T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/139 Esas
KARAR NO : 2025/368
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/07/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Antalya ... Tüketici Mahkemesinin ... tarih .../... E -.../... K sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilerek Mahkememizin yukarıda esasına kaydı yapılan Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili görevsiz mahkemeye vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı ... marka aracın Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile ...-TL bedelle davalı tarafça müvekkiline satıldığını, araç satıldıktan yaklaşık 1 hafta sonra araçtan sesler geldiğini ve aracın kullanılamaz hale geldiğini, müvekkili tarafından dava konusu aracın tarihinde ... ... ne götürüldüğünü ve aracın motoru üzerinde yapılan inceleme neticesinde motorun kullanılamaz halde olduğunun bildirildiğini, bunun üzerine ... ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Değişik İş sayılı dosyasında tespit yapılarak bilirkişi tarafından belirlenen alacak kalemlerinin tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek davalının itirazlarının iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili görevsiz mahkemeye vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracı dava dışı ...' dan satın aldığını, davanın ...' a ihbarını talep ettiklerini, davacının aracı satın almadan önce ekspertiz incelemesi yapıldığını, yapılan ekspertiz incelemesi ile aracın motor durumunun açıkça ortaya konulmuş olduğunu, davacının haksız ve kötü niyetli bir şekilde takip başlatmış olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının UYAP ssitemi üzerinden gönderilen evraklarının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının yetkiye, borca, faize, dayanak belgeye ve tüm ferilerine süresinde itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
Davaya konu ... plakalı ... marka ... model ... şase ve ... motor nolu ... km deki benzinli araç ile ilgili olarak; yapılan detaylı teknik incelemelerde,
• ... tarihli ... ... ekspertiz raporunda özellikle conta yanığı kısmında açık ve net şekilde , - ARACIN CONTA TESTİNDE YÜKSEK KAÇAK VARDIR.- denildiği görülmüş olup açık bir şekilde araçta conta yanığı olduğunun tespit edildiği,
• ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Değişik İş Dosyası içerisindeki ... tarihli bilirkişi raporunda, - aracın motorunun daha önce açılıp işlem gördüğü, contanın sonradan yapılmış olduğu ve hasarlı olduğu, silindir kapağında metal yanıkları ve hasar olduğunun tespit edilmiş olduğu,
• Davalı tanık beyanında da bu conta sorununun her iki tarafça bilindiğinin belirtildiği,
• Ekspertiz raporunda açık olarak tespiti yapılan ve tanık beyanında da her iki tarafın haberdar olduğu beyan edilen bu sorun ile ilgili sorunun tespit edilmiş, aleni ve açık olduğu dikkate alındığında, AÇIK AYIP olarak değerlendirilebileceği bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava, satış sözleşmesinden kaynaklanan satılanın ayıplı olması nedeni ile aracın misli ile değiştirilmesi istemine ilişkindir.
Antalya ... Tüketici Mahkemesinin ... tarih .../... E -.../... K sayılı ilamı ile tarafların tacir olduğundan bahisle görevsizlik kararı verdiği, taraflların vergi bildirimlerin VUK 177. Madde hadlerini aştığı, davanın nisbi ticari dava olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği gibi 6098 sayılı TBK’nın 227. maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme ve imkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik haklarından birini kullanabilir. Alıcının genel hükümlere göre uğradığı diğer zararlar için tazminat isteme hakkı saklıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 23/1-c maddesinde tacirler arası ayıp ihbar süreleri düzenlenmiş olup, yine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 223/2. maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Öğretide ayıp satılanda, vaad edilen niteliklerin bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, 2017/19-1633 E.- 2017/1013 K. Sayılı kararı).
Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinden alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır.
Gerek ticari satım, gerek tüketicilere yönelik ticari olmayan satımlarda ayıp nedeniyle seçimlik hakların kullanılması yenilik doğurucu hak niteliğindedir (Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, 13. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara 2013, s. 127; Yavuz, Cevdet; Satıcının Satılanın (Malın) Ayıplarından Sorumluluğu, Beta Yayınevi, İstanbul 1989 (Satım), s. 141; Aslan, Yılmaz; 6502 sayılı Kanuna Göre Tüketici Hukuku, 4. Baskı, Ekin Yayınevi, Bursa 2014, s. 165-166; G). Gerek kurucu nitelikte, gerekse bozucu nitelikte olsun yenilik doğurucu haklar kural olarak bir kez kullanılmakla tükenirler. Bu kuralın istisnası ise, tüketicinin kullandığı seçimlik yenilik doğurucu hakkının yerine getirilmemesi olup, bu durumunda Kanunun kendisine tanıdığı başka seçimlik bir hakkı kullanması mümkün olacaktır (Zevkliler, Aydın/Aydoğdu, Murat; Tüketicinin Korunması Hukuku, 3. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2004, s. 126).
Somut olayda; davacı şirketin, ... Marka, ... Model ... Plaka, ... / ... Şasi / Motor numaralı otomobili ... tarihinde ... TL bedelle, dava dışı 3.kişi ... 'den satın alındığı, aracın kilometresinin ... km de olduğu, ... tarihine değin garantisinin devam ettiği anlaşılmaktadır. Servis formaları ve dosya kapsamından; aracın dava konusu arıza ile ilgili, ilk olarak ... tarihinde ... km'de iken yetkili servise “yağ eksiltme problemi” ile götürüldüğü, aracın davacıya hazır şekilde teslim edildiği bilgisinin verildiği, ... km'de iken yağ ölçümü için tekrar götürüldüğü, aracın motorunun yağ eksiltmesi sorunu için ... ... yazı yazıldığı, araç ... km'de iken yetkili servise çekici ile getirildiği, yetkili servis tarafından motor revizyonu gerekli olduğunu, davacı müşteri motor revizyonunu kabul etmediği ve ... km'ye kadar kullanmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Araç ... kilometrede iken yağ eklenmiş ve motor revizyonu gerekliliği bilgisi verilmiştir. Araç ... kilometrede iken son iş emrinde araçta çekiş düşüklüğü var motor vuruntulu çalışıyor şikayeti ile servise gelmiştir. Araca motor yapılması gerekliliği iletilmiştir.
Tüm dosya kapsamı inclenediğinde, somut olayda; davaya konu ... plakalı aracın Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile ...-TL bedelle satın alındığı, satımdan önce araca ekspertiz raporu düzenlendiği, dava dilkçesinde ekspertiz raporunda dava konusu arıza ile ilgili bir tespit yer almadığı iddia olunsa da ... tarihli ... ekspertiz raporunda özellikle conta yanığı kısmında açık ve net şekilde , " aracın conta testinde yüksek kaçak vardır" şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüş olup açık bir şekilde araçta conta yanığı olduğunun tespit edildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Değişik İş Dosyası içerisindeki ... tarihli bilirkişi raporunda, aracın motorunun daha önce açılıp işlem gördüğü, contanın sonradan yapılmış olduğu ve hasarlı olduğu, silindir kapağında metal yanıkları ve hasar olduğunun tespit edilmiş olduğu, değişik iş dosyasında alınan raporda aracın motorundaki ayıbın, satın alımdan önceye ait olduğu ve satın alımdan kısa bir süre sonra ortaya çıkmasının beklenen olmadığından bahisle gizli ayıp niteliğine olduğu belirtilse de ilgili raporda ... ekspertiz raporu yer almadığından bu tespitin o anki mevcut duruma uygun olduğu ve raporlar arasında yargılama sırasında celp edilen belgeler itibarıyla çelişki oluşmadığı, davalı tanık beyanında da bu conta sorununun her iki tarafça bilindiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Neticeten, araçtaki ayıbın açık ayıp niteliğinde olduğu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 23/1-c maddesinde tacirler arası ayıp ihbar sürelerine uyulmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin, ihbar olunan asilin yüzlerine karşı MİKTAR İTİBARİYLE KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır