T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/193 Esas
KARAR NO: 2024/370
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/03/2024
KARAR TARİHİ: 21/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde Antalya’da meydana gelen ve bu nedenle afet bölgesi olarak ilan edilen sel felaketi nedeniyle, müvekkilinin muhasebe evraklarının muhafaza edildiği, mali müşaviri ...’nun, ... Ap. No: ... adresindeki arşiv odası, bitişiğindeki marangozhane ve inşaat depolarının bulunduğu alanın su ile dolması nedeniyle duvarların yıkıldığını, sular altında kaldığını, söz konusu felaket nedeniyle, müvekkil şirkete ait;
-2023 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu)
-2022 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu)
-2021 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu)
-2020 yılı Yevmiye Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu)
-2020 yılı Defter-i Kebir (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu)
-2020 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu)
-2023-2022-2021-2020 yıllarına ait gelir gider evrakları ve fatura dosyaları,
-2023-2022-2021-2020 yıllarına ait SGK ve özel evrak dosyası zayi olduğundan, TTK m: 82/7 gereği zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA:"Ben davacı şirketin uzun süredir muhasebecisiyim, ofisim ... Mah. ... Bulvarı ... Sok ... Apt. No: ... adresindedir, ofis olarak apartmanın 1.katını arşiv olarak da zemin katı kullanıyorduk, yaklaşık 10 yıldır da aynı yerdeyiz, ancak malumunuz olduğu üzere 13/02/2024 tarihinde Antalya'da meydana gelen sel felaketi yüzünden apartman girişine kadar su altında kaldık, arşiv komple su içinde kaldı, tahliye edilmesi bir gün sonra akşama kadar devam etti, önce AFAD yetkilileri geldi sonra da Orman İşletme Müdürlüğü'nün arazözleri müdahale etti, en son itfaiye geldi, ancak arşivde bulunan birçok evrak zayi olmuştu, bunlar arasında davacı şirketin 2021-2022 ve 2023 yıllılarına ait envanter defteri, 2022 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri yine 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait gelir gider evrakları ve fatura dosyası, 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait SGK ve özel evrak dosyaları zayi olmuştur, tutanaklarla ve fotoğraflarla arşivin durumu kayıt altına alınmıştır, duvarlar dahi yıkıldı, zayi olan evraklar nedeniyle vergi dairesine ve gerekli yerlere başvuruda bulunduk" demiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA:"Ben muhasebeci ...'nun yanında yaklaşık 5 buçuk yıldır şef olarak çalışırım, benim mesleğim de mali müşavirliktir, davacının ticari kayıtları bizim ofisimizde tutulmaktadır, ofisimiz ... Mahallesinde bulunuyor, ... apartmanı 1.katta ofisimiz yer alır, zemin katı da arşiv olarak kullanırdık, ben çalışmaya başladığımdan beri adres aynıdır ve taşınmaz aynı şekilde kullanılmaktadır, 13 Şubat 2024 tarihinde Antalya'da meydana gelen sel felaketi nedeniyle, apartmanın girişine kadar su altında kaldı, ofise kadar çıkmadı ancak arşiv tamamen su altına kaldı, önce ...'tan yetkililer geldi, suyu tahliye etmeye çalıştılar, daha sonra da diğer kurumlardan yetkililer geldi ancak zemin kattaki suyun tamamen tahliye edilmesi çok uzun sürdü, tahliye işleminden sonra birçok mükellefimizin ticari kayıtlarının zayi olduğunu tespit ettik, ilgili kurumlara bildirimde bulunduk, davacının da zayi olan ticari defterlerini belirledik, kendisine dava açması hususunda yönlendirdik, zaten arşivin durumu fotoğraflarla, tutanaklarla kayıt altına alındı" demiştir.
Dava, TTK. 82.maddesi uyarınca saklanması zorunlu defter ve belgelerin ziyaı nedeniyle açılan ziya belgesi verilmesi talebine ilişkin olup, HMK 382.maddesinde sayılan çekişmesiz yargı işlerindendir. Bu nedenle yargıma HMK 385.maddesinde belirlenen usul hükümleri esas alınarak yapılmıştır.
TTK 82 maddesi uyarınca, saklanması zorunlu defter ve belgelerin ziyaı nedeniyle zayi belgesi verilmesi talepli davanın kabul edilebilmesi koşullardan biri, zayi belgesi verilmesi talep edilen evrağın tacirin saklama zorunluluğu olan belgelerden olması, diğeri ise bu belgenin aynı maddenin 7 fıkrasında belirtilen şekilde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlıktan ziyaa (sınırlı hallerde) uğradığının ispatıdır.
Somut olayda, yasal süre içinde açıldığı ve belgelerin maddede sayılı hallerden olan, Antalya İlinde 12-13 Şubat tarihlerinde meydana gelen ve AFAD tarafından selden en çok etkilenen ... İlçelerinin genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilmesine neden olan sel afeti nedeniyle ziyaa uğradığı tanık beyanları, Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı "Su Baskını Raporu", ... Polis Merkezi görevlilerince tanzim edilen "Olay Görgü Tespit Tutanağı", davacı şirketin mali müşaviri tanık ...'un sel felaketi sonrası arşiv olarak kullandığı taşınmazın fotoğraf görüntüleri ile ispat edilmiştir. Ancak zayi belgesi talep edilen belgelerden sadece 2021 yılı envanter defteri, 2022 yılı envanter defteri, 2023 yılı envanter defteri, 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait gelir-gider evrakları ve faturalarının TTK 64 ve 82 maddesi uyarınca saklanması zorunlu ticari defter ve belgelerden olduğu anlaşıldığınd davanın kısmen kabulü ile davacı şirketin 2020 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, 2021 yılı envanter defteri, 2022 yılı envanter defteri, 2023 yılı envanter defteri, 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait gelir-gider evrakları ve faturalarının 13/02/2024 tarihinde meydana gelen sel afeti nedeniyle zayi olduğunun tespiti ile TTK 82/7.maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacı şirketin 2020 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, 2021 yılı envanter defteri, 2022 yılı envanter defteri, 2023 yılı envanter defteri, 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait gelir-gider evrakları ve faturalarının ... tarihinde meydana gelen sel afeti nedeniyle ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ ile TTK 82/7.maddesi uyarınca ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine ,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.21/05/2024
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı