T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/206 Esas
KARAR NO : 2025/298
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/03/2024
KARAR TARİHİ : 30/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından sigortası yapılan sigortalısı ... olan ... plaka sayılı ... sevk ve idaresindeki aracın ... tarihinde ... ili, ... ilçesinde trafik işaret ve kurallarına uymayarak müvekkiline ait olan ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, sunulan kaza Tespit Tutanağından ve kazaya ilişkin fotoğraflardan görüleceği üzere meydana gelen kazada ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunu, ... plaka sayılı araç sürücüsü müvekkilinin meydana gelen kazada hiçbir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybı zararının karşılanması amacıyla davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğunu, başvurunun davalı sigorta şirketine ... tarihinde tebliğ edildiğini, taleplerinin davalı tarafından karşılanmadığını, davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik (fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutmak kaydıyla belirsiz alacak olarak) ...-TL'lik maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ... - ... tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına ...-TL olduğunu, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından dava konusu hasar onarım bedeline ilişkin olarak tamirhaneye ... tarihinde ... TL ödendiğin, dava konusu aracın kazadan önceki halinin değerli/orijinal/kazaya uğramadığı/değişeni olmadığına ilişkin herhangi bir delil dosyada mevcut olmadığını, aracın daha önce hasarı olup olmadığına ilişkin tramer kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, her halükarda Anayasa Mahkemesinin iptal kararı esas alınarak; hesaplamanın reel piyasaya göre yapılması gerektiği iddiası usul ve yasaya aykırı olduğunu, sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde, böyle bir başvuru olmadığı takdirde dava tarihinde muaccel hale geldiğinden bu tarihlerden öncesi için faiz sorumluluklarının da bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faiz yasal faiz olduğunu, davanın sigortalı ...'e ihbar edilmesini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
... ve ... plakalı araçların ruhsat ve tescil bilgileri UYAP sisteminden dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın hasar kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Davalı Sigorta Şirketinden hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak;
Alınan Kusur yönünden;
Gerekçesi rapor içerisinde açıklandığı üzere SBM raporunda, olay mahallindeki fotoğrafları ve olay mahalli incelemeden ... Caddesini ana yol olduğunu kabul ederek ... plakalı otomobil Sürücüsü ...’ın % 100 KUSURLU olduğu şeklindeki kusurlandırmaya iştirak mümkün olmadığı,
a)- ... plakalı otomobil Sürücüsü ... dikkatsiz tedbirsiz ve tehlikeli bir şekilde geçiş önceliği olan sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermeden kavşağa giriş yaptığı esnada meydana gelen kazada 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/1-a( Kavşaklara girerken hızlarını azaltmak zorundadır) Madde: 57/c-2. ( Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, İlk geçiş hakkına vermek, zorundadır.) Madde; 84/h (Kavşaklara geçiş önceliğine uyma) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek %75 YÜZDE YETMİŞBEŞ KUSURLU olduğu ,
b)- ... plakalı otomobil Sürücüsü ... geçiş önceliğine sahip olsa da kontrolsüz kavşağa hızını asgari seviyeye indirmeden mevcut hızıyla giriş yaptığı esnada kavşağa yaklaşan aracı gördüğünde kavşak girişinde durmak gibi fren geç kalarak kavşağa giriş yapması neticesi meydana gelen kazada 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/1-a( Kavşaklara girerken hızlarını azaltmak zorundadır) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek %25 YÜZDE YİRMİBEŞ KUSURLU olduğu,
*Mahkemenin ... tarihli duruşmasında “tarafların kusur oranı, davacının talep edebileceği değer kaybı ve hasarlı parçaların miktarının tespit edilerek rapor tanzim edilmesinin istenilmesi ” doğrultusunda yüzde kusur oranı verildiği,
*... plakalı araç ... numaralı poliçe ile ... – ... vadesi için ...’ ye trafik sigortalı bulunmaktadır. Kaza Tarihi itibariyle Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi Araç aşına Maddi ...-TL, Kaza başına Maddi ... TL. ile sınırlı olmak üzere teminat alındığı,
Değer kaybı yönünden ;
İhtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda; Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada; dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varıldığı bildirimiştir.
Davacı vekili ... TL tutarındaki değer kaybı tazminatı davasını sistem üzerinden göndermiş olduğu ... tarihli değer artırım dilekçesi ile dava değerini bilirkişi raporu doğrultusunda ... TL arttırarak dava değerini ... TL' ye çıkarttığını bildirmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat ... sıralarında ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesi ile ... sokağın kesiştiği dört yönlü kontrolsüz kavşakta, davacının maliki olduğu sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla bölünmemiş iki yönlü trafiğin işlediği ... caddesi üzerinden seyir halinde iken ... sokağın kesiştiği dört yönlü kontrolsüz kavşağa hızını hız limitlerinin altına indirdikten sonra giriş yapmadan önce, kontrolsüz kavşaklarda soldan gelen araçların sağdan gelen araçlara geçiş önceliğini ilk geçiş hakkını vermeden kavşağa giriş yaparak geçtiği esnada aracının sağ ön yan kısmından, sağından ... sokak üzerinden kavşağa hızla giriş yapan sigortalısı ... olan davalı tarafından ZMMS ile sigortlanan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin ön kısmıyla çarpması neticesinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır. Davacı aracının kvaşakta geçiş üstünlüğüne riyaet etmeyip, sağ tarafındaki davalı tarafından ZMMS ile sigortlanan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca geçiş üstünlüğünü vermediğinden ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %75 oranında kusurlu olduğu, ... sokak üzerinden kavşağa giriş yapan ... plakalı otomobilin kavşağa giriş yapan ... plakalı aracın sağ ön teker çamurluk kısmından çarpmasıyla önünü sola doğru ötelediği dikkate alındığından hızlı olduğu anlaşılmakla, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın cereyanında %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı işletenin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin raporunda yapmış olduğu değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme (...-TL değer kaybı belirlemesi) ve hesaplamalar gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, bu bedel üzerinden ise davalı sigorta şirketi tarafında değer kaybı yönünden yapılan ... TL düşüldüğünde ve %75 kusur tenziliyle araç başına teminat limitinden kalan bakiye kalan ...-TL nazara alınarak yapılan değer arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; ... TL değer kaybı alacağının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakliye kalan ...-TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/04/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır