T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/243 Esas
KARAR NO : 2026/601
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 26/03/2024
KARAR TARİHİ : 29/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili davacı ...'un sahip olduğu ... İli ... İlçesi ... Köyünde bulunan arsaları karşılığında davalı kooperatife üye olduğunu, davacırır yaklaşık 30 yıldır davalı kooperatifin üyesi olarak aidat borçlarını düzenli olarak ödediğini, davacı, kooperatife üye olurken 3 hisse sahibi olarak bildiği için yıllar boyunca tüm aidat borçlarını buna göre ödediği, fakat davalı kooperatifin yıllardır kendisinden sürekli para istemesi ve kooperatifin yapmış olduğu herhangi bir çalışma bulunmadığından dolayı müvekkilinin Antalya ... Noterliği'nden ... tarih ve ... yevmiye numaralı bir ihtarname çekerek kooperatifteki payı konusunda bilgi verilmesini istediği, davalının göndermiş olduğu ... Kooperatifi Ortaklık Senedi ve Sözleşmesi'nde "Arsa karşılığı 100 m² ileride zamanda doldurulacak 2 hisse" ibaresinin yer aldığı, davacının para karşılığı değil arsa karşılığı davalı kooperatife üye olduğu anlaşılmakta olduğu fakat davacı müvekkili en başından beri 3 hisse sahibi olarak bilmekte olduğunu, davalı kooperatiften davacının üyeliğine ilişkin bütün belgelerin istendiği ancak gönderilen belgelerde hangi arsanın davacı tarafından verildiği ve hangi arsalara karşılık üyelik verildiğine ilişkin hiçbir evrak taraflarına gönderilmediği, davalı müvekkilinin kooperatife üye görünmekte olduğu fakat üyeliğe ilişkin olarak taraflarına somut hiçbir bilgi verilmemiş olduğu, davacı müvekkilin kooperatif üyesi olup olmadığı hususunda bir netlik bulunmadığı, davacı müvekkilin hangi arsa karşılığında kooperatife üye olduğu veya gerçekten kooperatife üye olup olmadığı, eğer üye ise kaç hisseye sahip olduğu hususları yargılamayı gerektirdiğini, davacıya ait hisselerin üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olup olmadığının tespiti ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif yetkilisi cevap dilekçesinde özetle: Bir senedir ödenen paranın 2 hisseye ait olduğunu, 3. hisse ile ilgili mahkemelerde red kararı verildiğini, fazla yatan paraların davacının talebi doğrultusunda geri iade edileceğini veya gelecek dönemlerden düşüleceği hususunda yardımcı olacaklarını beyan etmiştir.
Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... ..., mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
"Davalı kooperatif merkezinde dava konusu döneme ilişkin ticari defter ve belgeler incelendiği,
Yönetim kurulu karar, genel kurul toplantı ve müzakere, ortaklar pay defteri, envanter, yevmiye ve defteri kebir defterlerinin noter tasdiklerinin usulüne uygun olarak ve yasal süresinde yaptırıldığı,
Davacının davalı kooperatifin ortaklar pay defterinin incelenmesinden ... yılında ... ve ... sıra nolu olmak üzere 2 üye olarak kayıt edildiği,
Davalının davacının iki adet kooperatif üyeliği bulunduğu hususunun kabulünde olduğu,
Davalı kooperatifin ... tarihli 2024 yılı genel kurul toplantısına ilişin tebliğ listesi uyarınca kooperatifin ... üyesinin olduğu, ... üyenin 64 hissesinin bulunduğu, ... tarihli genel kurul toplantısına davacıya davet yazısı gönderildiği, hazır bulunanlar listesi uyarınca davacının genel kurula asaleten veya vekaleten katılmadığı, Davalı kooperatif genel kurul toplantı tutanaklarında alınan kararların incelenmesinden genel kurul kararlarında kooperatifin rutin genel işleyişinin devamı için gerekli olan genel giderlerin karşılanması için aidat belirlendiği, arsa payı ve inşaat için hiçbir ortakta bir tahsilat yapılmadığı,
Davalı ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davacının 2024 yılı aidatını ödemediği ve iki hisse için ... TL borçlu olduğu, bu borcunun ... tarihinde ödediği, davacının genel yönetim giderleri için belirlenen aidat ödemeleri dışında dava tarihi itibariyle ... tarihinde ...-TL ( bu ödemeyi de davacı adına ...'nın) ödediği, davacının yaptığı aidat ödemesinin iki hisseye isabet eden aidat tutarı olduğu, dava tarihi itibariyle davacının davalı kooperatiften fazla ödemeden kaynaklı alacağının ...-TL olduğu" sonucuna varılmıştır.
Bilirkişilerin ... tarihli birinci ek raporunda özetle:
"Davalı kooperatif merkezinde dava konusu döneme ilişkin ticari defter ve belgeler incelendiği,
Yönetim kurulu karar, genel kurul toplantı ve müzakere, ortaklar pay defteri, envanter, yevmiye ve defteri kebir defterlerinin noter tasdiklerinin usulüne uygun olarak ve yasal süresinde yaptırıldığı,
Davacının davalı kooperatifin ortaklar pay defterinin incelenmesinden ... yılında ... ve ... sıra nolu olmak üzere 2 üye olarak kayıt edildiği,
... tarihli kök bilirkişi raporunun sonuç bölümünde değişiklik yapılmasına gerek duyulmadığı" sonucuna varılmıştır.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli ikinci ek raporunda özetle:
"....Tapu müdürlüğü yazı ekinde tedavülü tapu kayıtlarına ilişkin defter örneklerinin gönderildiği, Heyetimizce Tapu ve Kadastro hususunda uzman bilirkişi bulunmadığından bu taşınmazların güncel ada parsellerinin tespiti hususunda uzmanlığımız bulunmamakla birlikte belgeler arasında bulunan tapu satış senedi uyarımca aralarında davacının da bulunduğu hissedarlar ... ... Köyü ... parsel sayılı ... m2. ...' nın .../... hissesi ile aynı köyde ... parsel sayılı ... m2. tarlanın .../... hissesini ... tarih ve ... yev. Numaralı satış işlemi toplam ... TL. bedel ile satmış olduklarının görüldüğü,
İşbu satış işlemi karşılığında davacının kooperatiften 3 hisse aldığı iddiasına yönelik kooperatif kayıtları ile gönderilen tapu kaydında herhangi bir belge ve/veya beyan ve/veya tarafları bağlayıcı bir sözleşmeye rastlanmadığı, işbu tapu satış belgesinde devrin ödeme karşılığı yapıldığı, satış resmi senedinin davacının kooperatiften 3 üyelik aldığını gösterir belge olarak değerlendirilip değerlendirilme" yönünde takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Her ne kadar davacı aynı yönde itirazlarını ileri sürmüş olsa da; mevcut belge durumu itibariyle tespit edileni Sayın Mahkemeye rapor olarak düzenlemekten ibaret olan görevimiz gereği;
Davacının üyeliğe hangi hukuki işleme dayalı olarak (taşınmaz devri- üyelik devir sözleşmesi yoluyla veya ödemeli olarak vs) girdiğine ilişkin dosyada, kooperatif kayıtlarında ve tapuda bilgi ve belgeye rastlanmadığı, buna karşın kooperatif defter ve kayıtları gereği davacının 2 üyelik kaydının bulunduğu; yani kooperatif davacıyı 2 üyelik olarak kaydettiğinin görüldüğü, davacının üye kaydının hangi hukuki işleme dayalı olarak yapıldığı hususunda emsal karar ilamı kapsamında da - kooperatif kayıtlarında yönetim kurulu/genel kurul kararı vs gibi belge bulunmadığı" kanaatine varılmıştır.
Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava, davacının davalı Kooperatifte toplam 3 hissesi bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Somut olayda, davalı Kooperatifin ortaklar pay defterinin incelenmesinden davacının ... yılında ... ve ... sıra nolu olmak üzere 2 üye olarak kayıt edildiği, davalı Kooperatifin bu hususa herhangi bir itirazının olmadığı, davacının 2 üyeliği bulunduğu hususunu kabul ettiği, bu nedenle davacının 2 üyeliğin bulunduğuna yönelik tespit talebinde davanın başında dahi hukuki yararının bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun davacının ... üyeliğinin bulunup bulunmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Davacının ... üyeliğinin bulunup bulunmadığının tespiti için tapu kayıtları, davalı Kooperatif'in ticari defter belgeleri, yönetim kurul karar, genel kurul toplantı ve müzakere, ortaklar pay defteri, envanter yevmiye ve defteri kebir defterleri bilirkişi heyeti marifetiyle incelenmiş, inceleme neticesinde alınan asıl ve ek raporların incelenmesinden; davacının davalı Kooperatife ortak oluşu ile ilgili bir karar alınmadığı, davacının üyeliğinin hangi hukuki işleme dayalı yapıldığına ilişkin bir kaydın incelenen bu belgelerde yer almadığı ancak üye aidatlarının belirlenmesine yönelik genel kurullarda davacının hazır bulunarak aidat bedellerinden haberdar olduğu ve aidat ödemelerini buna göre istikrarlı olarak 2 üyelik karşılığı yaptığı, davacının 3 üyelik bulunduğuna yönelik bir beyanının veyahut ihtirazı kaydının bu belgelerde yer almadığı, celbi sağlanan tedavüllü tapu kayıtlarının ve satışa esas resmi senetlerin incelenmesinde satışın bedel karşılığı olduğu, üyelik karşılığı tapu devrinin yapıldığına yönelik bir kaydın mevcut olmadığı, davacı tarafça da tapu devri karşılığında 3. üyeliğin edinildiğinin ispat edilemediği anlaşılmakla, 3. üyelik için açılan davanın ise esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kooperatifte iki üyeliğin olduğuna yönelik tespit talebinin hukuki yarar yokluğundan 3. üyelik yönünden ise davanın ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca yatırana iadesine
Dair, davacı vekili ile davalı kooperatif yönetim kurulu üyelerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 29/06/2026
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza