinde; davacı tarafın davalılar aleyhine ... düzenleme, ... vade tarihli ... TL bedelli senet dayanak yapılarak toplam ... TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların süresinde itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davacının 2018 yılı BA formları, davalının 2018 yılı BS formları ilgili Vergi Dairelerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
Davacı Şirketin Ticari Defter Kayıtlarına Göre;
.Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numarasında kayıtlı
kurumlar vergisi mükellefi davacı ... tarafından dosya kapsamına sunulan flaş bellek içerisinde 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin yukarıda yer alan tabloda görüleceği üzere açılış ve kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde ve usulüne uygun şekilde yapıldığı,
• Davacı tarafın 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin TTK’na göre usulüne uygun tutulduğu, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı,
• Davacı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defter kayıtlarında davalıya ait carinin muavin kaydını ... hesap kodundan takip ettiği,
• Muavin kaydına göre davacı tarafın 2018-2019 yılı ticari defter kayıtlarına göre davacı tarafın davalı taraftan ... tarihinden itibaren ... TL asıl alacaklı olduğu,
• Bu tutara taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında işin teslim edilmesi gereken ... tarihinden ... takip tarihine kadar süre içerisinde işlemiş faiz tutarının ise aşağıda detaylar görüleceği üzere ... TL olduğu,
• Sayın Mahkeme davacı tarafın davalı taraftan taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında davalı tarafça davacı taraf verilen ve davacı tarafça takip konusu yapılan ... TL teminat senedinden kaynaklı olarak alacaklı olduğu kanaatinde ise bu durumda davacının davalılardan ... tarihinden itibaren ... TL asıl alacaklı olduğu,
• Bu tutara taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında işin teslim edilmesi gereken ... tarihinden ... takip tarihine kadar süre içerisinde işlemiş faiz tutarının ise aşağıda detaylar görüleceği üzere ... TL olduğu,
• Davacı tarafça Davalılardan takip talebinde ... TL asıl alacak ve ... TL İşlemiş faiz talep edildiği,
• Talep edilen tazminat, tazminat oranı ve tutarı ile diğer hususlardaki takdir ve değerlendirmelerin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava fatura tanzimi ile cari hesap ilişkisinden doğan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Taraflar iddia ve savunmalarını ticari defterlere dayandırmış olup, Mahkememizce davalı şirkete ticari defterlerinin ibrazı için TTK 83. ve HMK 220-222 ihtarlı davetiye çıkartılmış, tebliğ edilmiş, ancak davalı yanca ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği tespit edilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Yine 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi (3. Fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere eklenen cümlele uyarınca) diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).
İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).
Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise; 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin; davacının ticari defterlerini ibraz etmemesi veya davacının defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlayamamış/ispatlamamış olması halinde davalı yönünden kesin delil niteliğini haiz olduğu kabul edilecektir.
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup, davacının yasal süre defterlerini ibraz ettiği, davalının ise ibraz etmediği görülmüştür.
Taraflar arasında panel ve çelik çatı eser yapımı için davalı ...'nin teklifinin kabul edilerek sözleşme akdedildiği, işbu sözleşmeye davalı şirket ve temsilcisi ...'ın imza attığı, imza inkarında bulunulmadığı, protokol kapsamında davacının ...-TL 'yi protokol tarihinde 4 adet çek teslim etttiği, banka müzekkere cevabından ... Tarafından 3.şahıslara ciro edilmek suretiyle çeklerin ödendiğinin tespit edildiği, tahsil edildiğini, ...-TL toplam bedel) sözleşmeye göre ... tarihinde teslim edilmesi gereken eserin teslim edilmemesi sebebiyle sözleşme teminatı olan ...-TL bedelli senedin işbu tarihten itibaren işlemiş faiziyle muacceleyetinin kararlaştırıldığı, protokol kapsamında eseri eksiksiz teslim ettiğini ispatla yükümlü davalı tarafın davaya cevap vermemek ve hiçbir delil ibraz etmemekle teslimi ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
Davacının mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı lehine kesin delil teşkil ettiği anlaşılmıştır. Davacının ticari defterlerine göre dava konusu protokole esas çeklerin çıkış kayıtlarının ticari defter kayıtlarında bulunduğu, Davalı taraf ticari defterlerini usulüne uygun ihtara ve tebliğe rağmen sunmamış olmakla 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davalının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin; davacının ticari defterlerini ibraz etmemesi ile davalı lehine kesin delil niteliğini haiz olduğu kanaatiyle, tarafların ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacı şirketin ...-TL tutarında davalı şirketten alacağının olduğun ticari defterleri itibarı ile kanıtlandığı, icra takibinde talep edilen işlemiş faiz miktarının teslimle yükümlü olunan tarih ve takip tarihi itibarı ile fazla hesaplandığının bilirkişi raporu ile tasdik olduğu nazara alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Talebin alacağın tahsiline kada avans faizi oranı üzerinden icra dairesi tarafından tahsil gününde güncel olarak hesaplanmasına müteakip faiz ve fer’i alacaklarının da tahsilinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
İİK’nun 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.
Alacağın likid olmasından, borçlunun borcun miktarını tereddütsüz bir şekilde bilmesi ya da belirleyebilecek durumda olması anlaşılır. Somut olayda, dava konusu itirazın haklılık nispeti, konusunda uzman bilirkişi marifeti ile saptansa da, dava konusu alacak temelini taraflar arasındaki protokol hükümlerindeki miktarı belirli teminat miktarının oluşturmasından, boçlunun borcun miktarını tereddütsüz şekilde bilmesi ya da belirleyebilmesi beklenebileceğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
*Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasındaki icra takibine vaki davalı itirazının kısmen iptali ile takibin ...-TL asıl alacak, ...-... tarihleri arasındaki takip öncesi ...-TL faiz olmak üzere toplam ...-TL alacak bedeli üzerinden DEVAMINA
2-Hüküm altına alınan bedelin %20 sine tekabül eden ... TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Alacağa takip tarihinden itibaren taleple bağlı kalınarka yıllık %10,75 oranını geçmemek üzere 3095 sayıılı yasa uyarınca değişen oranlada avans faizi uygulanmasına
4-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin, ... TL tamamlama harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı, ... TL olmak üzere ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Kabul edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya verilmesine, ... TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin ... TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye ... TL sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
9-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/05/2025
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır