T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/124 Esas
KARAR NO : 2026/412
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/02/2024
KARAR TARİHİ : 07/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin davalıların ısrarlı tekliflerini kabul ederek ... mh. ... Cd. No:.. ... adresinde faaliyet gösteren ... işletmesine % 50 ortak olarak girdiği, bu amaçla ... Şti. kurulduğu, bir süre sonra anlaşamayıp ortaklığı bitirmek istediği, ortaklık için ... adına devrettiği ... plakalı ... model ... ... marka otomobilin tescil kaydının iptalini, davacı adına tescilini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... TL alacağın davalılardan alınarak davacıya verilmesini, ... plaka sayılı araç ile davalılar adına kayıtlı gayrimenkuller, taşıtlar, ... Mahallesi ... Caddesi no ... ... adresinde faaliyet gösteren davalı taraf adına kayıtlı ... ... alanında faaliyet gösteren ... üzerine ihtiyati tedbir konulması talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarihli iddiaların gerçek dışı olduğunu, davacının ortak olduğu tarihten itibaren ...-TL masraf yapıldığını, sahte imzalı denilen çekin ödenmiş olduğunu, ekte 105 adet belge sunduklarının belgelerin çoğunun davacının oğlunun el yazısı ile tuttuğu kayıtlar olduğunu, davacının gayri nikahlı eşi ... ...'ın müvekkilinin işlettiği ... ortak olmak istediğini, ... değerinin ...-TL olduğu şeklinde anlaşıklarını ve ...-TL'yi ödemeyi taahhüt ettiklerini ve bunun ...-TL'si ... araç alımı, ...-TL nakit verilmesi, ...-TL'lik ... aracın ...'a devri yapılması, davacının sadece ...-TL ödeme yapması nedeniyle ortaklığın askıda kaldığını, gelip parasını almasını istendiğinde ise tekrar anlaşıldığını ve davacının üvey oğlunun ... da çalışmaya başladığını ve ... kayıtlarının onun tarafından tutulduğunu, ...-TL üzerinden anlaşmış olsalar da resmi kayıtların ... üzerinden olduğunu, ancak yarı bedelini davacının ödemediği gibi ... ile ... arası çalışma döneminde elde edilen gelirin yarısının almış olduklarını, müvekkilinin araç için araç devri gününe kadar almış olduğu paralar ile verdiği ...-TL düşülerek ...-TL nakit ödeme yapılarak aracın satın alındığını, evraklar incelendiğinde davacının ...-TL para aldığının görüleceğini, ...-TL müvekkilim tarafından ödenmiştir. Şirket kuruluşu için ...-TL ödenmiştir, şirketin su, elektrik bedelleri, ile çalışan 3 kişinin sigortaları müvekkili tarafından ödendiğini, kira bedeli olan ...-TL müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkilinin aracıyla ... ...'ın kaza yaptığı ve ...-TL ödendiği, davacının müvekkiline borçlu olduğundan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Uyap sisteminden ... plaka sayılı aracın aktif ve pasif malik sorgusu yapılarak dosya arasına alınmış, Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Şti. nin sicil kayıtları getirtilmiş, dava dışı şirketin ticari kayıtları üzerinde inceleme bilirkişi marifetiyle yapılmıştır. Taraflar isticvaben dinlenmiş, dava konusu aracın değerinin tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmış, rapor ve ek rapor aldırılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava davacının davalıya dava dışı şirkete sermaye payı olarak ödenmek amacıyla devrettiği aracın iadesi olmadığı takdirde bedelinin iadesi, yine dava dışı şirket için kuruluş öncesinde yapılan masraflar için açılan alacak davasıdır.
Dava dilekçesinde yeterli açıklık bulunmamakla; davacı yana talep ettiği ... TL alacağını hangi alacak kalemi için ne tutarda bedel talep ettiği hususu açıklattırılmış, davacı vekili ... tarihli dilekçesinde, "Otomobil için ... TL, davalıların borçlarına karşılık ... ... isimli kişiye banka havalesi ile gönderilen ... TL,... ...’in el yazısı ile kasa defterine yazmış olduğu ... TL eft, ... TL klima, ... TL ... makinası, ... TL ..., ... TL elden verilen, ... TL elden verilen olmak üzere toplam ..., TL para; davalı ...’a elden verilen ... TL para; davalı ... ...’in hesabına gönderilen ... TL para olmak üzere toplam ... TL nin fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla ... TL'si için" dava açmış bulunduğunu beyan etmiştir.
Öncelikle usuli itirazlar ele alınmış, davalı ... ...'in dava dışı şirkette kurucu ve ortak olmadığı, verilen paraların şirket için verildiği, yine otomobil'in davalı ...'ye devredildiği, davalı ...'a yöneltilebilecek talep bulunmadığı nazara alınarak bu davalı yönünden husumet yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmiştir.
Esas yönünden yapılan değerlendirmede; öncelikle otomobil ile ilgili alacak talebi ele alınmıştır. Davacı yan otomobilini şirkete sermaye payı olarak ödenmek kaydıyla devrettiği davalıdan aracın iadesini talep etmektedir.
Davalı ise cevap dilekçesinde tarafların aralarındaki anlaşma uyarınca şirket sermayesinin ... TL olduğunu, davacı tarafça kendi payına düşen ... TL sermaye taahhüdünün; şirkete ... TL değerinde ... marka araç satın alınması, dava konusu aracın ... TL ye mukabil ...'a devredilmesi, ... TL nakit para verilmesi olarak kararlaştırıldığını, davacı ... TL nakit ödediği için ortaklığın askıda kaldığını, bunun üzerine davacıya ... TL para verilerek ve şirketten ... TL ve davacıya ödenen ... TL mahsuplaştırılarak otomobilin satın alındığını savunmuştur.
Öncelikle aracın satış sözleşmesinde, satıcının dava dışı ... olduğu, sözleşmede bu kişinin davacının vekili olarak değil, araç maliki olarak yer aldığı, bedeli aldım ibaresinin davacıyı bağlamayacağı kabul edilmiştir. Zira aracın gerçek malikinin dava dışı üçüncü kişiye ahzu kabz yetkisi verdiğine ve bedelin davacıya verilmek üzere dava dışı kişiye verildiğine dair iddia ve savunma yoktur. Görünür durum ile gerçek durum arasında uyumsuzluk bulunduğu, satış sözleşmesinin muvazaalı düzenlendiği taraflar arasında ihtilafsızdır. Bu bakımdan senede karşı senetle ispat olarak bilinen kuralın somut olaya uygulanamayacağı kabul edilmiştir. Her iki taraf da bu aracın sermaye borcuna mahsuben davalı ...'ye devredileceği yönünde anlaşıldığını kabul ettikten sonra, davalı taahhüt edilen ödemeler yapılmadığından sözleşmenin askıda kaldığını, bedeli mukabilinde aracın satın alındığını savunmuş ise de, şirketin ... tarihinde kurulduğu, aracın devrinin ise ... tarihinde yapıldığı sabit olmakla, davalının savunması tutarlı ve samimi görülmemiştir. Satış sözleşmesi gerçek durumu yansıtmadığından, davalı yan kendisi de taahhüt ettiği sermaye tutarını ödememişken ; davacının sermaye taahhüdünü kuruluştan 4 gün sonra ödemediğinden bahisle aracı bedeli karşılığı satın alması ve çok kısa süre içinde elden çıkarması hayatın olağan akışı ile bağdaşmamaktadır. Aracın sermaye taahhüdü borcu için davalıya verildiği, davalı yanca araç bedelinin davacı adına şirkete ödenmediği kabul edilerek, aracın iadesi gerekir ise de, araç davalı tarafça üçüncü kişiye satılmış olduğundan ve depremde pert olmakla aynen iade mümkün değildir. Aldırılan eksper bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda ve davacının araç yönünden talebini daralttığı ... tarihli dilekçesi uyarınca araç bedeli ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerekmiştir. Davacının dava dilekçesinde faiz talebi bulunmadığından, ... tarihli dilekçesi de ıslah niteliğinde olmadığından bu dilekçede talep edilen faiz iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında kalmış, davalının da açık muvafakati bulunmadığı anlaşılmakla faizsiz olarak alacağa hükmedilmiştir.
Davacının diğer alacak kalemlerine ilişkin talepleri yönünden yapılan değerlendirmede; alacak taleplerinin şirketin tescilinden önceki döneme yönelik yapılan ödemelere ilişkin olduğu değerlendirilmiştir. Şirket ana sözleşmesi ... te imzalanmış olup, bu dönemden tescile (...) kadar olan dönemde TTK 588 göz önünde bulundurulması gerekir ise de, aşağıda ayrıntısı ile yer verildiği üzere bu dönemde yapılan harcamaların şirket adına yapıldığı ve davalının sorumluluğu bulunduğu hususu ispatlanamamıştır.
Şirket sözleşmesi dahi yapılmadan önceki dönemde ise kurucu ortakların şirketin kurulması amacıyla yaptığı masraflar bu hususun ispatlanması ile yine TTK 588 kapsamında değerlendirilmelidir. Ancak somut olayda aşağıda ayrıntısı ile anlatılan davacının yaptığı ve davacıya iade edilmesi gerektiği kanaatine varılan alacaklar yönünden, TTK 588 ve yerleşik yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere adi ortaklık hükümleri uygulanmamıştır. Zira bilirkişi raporunda ..., ... makinesi vb aletler şirket envanterinde bulunmadığı gibi, davalı da isticvap beyanlarında bu ödemelerin kurulacak şirket için yapılmadığını, borç alındığını ve kendi işletmelerine makine alındığını beyan etmiştir.
Davacının ortaklığın fesih ve tasfiyesinden ziyade, şirkete yönelik yaptığı ödemelerin davalı tarafın uhdesinde kalması nedeniyle alacak iddiası bulunmaktadır. Bu nedenle ispatlanan alacaklar için, adi ortaklık hükümlerine göre değil, tamamen iade yönünde karar verilmiştir. Davalının şirkete yönelik harcamalarına ilişkin takas talebi ilk itiraz mahiyeti bulunmakla, öncelikle elektrik su faturaları, kuruluş işlemleri, şirket çalışanlarının sigorta primleri ve kira bedeline ilişkin ödemeleri davalının bizzat ödediğine dair delil bulunmadığı gibi dilekçe ekinde sunulan faturalar şirkete yönelik değil davalı asil ve davalının işletmesi ... ilişkindir. Kaldı ki şirketin kuruluşundan sonra yapılan masraflar yönünden borçlu şirket olup takas defi ileri sürülmesi mümkün de değildir.
Davalıların borçlarına karşılık ... ... isimli kişiye banka havalesi ile gönderilen ... TL için davacının davalılar adına bu ödemeyi yapmış olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, yine dava dilekçesinde elden verildiği beyan edilen ... TL yönünden de delil sunulmadığı, davalının isticvap beyanlarında bu tutarın kendisi veya şirket için gönderildiği hususunu kabul etmediği, davacının yemin deliline de dayanmadığı, bu kalemler yönünden alacak iddiasının ispatlanamadığı kabul edilmiştir.
... ...’in el yazısı ile kasa defterine yazmış olduğu ... TL eft' ye yönelik iddialar, davalı ... ...’in hesabına gönderilen ... TL para ve ... TL yine davalı ...'ye gönderilen ... TL para yönünden, davalının isticvap beyanlarında davacı taraf ve kızı tarafından gönderilen, ... ... den alınan borç olarak ifade edilmiş olup, elden ödeme savunmasını doğrulayan delil bulunmadığı, davalının yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla davacı ... TL yönünden haklı görülmüştür.
Davacı yanca ... ...'a ... tarihinde yapılan ödemelerin, davalının isticvap beyanlarına göre davalı adına yapıldığının kabulü gerektiği, zira davalı beyanlarında miktar uyuşmasa dahi hesapları bloke olduğu için kendisi adına bu ödemelerin davacı yanca yapıldığını kabul etmiş, ödemelerin davacıya elden yapıldığına dair savunmaya ödeme savunması ile ispat külfetini davalının üzerine alması ve soyut beyan dışında başkaca delil sunulmaması nedeniyle itibar edilmemiştir. Davacı ...'a gönderilen ... TL lik havale yönünden alacak talebinde haklıdır.
Davacının kızı tarafından ... ...'e yollanan ... TL ... makinası bedelinin de davalının isticvap beyanlarına göre davalı adına yapıldığının kabulü gerekmiştir. Davacı bu havale yönünden de alacak talebinde haklıdır.
... TL klima, ... TL ve yine ... TL elden verilen para yönünden bu bedeller dava dilekçesinde yer almayan ve dava konusu yapılmayan bedeller olup açıklama dilekçesi ile dava konusu alacağa eklenmiştir. Kaldı ki bilirkişi raporu ve davalının isticvap beyanları nazara alındığında alacak iddiasının ispatlanamadığı kabul edilmiştir. Davalının savunmasında beyan ettiği şirket kuruluşundan çok önce dava dışı ... dan alınan borç ile bu paralar bedel olarak uyuşmayan tutarlar olup, dava dilekçesinde dava konusu edilmediğinden ... TL ikrar kapsamında değerlendirilmemiştir.
Buna göre kabul edilen tutarlar toplamı ... TL olup her nasılsa kısa kararda klavye hatası veya basit hesap hatası ile sehven ... TL üzerinden hüküm kurulmuştur. Bu husus tashih şerhi ile düzeltilmiştir.
Anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
Davalı ... ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
... TL araç bedeli ve ... TL alacak olmak üzere toplam ... TL nin davalı ...' dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Alınması gerekli ... TL. Harçtan peşin alınan ... TL. İle tamamlama harcı olarak alınan ... TL. olmak üzere toplam ... TL. harcın mahsubu ile bakiye ... TL. harcın davalı ...'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL. Başvuru, ... TL. Peşin ve ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL. nın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL. vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca ... TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ...'e verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ... TL. bilirkişi ücreti, ... TL. tebligat posta gideri olmak üzere toplam ... TL, yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL. sının davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, ... TL. sının davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) ... TL sinin davalı ...'dan, ... TL sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı asilin, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 07/05/2026
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
TASHİH ŞERHİ
Kararın gerekçesinin son paragrafında anlatıldığı üzere;
Hüküm fıkrasının 1. maddesinin 2. paragrafının;
"... TL araç bedeli ve ... TL alacak olmak üzere toplam ... TL nin davalı ...' dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,"
Şeklinde düzeltilerek Maddi hatanın bu şekilde giderilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 07.05.2026
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Full & Egal Universal Law Academy