T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/183 Esas
KARAR NO: 2024/427
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/03/2024
KARAR TARİHİ: 13/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, takip konusu evrak ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı ... TL bedelli ... keşide tarihli çek olduğunu, söz konusu çek ...'ne(VKN:...) ve sahibi ...'a(...) hatır çeki amaçlı olarak verildiğini, takibe konu çekin arka yüzünde ...'ın şahsi cirosu olduğunun görüldüğünü, söz konusu çek ile alakalı olarak ticari defterler incelendiğinde bu borcun bir ticaret karşılığı olmadığı sadece hatır çeki olarak verildiği ancak müvekkilinin iyi niyetinin kurbanı olarak hatır çeki verdiği için icra takibine maruz kaldığını, çek üzerinde hatır çeki olduğunu dair bir ibare bulunmasa dahi ticari defterler ve diğer tüm deliller ile ispat olunacağı üzere iki ticari şirketin arasında ticari bir ilişki olmadan kambiyo senedi düzenlenmesi hatır çeki olduğunun en büyük karinesi olduğunu, dolayısı ile söz konusu çekin yukarıda açıklandığı üzere hatır çeki olarak kabulünün hukuki olarak kanaatimizce zorunlu olması ile müvekkilinin borcunun olmadığını, üzerine ihtiyati tedbir konulması talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı ... Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, diğer dava dışı ... ve ...'a bu çeki hatır çeki olarak verdiklerini bu nedenle borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiğini, müvekkilinin, elinde bulunduğu ve davacının keşidecisi olduğu ... Şubesi ... keşide tarihli ... TL bedelli ... seri nolu çekin süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz ettiğini, muhatap banka hesapta çek karşılığının bulunmaması sebebiyle çek bedelini müvekkiline ödenemediğini, müvekkilinin karşılıksız kalmış olan çekin Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu olduğunu, takibe konu borcun borçlu tarafından halen ödenmediğini, davacının üzerinde hiçbir mal varlığı bulunmaması sebebiyle kötü niyetli olarak borcu ödemediğini, bu sebeple davayı açma zorunluluğu olduğunu, davacı tarafın aleyhine dava ikame edebileceği tek tarafın ... Firması olduğunu, dava dışı ...'nin ticari defterlerinin incelenmeden davacının iddialarının değerlendirilmesinin mümkün olmayacağını, müvekkilinin 3. şahıs olup bu davada taraf olmadığını, kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna dair hiçbir belge ve delil bulunmadığını, bu nedenle davacı iddialarının müvekkili açısından bağlayıcılığı bulunmadığını, bu nedenle davanın ve tedbir taleplerinin müvekkiline karşı yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkil firmanın adresi ... olması sebebiyle davaya bakmaya yetkili olan mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkememizin yetkisine itiraz ettiklerini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile, davanın yetki ve husumet itirazları sebebiyle reddini, davacının kötü niyetli olması sebebi ile % 20 oranında tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Antalya İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava kambiyo senedinin teminat senedi olması ve bedelsizliğine dayalı menfi tespit davasıdır.
Kambiyo senetleri illeten mücerrettir. Her ne kadar illetten mücerretlik asıl olsa da kambiyo ilişkisinin arkasında da bir temel ilişki vardır. Ancak, kambiyo senedi düzenlenmesi ile bu ilişkiyi aşan tamamen kendi kurallarına tabi yeni bir borç alacak ilişkisi doğar. Bu sayede alacaklı taraf asıl ilişkideki iddia ve defilere dayanmadan doğrudan kambiyo senedine dayanabilir. Ayrıca asıl borç ilişkisindeki alacağını ispat etmek zorunda değildir. Bunun yanında kambiyo senetleri yeni bir borç yaratmak yerine mevcut bir borcun teminatı olarak da düzenlenebilirler. Kural olarak bu senet de bir kambiyo senedidir ve yukarıda açıklanan imkanları alacaklıya sağlar. Ancak tarafların aralarındaki bir sözleşme ile açıkça bu senedin teminat senedi olarak imzalandığına dair bir anlaşmaya varmaları ve teminat senedi üzerinde de bu sözleşmenin teminatı olduğunun yazılması haline borçlu asıl sözleşmedeki defilerini alacaklıya ve üçüncü kişiye ileri sürebilecektir. Bu durum dahi tek başına alacaklının kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarına halel getirmez; sadece borçluya teminat şartlarının oluşmadığını ve borcun doğmadığını ispat imkanı verir.
Senet metninde yer almayan teminat fonksiyonuna dayalı bedelsizlik savunmasının üçüncü kişiye karşı ileri sürülme imkanı bulunmamaktadır. Bunun tek istisnası senedin kötü niyetli olarak iktisabının ispatlanmasıdır. Davalı dosya alacaklısının üçüncü kişi olduğu, senet metninde yer almayan ve mutlak bir defi de olmayan teminat senedi olgusunun ona karşı ileri sürülemeyeceği, iktisabında da kötü niyetli olduğunun kanıtlanamadığı göz önüne alındığında davanın reddine karar vermek gerekmiş, tedbir kararı ile takip durdurulmadığından koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatının da reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli ... TL harcın, peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile artan ... TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.13/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır