T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/185 Esas
KARAR NO : 2025/99
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 11/03/2024
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacının yıllarca otellere yaş sebze, meyve ve yiyecek tedariği işi yaptığını, ancak meydana gelen ekonomik devalüasyon ve şirketin tek ortağının yaşının ilerlemiş olması sebebiyle davacının aktif çalışmayı bırakmış olup, sadece seracılık yapmakta olduğunu, bu sebeple davacının resmi adresini ortak kullanım olan e-ofise taşıdığını, bu e-ofiste arşiv yapılacak veya evrak depolanacak bir bölüm bulunmadığını, bu sebeple şirketin tek ortağı olan ...’ın ...'nin evraklarını yine kendine ait olan ... Mah. ... No:.. .../... adresinde tek bir arşiv deposunda saklamakta olduğunu, ... ilindeki aşırı yağışın su baskını ve sel felaketine sebep olduğu ... tarihinde davacının evraklarının bulunduğu ... Mah. ... No:.. .../... adresini sel bastığını, sel baskını nedeniyle itfaiyeye haber verildiğini ve zemin kattaki tavana kadar ulaşılan sel suyunun iki günde güçlükle tahliye edilebildiğini, ekli tutanakta yer alan adres ile dilekçemizde belirtilen adresin aynı binanın olduğunu, sel baskınına konu olan dört katlı binanın komple kiralanmış olup, evrakların bulunduğu zemin depo katı girişinin ... sokak tarafında olduğunu, binanın depo katına giriş arkadan olduğu için adresin farklıymış gibi görünmekte olduğunu, ... tarihinde davacının iradesi dışında meydana gelen bu su baskını sebebiyle işyeri ile ilgili resmî evrak ve belgelerin yok olduğunu, kullanılamaz hale gelen belgelerin listesini gösterir tutanağın ekte olduğunu, meydana gelen sel felaketi neticesinde işletmenin ... kat deposunun içerisindeki tüm malzemelerin ve belgelerin tamamen kullanılamaz hale geldiğini gösterir nitelikteki fotoğrafların da yine mahkemenin değerlendirmesine sunulmak üzere dilekçe ekinde olduğunu, selden sonra belgelerin bulunduğu zemin kata davacı tarafından hiç dokunulmamış olup, hala olduğu gibi durmakta olduğunu, küf, koku ve farelenme başladığını, öncelikle mahkemece ivedilikle keşif yapılmasını, zayi olan belgelerin tespitini, aksi halde tutanaklar ve resimler ile yetinilecekse zayi olan belgeler için zayi belgesi verilmesini talep ettiklerini, davacının ticari işletmesinde bulunan ve EK-2'de sunulan resmi evrakların bu sel felaketi sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca mahkemeden ilgili belgelerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etme zaruretinin hâsıl olduğunu, fazlaya ilişkin sair her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla; öncelikle tensip zaptı ile keşif günü verilmesini, aksi halde 2021 yılına ait gelir-gider fatura ve gider belgeleri (alış-satış faturaları), 2022 yılına ocak-şubat-mart aylarına ait gelir-gider fatura ve gider belgeleri (alış ve satış faturaları), 2016 yılı ciltli fatura koçanı 1-50 arası, dolu sıra no:.. diğer sayfalar boş zayi olduğunu, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Vergi Dairesine müzekkere yazılarak davacının inceleme ve soruşturması bulunup bulunmadığı, davacının e defter nitelikte olup olmadığı araştırılmıştır. Antalya İtfaiye Daire Başkanlığına davaya konu su baskınına ilişkin tüm tutanaklar ve tespit belgeleri celp edilmiştir. Davacıya zayi belgesi istenen belgelerin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin yapıldığı noterliğin bildirilmesi için süre verilmiş ve ilgili noterlikten kayıtlar getirtilmiştir. Tanık dinlenmiştir. Bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle rapor düzenletilmiştir.
Alınan bilirkişi ... tarihli raporunda; Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen Su Baskını Raporu ile tek tek tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte evrakların selden zarar gördüğünün doğrulandığı, Sel baskını olan
alanın davacı şirketçe depolama alanı olarak kullanıldığına dair kira sözleşmesinin dosyada mevcut olduğu , davacı şirkete ait olan zayi olan 2021 yılına ait gelir-gider fatura ve gider belgeleri (alış ve satış faturaları), 2022 yılı ocak-şubat-mart aylarına ait gelir-gider belgeleri(alış ve satış faturaları),2016 yılı ciltli fatura koçanı 1-50 arası, dolu sıra no:.. diğer sayfalar boş olan belgelerin TTK 82. Maddesine göre 10 yıl saklanması gereken evraklardan olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA:"Ben davacı şirketin 2021 yılı Ağustos ayından bu yana mali müşavirliğini yürütürüm, benim göreve başlama zamanımdan bu yana şirketin ticari defter ve belgeleri ... Mah ...'nda bulunan ...'nin iş yerinde muhafaza edilirdi, davacı şirket ... ile ortakları arasında akrabalık ilişkisi bulunması (karı-koca) ile ilişkili şirketler idi, yine ...'nin ilgili adresinde sadece davacı şirketin değil 13-14 şirketin ticari defter ve belgeleri muhafaza edilirdi, davacı şirket ile yine ... 'nin sahipleri eştirler, geçen sene Şubat ayında şirket müdürü ... ilgili adreste su baskını olduğunu haber etti, gittiğimizde bütün evraklar su içinde yüzmekteydi, itfaiye ve belediyeye haber verdik gerekli işlemler yapıldı, zayisi istenen saydığınız belgeler burada muhafaza altındaydı, defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri zamanında yapılmıştı dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: "Ben ...'nin genel yayın yönetmeniyim ve ... Mah. ... No: ... ...adresinde bulunan 5 katlı şirket binasının da sorumlusuyum, davacı şirketin de ticari defterleri diğer 12 şirket ile birlikte bizim binamızda muhafaza edilirdi, içeriğini tam olarak bilemem bu durum 2021-2022 yıllarından beri devam etmekteydi, ... tarihinde gece ... sularında güvenlik görevlisi ilgili şirket adresimizde arka duvar ve kapı kısmından sel sularının binaya giriş yaptığını söyledi, neticesinde 1,5 metre yüksekliğinde sel suları zemin katı kapladı, bütün evraklar yüzer haldeydi, davacının belgeleri de bu zamanda zayi oldu . Bana gösterdiğiniz belgelerdeki ismim altındaki imzalar bana aittir, bu belgeler davacı şirketin finans ekibi tarafından tutulur ve bizim imzamıza sunulurdu dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava TTK 82/7 uyarınca açılan defter zayiine ilişkin tespit davasıdır.
Davacı bir kısım defter ve belgelerinin kendi kusuru olmadan zayi olduğunu öne sürmüştür. Dosyaya sunulan Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... Tarihli ... kayıt numaralı su baskını raporunda davacı ...'nin kullanımında olan ... Mahallesi ... Sokak No:.. .../... adresinde aşırı yağış nedeniyle su baskını olduğu, tanık olarak dinlenen ... yetkilisinin ve davacı şirket muhasabecisinin beyanlarından ve bilirkişiye yaptırılan yerinde incelemeden, tek tek tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte evrakların selden zarar gördüğünün doğrulandığı, sel baskını olan alanın, davacı şirketçe depolama alanı olarak kullanıldığı dava konusu evrakların su baskının gerçekleştiği alanda muhafaza ediliği kanıtlanmıştır. Şu halde, davanın süresinde açıldığı, davacının vergi dairesi nezdinde inceleme ve soruşturması bulunmadığı, ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapıldığı, davacı şirkete ait 2021 yılına ait gelir-gider fatura ve gider belgeleri (alış-satış faturaları), 2022 yılına ocak-şubat-mart aylarına ait gelir-gider fatura ve gider belgeleri (alış ve satış faturaları), 1 sıra numaralı sayfası dolu, diğer sayfaları boş olan 2016 yılı ciltli fatura koçanının 1-50. sayfalar arasındaki kısmı zayi olmuş olup, işbu resmî evraklarının ... tarihinde meydana gelen sel afeti nedeniyle oluşan su baskınında zayi olduğu, davacının ziyada kusurunun olmadığı davanın kabul şartlarının oluştuğu görülmekle, davanın TTK 82/7 maddesi uyarınca kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 2021 yılına ait gelir-gider fatura ve gider belgeleri (alış-satış faturaları), 2022 yılına ocak-şubat-mart aylarına ait gelir-gider fatura ve gider belgeleri (alış ve satış faturaları), 1 sıra numaralı sayfası dolu, diğer sayfaları boş olan 2016 yılı ciltli fatura koçanının 1-50. sayfalar arasındaki kısmının TTK 82/7.maddesi uyarınca zayi olduğunun tespitine,
2-Alınması gerekli ... TL harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 19/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır