T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/160
KARAR NO : 2025/110
DAVA : İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/03/2024
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'in ... isimli şahıs şirketini işletmekte olduğu, davalı şirket tarafından müvekkile karşı Antalya Genel İcra Dairesinin .../... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, müvekkilinin kendisine davalı tarafından kesilen faturaya ve başlatılan icra takibine, kişisel hayatındaki sorunlar nedeniyle itiraz edemediği, hemen akabinde de müvekkil ... ... ilinde tutuklandığı, bu esnada icra takibi, müvekkilin ...da bulunan hesabına haciz konulmasıyla tahsil edildiği, ancak müvekkil, borçlu olmadığından iş bu istirdat davasını açma zorunluluğu doğduğunu, davalı ... Şirketinin icra takibine konu ettiği ... numaralı ... tarihli fatura, ... numaralı ... tarihli fatura ve ... numaralı ... tarihli faturalarla "... ... (...) çalışma bedeli" müvekkile yansıtılmış ise de bahsi geçen dönemlerde söz konusu iş makinesi müvekkili nezdinde çalışmadığını, davalıya ait işyeri kayıtları incelendiğinde görülecektir ki, makine çalışma bedeli yansıtılan dönemlerde davalıya ait makine dava dışı ... tarafından çalıştırıldığı, icra takibi baskısı ile dosya borcunu ödeyen müvekkilinin ödemiş olduğu kısmın ödendiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin ... tarihli cevap dilekçesi özetle; davalı müvekkilinin davacı firmaya bir takım faturalar (... numaralı ... tarihli fatura, ... numaralı ... tarihli fatura ve ... numaralı ... tarihli faturalar) kesmiş akabinde faturaların ödenmesi için ... tarihinde davacıya Adana ... Noterliği aracılığıyla ... yevmiye numarasıyla ihtarname çekildiği, Davaya konu olan sözleşme gereği görülmesi gereken işler davalı şirket yetkilileri tarafından bilgi ve onayıyla yapıldığı gibi bu olaydan şirkete gönderilen fatura ile haberdar oldukları, buna rağmen herhangi bir iade fatura ya da itirazda bulunmadıklarını, haksız davanın reddine, haksız icra takibi nedeniyle takibin %20sinden aşağı olmamak üzer davacıya kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce alınan ... tarihli mali müşavir bilirkişi raporu özetle;
"1- İş bu davanın davalısı tarafında cari hesap alacağına karşılık iş bu davanın davacısı aleyhine ... tarihinde Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... E Sayılı dosyası ile aşağıdaki şekilde icra takibi başlatılmış olduğu,
2- Sayın mahkemenizce gelir idaresinden istenen müzekkereye ilgili kurumun ... tarihli cevabi yazısında davalıya ait 2023 yılı BS formlarının gönderildiği görülmüş olup bu formların incelenmesi neticesinde davalı tarafından davacıya 2023 yılında 2 adet KDV hariç ... TL'lik fatura düzenlendiğinin bildirildiği, davacının 2023 E-işletme defterinde ise 2023 yılında davalıya ait herhangi bir fatura kaydı olmadığı,
3- Sayın mahkemenizce gelir idaresinden istenen müzekkereye ilgili kurumun ... tarihli cevabi yazısında *...' in 2023 yılında 'İşletme Hesabı Esasına' göre defter tuttuğu tespit edilmiş olup, mükellef tarafından Dairemize verilen 2023 yılına ait BA Formu bulunmamaktadır.” Şeklinde cevap verildiği
4- Davacının 202-2022-2023 yılında defter beyan sisteminde e-işletme defteri tutmuş olduğu görülmüş olup 01.01.2021-31.12.2021, 01.01.2022- 31.12.2022, 01.01.2023-31.12.2023 tarihli e-işletme defterlerinin gider listesinin incelenmesi neticesinde, gider kısmında ... sıra numarasında ... tarihli ... TL'lik ve ... sıra numarasında ... tarihli ... TL'lik faturaların gider olarak kayıtlı olduğu, davacı yanın işletme defteri tutmasından ötürü, işletme defterinden varsa davalıya yapmış olduğu ödemelerin tespitinin mümkün olmadığı, davacının 2022 yılında e- işletme defterinde kayıtlı olan bu faturaların icra takibine konu faturalar olmadığı, davalının takibe konu ettiği ... numaralı ... tarihli fatura, ... numaralı ... tarihli fatura ve ... numaralı ... tarihli faturaların davacının 2023 yılı e-işletme defterinde kayıtlı olmadığı,
5-Sayın mahkemenizce icra müdürlüğünden takip tutarının tahsil edilip edilmediği bilgisi istendiği görülmüş olup icra müdürlüğünün ... tarihli cevabi yazısında icra takibine konu tutarının ... tarihinde ... TL olarak tahsil edildiğinin bildirildiği,
6- Davalının icra takibine konu ettiği faturaların davacının e-işletme defterinde kayıtlı olmadığı, davalının ... ... (...) çalışma bedeli" açıklamalı fatura içeriği hizmeti davacı adına yaptığına ilişkin dava dosyasında herhangi bir iş teslim belgesinin olmadığı, icra takibine konu bedelin davalı tarafından tahsil edildiğine ilişkin icra dairesince dosyaya tahsilat makbuzunun da sunulduğu görülmüş olup, davacının istirdat talebinin değerlendirilebilmesi için icra takibine konu faturaların davacı yanın e-işletme defterinde kayıtlı olmamasından ötürü davalının icra takibine konu ettiği faturalara ilişkin çalışma bedeli hizmetini davacı adına yaptığına ilişkin imzalı iş teslim belgelerinin sunulması gerektiği," görüş ve kanaat bildirdiği,
Mahkememizce alınan ... tarihli bilirkişi raporu özetle; "..Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler doğrultusunda yapılan incelemeler ile ... tarih ve ... Numaralı Celse'de kayıtlı Duruşma Tutanağının ... numaralı Ara Kararı gereği; tevdi edilen görev çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde;
Davalı / Alacaklı ... tarafından ... tarihinde ... TL. asıl alacak tutarı üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı,
Davalı / Alacaklı ...'nin 2023 Yılı E-defterlerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun şekilde hazırlandığı, e-Defterlerin geçerlilik kazanabilmesi için gerekli olan defter bilgileri, firma bilgileri ve vergi detaylarının yer aldığı, tüm ticari defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu, delil olarak kabul edilmesinin mümkün durumda olduğu,
Davalı / Alacaklı ... Ticari Defterlerinin Davacı / Borçlu ... ile ilgili borç alacak açısından incelenmesi neticesinde ... tarihinde ticari deftere kayıtlı ... TL. bedelli fatura, ... tarihinde ticari deftere kayıtlı ... TL. bedelli fatura, ... tarihinde ticari deftere kayıtlı ... TL. Bedelli fatura olmak üzere toplam ... TL. bedelli faturaların icra takip tarihi olan ... tarihinde tahsil edilmemiş alacak olarak kayıtlı olduğu,
Ancak ticari defter ve belgelere göre; 3 adet faturanın Davacı / Borçlu ticari defterlerinde kayıtlı olmaması, işletme esasına göre defter tutması nedeni ile BA (Beyan Edilen Alış ) kaydı bulunmaması, davalı / alacaklı tarafın ticari defterlerinde ise 3 adet faturanın kayıtlı olduğu ancak hizmet verdiğine veya iş makinesini teslim ettiğine dair tevsik edici belge sunulmaması dikkate alındığında ticari teamüllere uygun bir şekilde ticari ilişkinin meydana geldiği sonucuna varılamayacağı, bu nedenle icra takibine esas oluşturan faturaların tek başına hizmet veya yapılan iş olduğuna dair karine oluşturmayacağı, bu nedenle icra takibine esas davacı / borçlunun asıl alacak ve faiz miktarı olarak borcu bulunmadığı, " görüş ve kanaat bildirdiği,
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe ;
Dava, makina kiralamasına ilişkin fatura alacağından kaynaklı icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatıdır.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Bu kapsamda, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemesi" görevlidir.
Görevle ilgili düzenlemeler HMK.nın 114/1-c maddesine göre kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi HMK.nun 115/1.maddesine göre yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. ( Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 2019/3063 Esas, 2019/7816 Kararı)
Somut olayda; uyuşmazlık makina kira ilişkisinden kaynaklanmakta olup, dosyamızda alınan ... tarihli mali müşavir bilirkişi raporu neticesinde davalı vekiline icra takibine konu ettiği faturalara ilişkin çalışma bedeli hizmetini davacı adına yaptığına ilişkin imzalı belgeleri sunmak üzere süre verildiği, davalı vekilin de ... tarihli dilekçe ekinde taraflar arasındaki makina kira ilişkisine dair ... tarihli" OPERATÖRSÜZ MAKİNA KİRALAMA SÖZLEŞMESİ VE TESLİM TUTANAĞI " başlıklı evrakı ibraz edildiği, istirdat davasına konu alacağın taraflar arasında "operatörsüz makina kiralamaya "dair olduğu anlaşılmakla;
kiralık makine operatörsüz olarak kiralanmış olduğundan ( Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 2017/6402 Esas, 2019/2883 Kararı, Konya Bam 4 Hukuk Dairesi 2024/674-2024/1235E.-K., Ankara Bam 15 Hukuk Dairesi 2023/1938-2023/2126E.-K. Sayılı İlamı) Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir. HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca bu durumda, mahkememizce davanın görev yönünden usulden reddi ile Ankara Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine,
2-Antalya Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna,
3-Karar keşinleştiğinde, iki haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın görevli Antalya Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, HMK'nun 19/3 ve 20/1 c 1 maddeleri uyarınca taraflardan birinin 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak talep etmeleri halinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderileceği, talep etmemeleri halinde ise davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği hususunun ihtarına,
4-Yargılamaya görevli mahkemede devam edilmesi durumunda yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 21/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır